«Καταπληκτική παγίδα αυτό το Catch-22», παρατήρησε.
«Κορυφαία», συμφώνησε ο γιατρός Ντανίκα.

Του Θωμά Τσαλαπάτη

Στο ομώνυμο αριστουργηματικό του μυθιστόρημα, ο Joseph Heller, συμπυκνώνει το παράλογο του πολέμου σε ένα πολύ απλό λογικό σχήμα. Ο μόνος τρόπος ο για να μην πετάξει ο πιλότος Γιοσάριαν είναι να το γράψει ο γιατρός τη διάγνωση πως είναι τρελός. Αλλά αν ο Γιοσάριαν ζητήσει τη διάγνωση αυτομάτως αποδεικνύει πως δεν είναι τρελός άρα δεν μπορεί να πάρει τη διάγνωση. Ο γιατρός Ντανίκα εξηγεί στον Γιοσάριαν: « Υπήρχε μόνο μια παγίδα και αυτή ήταν το Κατσ-22, που καθόριζε πως η ανησυχία κάποιου για την προσωπική του ασφάλεια, μπροστά σε πραγματικούς και άμεσους κινδύνους, ήταν λειτουργία λογικού νου. Ο Ορρ ήταν τρελός και μπορούσαν να τον κρατήσουν στο έδαφος. Δεν είχε παρά να το ζητήσει, και μόλις το ζητούσε, θα έπαυε πια να είναι τρελός και θα έπρεπε να πετάξει και σε άλλες αποστολές. Ο Ορρ θα ήταν τρελός για να πετάξει και σε άλλες αποστολές, και υγιής αν δεν πετούσε, αλλά αν ήταν υγιής έπρεπε να πετάξει και σε άλλες. Αν πετούσε και σε άλλες, ήταν τρελός και έτσι δεν ήταν αναγκασμένος να πετάξει, αλλά αν δεν ήθελε να πετάξει, ήταν υγιής και έπρεπε να πετάξει.»
Αυτή η λογική αλληλοαπόκλιση και ταυτόχρονα αλληλοσυμπλήρωση φέρνει στην επιφάνεια μια σειρά από συγκρούσεις που ενώ συντελούνται ταυτόχρονα δεν μπορούν να συντελεστούν σε μια συνθήκη όπως ο πόλεμος: ζωή- θάνατος, ασφάλεια- πτήση, τρέλα- υγεία. Γιατί ο πόλεμος είναι το ίδιο το παράλογο, εκεί που κάθε σύγκρουση άρετε στο όνομα της μεγάλης και απόλυτης σύγκρουσης, εκεί όπου τίποτα δεν βγάζει νόημα και τίποτα δεν βγάζει αποτέλεσμα. Αυτή η ζωτική αρχή, η ταύτιση του ίδιου του πολέμου με την τρέλα είναι αυτό που φαίνεται ξαφνικά να εκλείπει στις μέρες μας. Στην κοινή γνώμη, στις δηλώσεις, στα πολιτικά προτάγματα. Χρέος της αριστεράς δεν μπορεί να είναι άλλο από την ανάδειξη αυτής της τρέλας. Με την ειρήνη ως μόνη ανθρώπινη πρόταση.
Ο εθνικισμός και ο πατριωτισμός αναδείχθηκαν τα τελευταία χρόνια ως τα απόλυτα πολιτικά προτάγματα. Από την μία γιατί ήταν εύκολο στη Νέα Δημοκρατία να κερδίσει το momentum μέσω του Μακεδονικού και να πάρει πίσω ό, τι της έκλεψε η ακροδεξιά (μετατρεπόμενη τελικά και αυτή με την σειρά της σε ακροδεξιά). Από την άλλη ο ΣΥΡΙΖΑ θέλοντας να μην φανεί ως εθνικός μειοδότης ανέβασε τους πατριωτικούς τόνους πιστεύοντας πως θα τον κακολογήσουν λιγότερο οι απογοητευμένοι. Και ως αντιπολίτευση, αυτόν του είδους το λόγο συνεχίζει με ελάχιστες εξαιρέσεις.
Αυτό που χρειάζεται αυτή τη στιγμή –και αν δεν είναι ήδη αργά- είναι νηφαλιότητα, αυτοσυγκράτηση και διπλωματία. Οτιδήποτε άλλο υπάρχει ως ευκολία ή ως γρήγορη τροφή για τα έξαλλα πλήθη του εξεγερμένου γαλάζιου πληκτρολογίου. Και είναι πολλά αυτά που πρέπει να ειπωθούν από την αρχή με έναν διαρκή ορίζοντα ειρήνης. Για τους υδρογονάνθρακες, την ελληνική εξωτερική πολιτική σε σχέση με το Αιγαίο, για τις γενικότερες προτεραιότητες της εξωτερικής πολιτικής. Η αριστερά οφείλει να αναζητήσει την ψυχή της με μοναδικό γνώμονα την ειρήνη.
Αλλιώς αυτό είναι το δικό μας Catch-22 που μας πλησιάζει. Μονίμως λογικοί για να μην θέλουμε να πετάξουμε. Μονίμως τρελοί που αναγκαζόμαστε να επανδρώνουμε αεροπλάνα.

http://tsalapatis.blogspot.com/
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ
Γ΄ Σεπτεμβρίου 56,
5ος όροφος,
Αθήνα Τ.Κ. 104 33

epohigr@gmail.com
Τηλέφωνα: 210 3619513-14
Φαξ: 210 3619610

Facebook
Twitter

Copyright © 2020 - Allrights reserved.