Το μήνυμα από την ανακοίνωση που εξέδωσε η Άγκυρα το βράδυ της Πέμπτης, μετά τη μαραθώνια συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας της χώρας, μπορεί να διαβαστεί με δύο τρόπους. Ως εριστικό και αδιάλλακτο, ή, ως ήπιο και διαλλακτικό. Κάθε φράση χρίζει προσεκτικής ανάγνωσης:
«Το τουρκικό έθνος δεν θα κάνει παραχωρήσεις στα δικαιώματά του σε ξηρά και θάλασσα. Να συμμορφωθούν με την κοινή λογική οι χώρες που ενεργούν κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου και των συνθηκών, ιδιαίτερα, σε ό,τι αφορά στον εξοπλισμό των νησιών που έχουν αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς. Η Τουρκία τάσσεται κατ’ αρχάς υπέρ του διαλόγου στο θέμα της δίκαιης διανομής του φυσικού πλούτου της περιοχής. Η Τουρκία θα συνεχίζει να είναι υπέρ της αποκατάστασης της ειρήνης και της ευημερίας στη Συρία και τη Λιβύη και καλεί τη διεθνή κοινότητα να κάνει βήματα για την ειρήνη…»
Η πρώτη φράση έχει ως κύριο αποδέκτη «το τουρκικό έθνος», το εσωτερικό ακροατήριο της κυβέρνησης Ερντογάν. Αναμενόμενο.
Η τελευταία κομίζει μήνυμα διαλλακτικότητας. Λογικό, εν όψει της Συνόδου Κορυφής.
Το ενδιαφέρον αφυπνίζεται στη δεύτερη φράση. Αυτή που «αφορά στον εξοπλισμό των νησιών που έχουν αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς». Έχει ως αποδέκτη την Ελλάδα, την οποία εγκαλεί ότι ενεργεί «κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου και των συνθηκών». Καμιά έκπληξη. Η Τουρκία έχει ήδη θέσει ζήτημα αποστρατιωτικοποίησης. Θα το θέσει και στο τραπέζι των διερευνητικών επαφών. Η Αθήνα έχει δηλώσει ότι τέτοιο ζήτημα δεν τίθεται, όμως πολλά εκτιμάται ότι θα κριθούν από την επικείμενη επίσκεψη εδώ του αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάικ Πομπέο και τις παραινέσεις για «εποικοδομητικό μοντέλο» προσέγγισης Ελλάδας-Τουρκίας που φέρεται να κομίζει. Η Ελλάδα πρέπει να είναι εξαντλητικά προετοιμασμένη. Θα αντιπροτάξει –στην εσχάτη των περιπτώσεων— θέμα διάλυσης της τουρκικής Στρατιάς του Αιγαίου σε αντιστάθμισμα; Στις διερευνητικές επαφές η Τουρκία θα θέσει ζητήματα πέραν της πάγιας ελληνικής θέσης περί υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Η Ελλάδα δεν υστερεί σε διαπραγματευτικά αντεπιχειρήματα, ούτε σε ερείσματα επί του πραγματικού.
Ένα πρώτο έρεισμα ανιχνεύεται στην αμέσως επόμενη φράση. Αναδεικνύει , κατά τη γνώμη μας, την ουσία των λεπτών χειρισμών που θα απαιτηθούν από τη χώρα μας προς αντιμετώπιση της τουρκικής διεκδικητικότητας στην Ανατολική Μεσόγειο και, κατά φυσική ακολουθία, στο Αιγαίο: Η φράση «δίκαιη διανομή του φυσικού πλούτου της περιοχής» — και η «κατ’ αρχάς» τοποθέτηση της Τουρκίας υπέρ του διαλόγου.
Ο φυσικός πλούτος της περιοχής και η διανομή του: Ένα αγκάθι στα πλευρά της Τουρκίας, που ακούει στο όνομα East Med Gas Forum. Ή και «ΟΠΕΚ του Μεσογειακού Αερίου», κατά τους Financial Times, σε πρόσφατο δημοσίευμά τους με τίτλο «Τι διακυβεύεται στην κρίση της Ανατολικής Μεσογείου» και θέμα τον ανταγωνισμό για τα κοιτάσματα φυσικού αερίου στην περιοχή. Ανταγωνισμό που «τροφοδοτεί επικίνδυνες εντάσεις ανάμεσα στην Τουρκία και γειτονικές χώρες», και αναδεικνύεται «σε κομβικό κρίκο του γεωπολιτικού παιχνιδιού…». Η διαπίστωση ότι «η δημιουργία του Forum έκανε την Τουρκία να αισθάνεται απομονωμένη» αποτυπώνει μια πραγματικότητα που δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Το Φόρουμ για το Φυσικό Αέριο στην Ανατολική Μεσόγειο συνομολογήθηκε επίσημα, θυμίζουμε, τον Ιανουάριο στο Κάιρο ανάμεσα την Αίγυπτο, το Ισραήλ, την Παλαιστινιακή Αρχή, την Ιορδανία, την Ελλάδα, την Κύπρο και την Ιταλία. Στόχος: να καταστεί η περιοχή μεγάλο ενεργειακό κέντρο. Ζήτησε να ενταχθεί άμεσα η Γαλλία, και έμμεσα, ως μόνιμος παρατηρητής, οι ΗΠΑ. Η αντίδραση της Άγκυρας ήταν έντονη: Είναι ένα «σχήμα εκτός πραγματικότητας», επιδιώκει την εξαίρεση της Τουρκίας από ένα χώρο συναρτημένο με τη γεωφυσική και ιστορική παρουσία της.
Αξιοσημείωτα, στο δημοσίευμα των Financial Times παραβλέπεται ότι το έναυσμα για το Forum ήταν, μεταξύ άλλων, οι αυθαίρετες έρευνες και γεωτρήσεις της Τουρκίας σε θαλάσσια «οικόπεδα» της Κυπριακής Δημοκρατίας — και η εκδίωξη, ουσιαστικά, της ιταλικής Enel και της γαλλικής Total από αυτά. Παράλειψη εύλογη, ωστόσο, αν το δημοσίευμα ειδωθεί στο ρεαλιστικό του πλαίσιο: Είχε προηγηθεί άρθρο-παρέμβαση του Bloomberg που κατέθετε ως ευκταίο σενάριο την αποδοχή της συμμετοχής της Τουρκίας στο East Med και, προοπτικά, στη συνεκμετάλλευση των «οικοπέδων» της Κύπρου, σε μια «προσπάθεια κατευνασμού του Ερντογάν από την Μέρκελ». Η διαμεσολάβηση της καγκελαρίου, σύμφωνα πάντα με το Bloomberg, αποσκοπεί να πείσει, αφενός, τους ευρωπαίους εταίρους ότι η «επιλογή» του φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου εγγυάται την ενεργειακή ανεξαρτησία από τη Ρωσία και, αφετέρου, την Τουρκία και την Κύπρο ότι η διέλευση του αγωγού από τα εδάφη τους, ως η πλέον συμφέρουσα για τους ενεργειακούς εταίρους τους, είναι η πλέον συμφέρουσα και για τις ίδιες.
Όντως η αρχικά σχεδιαζόμενη υποθαλάσσια διαδρομή του αγωγού East Med στη γραμμή Κύπρος-Κρήτη-Δυτική Ελλάδα-Ιταλία είναι πολύ πιο δαπανηρή από τη χερσαία επιλογή και ως προς την κατασκευή και ως προς τη συντήρηση. Αλλά αυτό είναι μόνο η μισή αλήθεια. Η άλλη μισή είναι η «διαπλοκή» των συμφερόντων Βερολίνου-Άγκυρας. Οι κολοσσιαίες γερμανικές επενδύσεις στην Τουρκίας, το ύψος των δανειακών υποχρεώσεών της στην Γερμανία, που κινδυνεύουν αν η κλονιζόμενη τουρκική οικονομία αφεθεί να καταρρεύσει, οι προσφυγικές ροές και, κυρίως, ο γεωστρατηγική προσήλωση του Βερολίνου στον γεωγραφικό άξονα Γερμανία-Κεντρική Ευρώπη-Εγγύς Ανατολή, είναι μέρος μόνο των ισορροπιών που το Βερολίνο δεν θα ήθελε επ’ ουδενί να διαταραχθούν.
Τυχαίο ότι τα δύο δημοσιεύματα συμπίπτουν με πληροφορίες από το Βερολίνο και τις Βρυξέλλες, που θέλουν την ενδεχόμενη συμμετοχή της Τουρκίας στο Φόρουμ να συγκαταλέγεται στις επιλογές της διαμεσολαβητικής ατζέντας Μέρκελ προς εκτόνωση της ελληνοτουρκικής κρίσης;
Πόσο έτοιμες είναι η Αθήνα και η Λευκωσία να διαχειριστούν το ενδεχόμενο η αντίστασή τους στην εν λόγω επιλογή –εφόσον αυτή τεθεί επί τάπητος— να χρησιμοποιηθεί από την κ. Μέρκελ ως επιχείρημα για να μην προκριθούν κυρώσεις κατά της Τουρκίας στη Σύνοδο Κορυφής της Πέμπτης;
Επ’ αυτού, ακούγεται ενδιαφέρουσα μια άλλη φράση. Από την ομιλία του έλληνα υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Κωστή Χατζηδάκη αυτή. Στη διαδικτυακή τελετή της υπογραφής του ιδρυτικού Καταστατικού του Φόρουμ την Τρίτη στο Κάιρο: «Είμαι βέβαιος ότι το EastMed Gas Forum θα διευρυνθεί τόσο από πλευράς συμμετοχής όσο και πεδίου δραστηριότητας, και η Ελλάδα θα συνεχίσει να διαδραματίζει εποικοδομητικό ρόλο στη διαδικασία αυτή». Η υπογράμμιση δική μας…

Κωστής Γιούργος
Πρόσφατα άρθρα ( Πολιτική )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ
Γ΄ Σεπτεμβρίου 56,
5ος όροφος,
Αθήνα Τ.Κ. 104 33

epohigr@gmail.com
Τηλέφωνα: 210 3619513-14
Φαξ: 210 3619610

Facebook
Twitter

Copyright © 2020 - Allrights reserved.