Γενική ασφυξία λόγω μνημονίου

Το κλίμα που προσπαθεί η κυβέρνηση να διαμορφώσει –και εν όψει αυτοδιοικητικών εκλογών– ότι τα δύσκολα πέρασαν, το μνημόνιο εφαρμόζεται χωρίς εκρηκτικές αντιδράσεις, η δεύτερη δόση του δανείου εγκρίθηκε, όλα θα πάνε καλά, τινάζεται στον αέρα από εκεί που δεν το περίμενε.
Το υπόμνημα του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών, που υποβλήθηκε στον πρωθυπουργό και τους ηγέτες των πολιτικών κομμάτων, ανατρέπει την τεχνητή αισιοδοξία του κυβερνητικού επικοινωνιακού επιτελείου και καταγράφει τα αδιέξοδα της εφαρμοζόμενης πολιτικής, που οδηγεί στην ύφεση, την ανεργία και τα λουκέτα, παράλληλα με έναν «ανεξήγητο» ληστρικό πληθωρισμό.
Μια κίνηση που εκφράζει, έστω με τον διαθλασμένο λόγω της κοινωνικής θέσης των συντακτών του, τρόπο, την πραγματική ανησυχία για το σήμερα και το αύριο.
Το υπόμνημα του ΕΒΕΑ ζητάει κατάργηση του μνημονίου, ή έστω κάποιων όρων του, και το χαρακτηρίζει «τροχοπέδη της ανάπτυξης» και «τοκογλυφική διαδικασία επιβολής εύκολων ισοπεδωτικών και αναποτελεσματικών επιλογών», οι οποίες «κατεδαφίζουν, αποσυνθέτουν, προσθέτουν φτώχεια, διευρύνουν ανισότητες, αποδυναμώνουν ελπίδες και προοπτικές». Για να καταλήξει ότι «η πολιτική που επιβάλλει, με τις αντιφάσεις, τις υπερβολές, τις παρενέργειες και τις αδικίες», «δεν αφήνει καμία ελπίδα βελτίωσης της κατάστασης».
Από την άλλη, τα στοιχεία που κατέθεσε στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης η Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών Βιοτεχνών και Εμπόρων Ελλάδος, διεκτραγωδούν τη δεινή θέση στην οποία οδηγούνται οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες εξαιτίας της περιοριστικής πολιτικής του μνημονίου και της αρνητικής αντανάκλασης που έχουν τα αντιλαϊκά και αντεργατικά μέτρα στην αγορά.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας της ΓΣΕΒΕΕ, τέσσερις στους δέκα επαγγελματίες θεωρούν λογικό τρόπο αντίδρασης στην κυβερνητική πολιτική «την οργανωμένη στάση πληρωμών προς το Δημόσιο και τους ασφαλιστικούς φορείς», γεγονός που υποδηλώνει το αδιέξοδο στο οποίο έχουν οδηγηθεί και οι επιχειρήσεις αυτής της κατηγορίας.
Οι συνέπειες της κρίσης και, κυρίως, της ακολουθούμενης με βάση το μνημόνιο πολιτικής, αγγίζουν πια την κοινωνική βάση, τα στηρίγματα στα οποία ελπίζει κάθε κυβέρνηση να θεμελιώσει τη συναίνεση στην πολιτική της.
Με τα δεδομένα αυτά και με την ακύρωση της αρχικής προοπτικής να μεταβεί ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ με ένα μίνιμουμ κοινωνικό πακέτο ενίσχυσης των αδύνατων, το κυβερνητικό επιτελείο δύσκολα μπορεί πια να ελπίζει στην εφαρμογή του σεναρίου που προέβλεπε την «απομνημονιοποίηση» της πολιτικής αντιπαράθεσης –γενικά και στις αυτοδιοικητικές εκλογές ειδικότερα. Αυτή τη στιγμή όλοι δείχνουν τον υπεύθυνο: το μνημόνιο. Και πίσω από αυτό την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ.
Το ζήτημα είναι πώς θα απαλλαγούμε κι από τους δυο.
 

Η Ναόμι Κλάιν είναι γνωστή στους αναγνώστες της «Εποχής». Τόσο για την κινηματική δράση της στην απέναντι ακτή του Ατλαντικού, όσο και από τα γραπτά της που πολλές φορές έχουμε μεταφράσει και δημοσιεύσει. Αυτή τη φορά, με το βιβλίο της «Το δόγμα του σοκ: Η άνοδος του καπιταλισμού της καταστροφής» κάνει ένα βήμα πιο πέρα. Επιχειρεί να συνδέσει τη γνωστή φριντμανική θεωρία της θεραπείας σοκ με την τακτική του ασύδοτου καπιταλισμού να εκμεταλλεύεται -ακόμη και να ευνοεί ή και να προκαλεί- καταστροφές, που στη συνέχεια αξιοποιεί ως «ευκαιρίες» για τη διάλυση κάθε ίχνους δημόσιας σφαίρας ή κοινωνικών υπηρεσιών, κάθε τύπου συλλογικότητας, προς όφελος της επέλασης του ιδιωτικού κεφαλαίου, της αχαλίνωτης αγοράς και της φοβισμένης ατομικότητας.
Οι αναλύσεις της Ναόμι Κλάιν δεν έχουν μόνο γενικό ενδιαφέρον για τους αναγνώστες της χώρας μας. Έχουν και ειδικότερο. Δεν είναι μήπως η καλλιέργεια της καταστροφολογίας και της τρομοκρατίας περί πτώχευσης, κατάρρευσης και τα παρόμοια που προηγήθηκε της βίαιης επιβολής των μέτρων, του μνημονίου και της κηδεμονίας της τρόικας; Δεν είναι όλο και πιο σαφής ο στόχος της διάλυσης κάθε ίχνους κοινωνικού δικαιώματος και δημόσιου αγαθού με σκοπό την επιβολή των συνταγών του ΔΝΤ, που είναι και συνταγές ιδιωτικοποίησης των πάντων;
Το βιβλίο της Ν. Κλάιν έχει ήδη κυκλοφορήσει στην αγγλική γλώσσα και έχει καταλάβει τη θέση του στον κατάλογο των ευπώλητων των «Νιου Γιορκ Τάιμς». Στην Ελλάδα θα κυκλοφορήσει σε μετάφραση μέσα στο φθινόπωρο από τις εκδόσεις Λιβάνη. Στη σημερινή «Εποχή» δημοσιεύουμε αποσπάσματα από την εισαγωγή του βιβλίου, που προδιαθέτει για το ενδιαφέρον περιεχόμενό του.

Tης
Ναόμι Κλάιν