Κατατέθηκε εν μέσω καραντίνας νομοσχέδιο που αφορά το περιβάλλον

Ένα νομοσχέδιο, 102 περιβαλλοντικά κινήματα και συλλογικότητες απέναντί του, 7.050 –μέχρι στιγμής– υπογραφές πολιτών για την απόσυρσή του (βλέπε εδώ), δύο διεθνείς περιβαλλοντικές οργανώσεις –WWF Ελλάς και Greenpeace– κρούουν τον κώδωνα του «κινδύνου υποβάθμισης των ήδη ταλαιπωρημένων και μετ’ εμποδίων εφαρμοζόμενων περιβαλλοντικών νόμων που τώρα ισχύουν», όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει η επικεφαλής περιβαλλοντικής πολιτικής του WWF Ελλάς, Θεοδότα Νάντσου. Μια εκστρατεία που ξεκίνησε με τη δημοσιοποίηση προς διαβούλευση του σχεδίου νόμου με τίτλο «Εκσυγχρονισμός περιβαλλοντικής νομοθεσίας», εδώ και περίπου ενάμιση μήνα, και κορυφώνεται αυτές τις μέρες με την κατάθεση προς ψήφιση με τον πλέον αντιδημοκρατικό τρόπο, εν μέσω καραντίνας λόγω πανδημίας με τη Βουλή υπολειτουργούσα και για έκτακτες ανάγκες μόνο.
Θα μπορούσε να ισχυριστεί κάποιος ότι υπάρχει άμεση σύνδεση του νομοσχεδίου αυτού με την υγειονομική κρίση που διανύουμε, διότι «η ακεραιότητα της φύσης είναι ακεραιότητα ημών των ίδιων», όπως επισημαίνει και ο αναπληρωτής καθηγητής Περιβαλλοντικής Πολιτικής, Γιώργος Μπάλιας παραπλεύρως – αναφέροντας τη γνωστή ρήση του γερμανού φιλοσόφου και μαθητή του Χάιντεργκερ, Χανς Γιόνας. Όμως είναι σαφές ότι αυτή η σύνδεση δεν αναφέρεται ούτε εξηγεί την αντιδημοκρατική σπουδή της κυβέρνησης που είναι έτοιμη να καταστήσει αυτό το νομοσχέδιο το πρώτο που θα περάσει σε «καραντίνα», δηλαδή με την ψήφο τριάντα βουλευτών.



Τα ζητήματα δημοκρατίας που καταφέρνει να θίξει η κυβέρνηση με τον τρόπο που χειρίστηκε τη διαδικασία που απαιτεί και προβλέπει η κατάθεση ενός τέτοιου σχεδίου νόμου, το οποίο αφορά το περιβάλλον και επιφέρει τέτοιου εύρους και σημασίας αλλαγές, είναι αρκετά. Καταρχάς αφορούν τον τρόπο που διαμορφώθηκε το περιεχόμενό του. Δεν κλήθηκαν προς συνδιαμόρφωση ή κατάθεση προτάσεων και παρατηρήσεων ούτε φορείς του Δημοσίου, των οποίων το πεδίο άπτεται των θεμάτων του νομοσχεδίου, ούτε γνωμοδοτικά όργανα ούτε οργανισμοί ούτε καν η αρμόδια υπηρεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος. Ο λόγος φαίνεται ότι δόθηκε μόνο στο γραφείο υπουργού.
Παράλληλα, υπάρχουν αρκετές ενστάσεις και για τη διάρκειας δύο εβδομάδων δημόσια διαβούλευση. Όμως ίσως αυτό που αξίζει να επισημάνει κάποιος επ’ αυτού είναι ο αριθμός των σχολίων που έχει καταγράψει η εν λόγω δημόσια διαβούλευση. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τη Διαύγεια, ενώ όλα τα νομοσχέδια των τε��ευταίων δέκα χρόνων εμφανίζουν είτε κάτω από εκατό σχόλια είτε περίπου τριακόσια, με δύο μόνο νομοσχέδια να έχουν ξεπεράσει τα χίλια σχόλια, αυτό το σχέδιο νόμου που η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έφερε προς διαβούλευση, συγκέντρωσε σε δεκαπέντε μέρες πάνω από χίλια πεντακόσια σχόλια. Αυτό είναι το κύριο επιχείρημα όσων φορέων, συλλογικοτήτων αλλά και του τομέα περιβάλλοντος του ΣΥΡΙΖΑ, ζητούσαν παράταση της δημόσιας διαβούλευσης.
Βέβαια διαβούλευση ξε-διαβούλευση, λίγα πράγματα γράφτηκαν σχετικά στον Τύπο και αυτό συντείνει στο έλλειμμα δημοκρατίας που αποπνέει αυτό το σχέδιο νόμου. Ο ΣΥΡΙΖΑ, συγκεκριμένα το τμήμα Οικολογίας, Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού, διοργάνωσε σχετική εκδήλωση, με τη συμμετοχή του Αλέξη Τσίπρα, ήδη στις 24 Φεβρουαρίου, το πλαίσιο της οποίας μπορείτε να βρείτε εδώ: https://www.syriza.gr/article/id/88200/Diakybernhsh-kai-oiko-anaptyksh-twn-ellhnikwn-prostateyomenwn-periochwn-ths-fyshs-perioches-diktyoy-NATURA-2000.html
Τελικά, το νομοσχέδιο κατατέθηκε την περασμένη Παρασκευή στη Βουλή, με προοπτική να ξεκινήσει η συζήτηση στην Επιτροπή της Βουλής τη Δευτέρα, όταν στη δημόσια διαβούλευση είχαν τεθεί τα μισά άρθρα από αυτά που έχουν κατατεθεί στο κατατεθέν νομοσχέδιο.
Το σύνολο των ενστάσεων που έχουν εκφραστεί με κάθε δυνατό τρόπο ενάντια στο περιεχόμενο αυτού του νομοσχεδίου θα μπορούσαν να συνοψιστούν στον εύγλωττο τίτλο «Το περιβάλλον εμποδίζει την ανάπτυξη». Πιο συγκεκριμένα, η περιβαλλοντική αδειοδότηση παρουσιάζεται ως πρόβλημα. Το σχέδιο νόμου επιφέρει δραστικές αλλαγές στην υφιστάμενη περιβαλλοντική νομοθεσία, οι οποίες θα προκαλέσουν σημαντική υποβάθμιση στην ποιότητα του περιβάλλοντος της χώρας, καθώς και κινδύνους νέων δικαστικών διαδικασιών κατά της χώρας.

Ποιος εμποδίζει την ανάπτυξη;

Οι σημαντικότερες από τις προβληματικές νέες προβλέψεις, σύμφωνα με τον τρόπο που τις διατύπωσε η Ελληνική Ζωολογική Εταιρεία, συνεπώς θεωρημένες από επιστημονική οπτική, έχουν ως εξής:
1. Περιβαλλοντική αδειοδότηση. Καταργείται στην πράξη ο ουσιαστικός έλεγχος σε ό,τι αφορά την περιβαλλοντική αδειοδότηση μέσω: Επαναλαμβανόμενων προβλέψεων σφιχτών προθεσμιών απάντησης από τις υπηρεσίες, οι οποίες δεν είναι δυνατό να τηρηθούν. Με την παρέλευση των προθεσμιών, η γνωμοδότηση θα θεωρείται θετική. Εξάλειψης του σταδίου της δημοσιοποίησης και δημόσιας διαβούλευσης. Κατάργησης των υπηρεσιών περιβαλλοντικής αδειοδότησης μέσω μεταφοράς της αρμοδιότητας στον ΓΓ ΥΠΕΝ ή άλλης, μη σχετικής, αδειοδοτούσας υπηρεσίας. Εισαγωγής ιδιωτών αξιολογητών Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, με την υποχρέωση των υπηρεσιών να διευκολύνουν τον ιδιώτη. Αυτός, θα ορίζεται με κλήρωση ή και με επιλογή του φορέα του έργου.
2. «Μηχανιστική» θεώρηση του φυσικού περιβάλλοντος και χαλάρωση καθεστώτων προστασίας. Τα χωροταξικά εργαλεία που χρησιμοποιούνται για το δομημένο περιβάλλον μεταφέρονται μηχανιστικά ως εργαλεία χωροταξίας του φυσικού περιβάλλοντος. Αυτό, σε αντίθεση με την αντίληψη ότι κυρίαρχο αντικείμενο της χωροταξίας στο φυσικό περιβάλλον είναι οι κατανομές των προστατευτέων ειδών και οικοτόπων και όχι οι χρήσεις γης. Η προσέγγιση αυτή είναι μοναδική παγκοσμίως και σε αντίθεση με τη διεθνή πρακτική (π.χ. κατηγορίες Προστατευόμενων Περιοχών της IUCN). Ενδεικτικά, η αντικατάσταση του άρθρου 19 του ν. 1650 στερείται επιστημονικής βάσης. Η νέα διατύπωση, π.χ., περιλαμβάνει μεταξύ άλλων ότι στις περιοχές απόλυτης προστασίας της φύσης επιτρέπονται τα δάση ή οι υγρότοποι… Επιπλέον επιτρέπει, αναιτιολόγητα, σε όλες τις κατηγορίες, πολλές, ασύμβατες ως σήμερα, δραστηριότητες.
3. Κατάργηση των Φορέων Διαχείρισης. Οι Φορείς Διαχείρισης, κατά το πνεύμα του τότε νομοθέτη, αλλά και στον πυρήνα της διαμόρφωσής τους, είναι φορείς «τοπικότητας», αποκέντρωσης και διαβούλευσης. Η εικοσαετής συσσώρευση εμπειρίας και προσαρμογής στο ρόλο αυτό, καθώς και η αντίστοιχη οικοδόμηση σχέσεων εμπιστοσύνης με τις τοπικές κοινωνίες (άνθρωποι, άλλοι φορείς και υπηρεσίες) διαγράφονται. Η οικοδομηθείσα εμπιστοσύνη ούτε μεταφέρεται προς το νέο οργανισμό ούτε μπορεί να σωρευτεί εκ νέου χωρίς τη δαπάνη ισοδύναμου χρόνου και κόπου. Στη θέση των ΦΔ μπαίνει (ακόμη μία) υπηρεσία με έδρα την Αθήνα, καταργώντας τα ψήγματα «τοπικότητας», τοπικής διαβούλευσης και αποκέντρωσης. Επιπρόσθετα, των Προεδρικών Διαταγμάτων προηγούνται Υπουργικές Αποφάσεις, σε αντίθεση με πρόσφατη απόφαση του ΣτΕ. Η μετάβαση στο νέο σύστημα παραπέμπεται στο μέλλον, με κίνδυνο απώλειας περισσότερων από 80 εκατ. σε προγράμματα του ΥΠΕΝ και των Περιφερειών ενταγμένα στο ΕΣΠΑ, που σήμερα εκτελούνται.
4. Δασικές εκτάσεις. Η εξέταση της υπαγωγής μιας έκτασης στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας θα καταστεί αναξιόπιστη προς όφελος της ταχύτητας διεκπεραίωσης των υποθέσεων. Με άλλα λόγια, απλώς θα διαβάζονται οι τίτλοι και θα υπογράφονται, ειδάλλως δεν θα αποζημιώνονται τα μέλη των Επιτροπών Εξέτασης Αντιρρήσεων.
Για όποιον δεν κατάλαβε, όπως το θέτει η πρώην γενική γραμματέας Περιβάλλοντος, Χριστίνα Μπαριτάκη, «αυτό το νομοσχέδιο μειώνει βαθμούς δημοκρατίας, φιμώνει όποιον μπορεί να ψελλίζει μια άρνηση ή μια επιφύλαξη κατά τη διάρκεια σειράς διαδικασιών. Δίνει λόγο μόνο σε αυτούς που αιτούνται άδεια, για να αποφασίσουν και τους όρους με τους οποίους θα την πάρουν. Με άλλα λόγια, βάζει το λύκο να φυλάει τα πρόβατα.»

Ζωή Γεωργούλα
Πρόσφατα άρθρα ( Περιβάλλον )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ
Γ΄ Σεπτεμβρίου 56,
5ος όροφος,
Αθήνα Τ.Κ. 104 33

epohigr@gmail.com
Τηλέφωνα: 210 3619513-14
Φαξ: 210 3619610

Facebook
Twitter

Copyright © 2020 - Allrights reserved.