Δευτέρα, 30 Ιανουαρίου 2012 04:58

ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ ΜΕ ΜΕΓΑΛΗ ΑΠΟΧΗ ΚΑΙ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ

Η Κροατία, μια χώρα με 4.200.000 πληθυσμό, με ανεργία 17% και βασικό μεροκάματο 729 ευρώ, γίνεται το 28ο μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ευρώπη δέχεται στους κόλπους της μια πρώην γιουγκοσλαβική δημοκρατία.
Την Κυριακή οι Κροάτες, με πλειοψηφία 66%, τάχθηκαν υπέρ της ένταξης της χώρας τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πλήρες μέλος όμως η Κροατία θα γίνει από την 1η Ιουλίου του 2013. Η συμμαχία της κεντροαριστεράς, που επικράτησε τις εκλογές τον περασμένο Δεκέμβριο, εκτοπίζοντας τους συντηρητικούς από την εξουσία κέρδισε και το δεύτερο στοίχημα. Έτσι, εξέφρασε την ικανοποίησή της γιατί ενδεχόμενη νίκη του «όχι», εκτιμάται ότι θα προκαλούσε φοβερή απογοήτευση και παρενέργειες στη χώρα.
Την ίδια ικανοποίηση εξέφρασε την Κυριακή το βράδυ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αλλά και οι γειτονικές χώρες της Κροατίας, όπως η Σερβία, που ελπίζει να ενταχθεί στην ΕΕ και η οποία φοβάται πάντα το μπλοκάρισμα των ενταξιακών διαδικασιών.
Ωστόσο, η επιτυχία του «ναι» της Κροατίας δεν είναι ανέφελη, γιατί μόλις το 43% πήγε στις κάλπες. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το ποσοστό του «ναι» αντιστοιχεί στο 43,5% των εγγεγραμμένων. Το ποσοστό αποχής είναι το μεγαλύτερο που σημειώθηκε σε παρόμοιο δημοψήφισμα, ξεπέρασε και το ρεκόρ αποχής της Ουγγαρίας στο δημοψήφισμα του 2003. Η μεγάλη αποχή, σύμφωνα με αναλυτές, οφείλεται στο γεγονός ότι οι ευρωσκεπτικιστές προτίμησαν να μείνουν μακριά από τις κάλπες, θεωρώντας ότι το παιχνίδι είχε ήδη κριθεί. Η εκτίμηση αυτή επιβεβαιώνεται και από το γεγονός ότι στις περιοχές που υπήρξε η μεγαλύτερη αποχή, ιδιαίτερα στις Δαλματικές Ακτές και τα νησιά της Αδριατικής, το «όχι» συγκέντρωσε τα πιο υψηλά ποσοστά: Στην περιοχή του Ντουμπρόβνικ το «όχι» ξεπέρασε το 40% των ψήφων.
Ο πρωθυπουργός της Κροατίας Ζοράν Μιλάνοβιτς εξέφρασε την έκπληξή του για τη μεγάλη αποχή, ενώ ο πρόεδρος της χώρας είπε ότι θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας τις επιφυλάξεις και τους φόβους που εξέφρασαν με το «όχι» οι συμπολίτες μας». Από την έναρξη της διαδικασίας για την ένταξη της Κροατίας στην ΕΕ, εδώ και δέκα χρόνια, οι εθνικιστικοί κύκλοι εξέφραζαν έντονες επιφυλάξεις, έθεταν εμπόδια στην πορεία προς την Ευρώπη. Οι απόψεις τους ήταν γνωστές.

Οι αγανακτισμένοι του Ζάγκρεμπ

Τελευταία, όμως, οι συζητήσεις πήραν μη αναμενόμενη στροφή, με την ανάπτυξη μιας αριστερής ριζοσπαστικής κριτικής, που κατήγγειλε τη «φιλελεύθερη Ευρώπη», θέτοντας ταυτόχρονα το ερώτημα ποια θα είναι τα οφέλη για τους Κροάτες και η θέση τής χώρας μετά την ένταξή της στην ΕΕ.
Η κριτική και τα ερωτήματα αυτά συζητήθηκαν ευρύτατα μετά την περασμένη άνοιξη, όταν δεκάδες χιλιάδες νέοι και φοιτητές και εργαζόμενοι βγήκαν στους δρόμους της χώρας διαδηλώνοντας κατά της πολιτικής της λιτότητας, τις περικοπές στην παιδεία, την εκποίηση του δημόσιου πλούτου. Οι πολιτικές αυτές θεωρήθηκε ότι επιβάλλονται από τις Βρυξέλλες, προκειμένου η χώρα να πιάσει τους στόχους και να πληροί τις προϋποθέσεις, ώστε να γίνει μέλος της ευρωπαϊκής οικογένειας. Το κίνημα στην πρωτεύουσα της Κροατίας και τις άλλες πόλεις είχε τα ίδια χαρακτηριστικά με αυτά των αγανακτισμένων σε πολλές χώρες της Ευρώπης και του κόσμου. Οι διαδηλωτές έκαψαν τις σημαίες των βασικών κομμάτων, αλλά και της ΕΕ.
Ο επικεφαλής του κινήματος των φοιτητών Ματιέ Κασοβίτς είχε δηλώσει ότι «οι Κροάτες είναι αρκετά μετριοπαθείς, θα διεκδικήσουμε όμως το δικό μας ρόλο στα πλαίσια αυτού του κινήματος».
Στην ίδια συνέντευξη άσκησε κριτική στη σημερινή οικοδόμηση και την πολιτική της ΕΕ και αναρωτήθηκε ποια θα είναι η θέση της Κροατίας «σε μια Ευρώπη νεοφιλελεύθερη, γραφειοκρατική, παρά το δημοκρατικό περίβλημα».

Δημοψήφισμα
με συνοπτικές διαδικασίες

Η νέα κυβέρνηση, με φιλοευρωπαϊκό προσανατολισμό, θεώρησε πως ήταν ευκαιρία να προκηρύξει δημοψήφισμα, τηρώντας έτσι και την απόφαση της προηγούμενης κυβέρνησης, που είχε διακηρύξει ότι θα πρέπει να αποφασίσει ο λαός αν επιθυμεί, με ένα «ναι» ή «όχι», την ένταξή του στην ΕΕ. Οι σχετικές δημοσκοπήσεις έδιναν μεγάλη πλειοψηφία υπέρ του «ναι», πριν τη διεξαγωγή όμως θα έπρεπε να υπάρξει έστω και μια σύντομη προεκλογική περίοδος. Ο Οργανισμός Επιτήρησης των Εκλογών (δημιουργήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1990), που η αξιοπιστία του αναγνωρίζεται από όλους, δήλωσε, χωρίς να ακουστεί, ότι το δημοψήφισμα θα έπρεπε να μετατεθεί για αργότερα. Την ίδια άποψη είχαν όλοι όσοι είχαν ταχθεί υπέρ του «όχι».

«Καλύτερα η Γιουγκοσλαβία
παρά η ΕΕ»

Οι αριστερές δυνάμεις, αριθμητικά αδύνατες, που δρουν μέσα από τα κινήματα, τα συνδικάτα, αλλά και αρκετοί δημοσιογράφοι, διανοούμενοι έθεσαν στο δημόσιο διάλογο κρίσιμα ζητήματα και ερωτήματα για τη γενικευμένη οικονομική, κοινωνική και πολιτική κρίση της Ευρώπης, που επηρεάζει τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Ιδιαίτερα τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία. Μετά από δέκα χρόνια ένταξης στην ΕΕ, η κρίση διαδέχεται η μία την άλλη, ενώ το ΔΝΤ επιβάλλει σε τακτά χρονικά διαστήματα αιματηρά μέτρα λιτότητας στη Ρουμανία. Στη γειτονική Ουγγαρία -λίγες ώρες χωρίζουν το Ζάγκρεμπ από τη Βουδαπέστη- εκτός από την οικονομική κρίση, βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία εκτροπής από τη δημοκρατική νομιμότητα με τους νόμους και την πρακτική της κυβέρνησης που πήρε την εξουσία με την ψήφο των Ούγγρων. Οι Βρυξέλλες παρακολουθούν την κατάσταση με πολλή διακριτικότητα.
Όλες αυτές οι εξελίξεις ανησυχούν και προβληματίζουν τους πολίτες της Κροατίας. Τα κινήματα των νέων, των αγανακτισμένων, που εμφανίστηκαν, έστω και αδύναμα, σ’ όλες σχεδόν τις χώρες της πρώην Γιουγκοσλαβίας -Κροατία, Σερβία, Μαυροβούνιο, Σλοβενία, Βοσνία- δείχνουν ότι οι κοινωνίες αυτές, μετά τις τραυματικές εμπειρίες μιας αιματηρής δεκαετίας, άρχισαν και πάλι να αποδεσμεύονται από τα στερεότυπα, να συζητούν, να οργανώνονται, να ψάχνουν την πορεία που θα πρέπει να ακολουθήσουν. Στον προβληματισμό αυτό μετέχουν και πνευματικοί άνθρωποι που είχαν ταχθεί υπέρ της ανεξαρτησίας της Κροατίας και της ένταξής της στην «ευρωπαϊκή οικογένεια», όπως ο γνωστός δημοσιογράφος Ιγκόρ Μάντις, ο οποίος παρενέβη στον προεκλογικό διάλογο υποστηρίζοντας ότι «θα ήταν προτιμότερο να ξαναδημιουργηθεί η Γιουγκοσλαβία πάνω σε νέες βάσεις από την ένταξη στην ΕΕ». Ο γνωστός δημοσιογράφος που με την άποψη του «τάραξε τα λιμνάζοντα ύδατα», εξήγησε ακόμα ότι «η Κροατία με την ένταξή της στην ΕΕ θα είναι σαν ενοικιαστής. Θα πρέπει να ανεχθούμε να μας μεταχειρίζονται σαν υπηρέτες, για να τους υπηρετούμε και να μας εκπορνεύουν. Δεν θεωρώ ότι μπορούμε να επωφεληθούμε ιδιαίτερα». Και συνέχισε: «Μπορώ να πω ότι η μόνη λύση είναι η ενότητα των λαών της Γιουγκοσλαβίας. Και, βέβαια, δεν τίθεται ζήτημα να ακολουθήσουμε το παλιό μοντέλο του μονοκομματικού καθεστώτος, δεν πρόκειται περί αυτού».

Θα ξαναβρεθούμε στους δρόμους

Τέτοιες απόψεις είναι ασφαλώς μειοψηφικές. Δύσκολα, όμως, μπορεί να αμφισβητήσει κάποιος ότι θέτουν έναν προβληματισμό για την πορεία της Ευρώπης σήμερα, ιδίως για το αν μπορεί να κερδίσει τους λαούς που τόσο έχει ανάγκη η ΕΕ. Στην ανάγκη αυτή αναφέρθηκε με χαρακτηριστικό τρόπο μεγάλη εφημερίδα γράφοντας: «Το «ναι» της Κροατίας σημαίνει ότι η Ευρώπη διατηρεί τα θέλγητρά της, παρά την κρίση χρέους».
Η Κροατία, όμως, προς το παρόν θα πρέπει να προχωρήσει στις λεγόμενες μεταρρυθμίσεις με την ευρωπαϊκή συμβολή, αλλά και να αντιμετωπίσει την οικονομική κρίση που βασανίζει τη χώρα. Ένα από τα πρώτα μέτρα της κυβέρνησης είναι να αυξήσει το ΦΠΑ από το 23% στο 25% και να προχωρήσει σε νέα μέτρα λιτότητας.
Έτσι, ακούγονται προφητικά όσα είπε ο εκπρόσωπος των φοιτητών Ματιέ Κάσοβιτς: «Δεν έχουμε αυταπάτες, θα ξαναβρεθούμε στους δρόμους μετά από λίγους μήνες…»

Μ. Κοβάνης

Δευτέρα, 30 Ιανουαρίου 2012 04:50

Του
Αργύρη Παναγόπουλου

Λίγες ώρες πριν ξεκινήσει η Σύνοδος Κορυφής της ΕΕ, η Fitch πήρε, με «καθυστέρηση» δύο εβδομάδων, τη σκυτάλη από τη Standard &Poor‘s και προχώρησε σε μια μαζική και κερδοσκοπική υποβάθμιση της αξιολόγησης πέντε χωρών της ευρωζώνης, με άξονα την υποβάθμιση κατά δύο βαθμίδες της Ιταλίας και της Ισπανίας, διατηρώντας τις αρνητικές προοπτικές που προδικάζουν ένα νέο γύρο υποβαθμίσεων. Η Κύπρος, η Σλοβενία και το Βέλγιο υποβαθμίστηκαν κατά μια βαθμίδα.

Οι υποβαθμίσεις αυτές αποτελούν πλέον μόνιμο σενάριο της φαρσοκωμωδίας και των εκβιασμών ανάμεσα στους διεθνείς σπεκουλαδόρους και τις ευρωπαϊκές αρχές πριν από τις Συνόδους Κορυφής της ΕΕ, σημαντικές συνεδριάσεις των Eurogroup και Ecofin ή της ΕΚΤ.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η ΕΚΤ και ο κυρίαρχος γερμανογαλλικός άξονας γνωρίζουν πολύ καλά πως καμία χώρα του Ευρωπαϊκού Νότου δεν θα καταφέρει να πετύχει τους στόχους για τον έλεγχο της δημοσιονομικής πολιτικής για το 2012. Ακόμη χειρότερα η Γερμανία πιέζει για μια ευρωπαϊκή αρμοστεία στον προϋπολογισμό της Ελλάδας και την άμεση ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για το δεύτερο πακέτο στήριξης και το PSI για να δρομολογηθεί το δεύτερο πακέτο διάσωσης της Πορτογαλίας και της Ιρλανδίας και η αντιμετώπιση της κρίσης χρέους στην Ισπανία και την Ιταλία, η οποία, μαζί με την Πορτογαλία, αποτελούν και τις δύο υποψήφιες για «κούρεμα» χώρες. Η αναμενόμενη ύφεση στην ευρωζώνη θα καταστρέψει τουλάχιστον άλλα 1,50 εκατομμύρια θέσεις εργασίας το 2012, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ, που παραδοσιακά θα διορθωθούν προς το χειρότερο.

24ωρη απεργία στο Βέλγιο

Η Σύνοδος Κορυφής θα έπρεπε να επικεντρωθεί στην ανάπτυξη και την απασχόληση, αλλά με δυσκολία θα αντιμετωπίσει ακόμη και τις προκλήσεις των χρεών της ευρωζώνης. Οι ηγέτες της ΕΕ θα μεταφερθούν με ελικόπτερα στη Σύνοδο Κορυφής, εξαιτίας της γενικής απεργίας εναντίον της λιτότητας στο Βέλγιο. Ο ευρωπαίος επίτροπος Περιφερειακής πολιτικής, Χαν προειδοποίησε λίγες ώρες πριν από την έναρξη της Συνόδου Κορυφής ότι τα διάφορα Ταμεία δομικής πολιτικής και συνοχής για την απασχόληση και την ανάπτυξη είναι… άδεια.
Τα νέα δημοσιονομικά στοιχεία που θα ανακοινώσει η Κομισιόν την τρίτη εβδομάδα του Φεβρουαρίου θα αποτελέσουν τη βάση για μια νέα Σύνοδο Κορυφής το Μάρτιο, για να προσαρμοστεί η αποτυχημένη ευρωπαϊκή δημοσιονομική πολιτική στην επιδείνωση του οικονομικού κλίματος, την ύφεση και την εκτίναξη της ανεργίας.
Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Συνδικάτων CES σχεδιάζει να πραγματοποιήσει μια πανευρωπαϊκή διαμαρτυρία εναντίον της λιτότητας στις 29 Φεβρουαρίου και να ζητήσει «περισσότερη κοινωνική δικαιοσύνη» ενόψει της Συνόδου Κορυφής που θα πραγματοποιηθεί στη 1 και στις 2 Μαρτίου.

Δεύτερο πακέτο διάσωσης
για τη Λισαβόνα

Η Πορτογαλία φαίνεται ότι θα ακολουθήσει την Ελλάδα στη σύναψη δεύτερης δανειακής σύμβασης με την τρόικα, ύψους τουλάχιστον 30 δισ. ευρώ, ενώ το έγκυρο γερμανικό οικονομικό ινστιτούτο του Κίελου εκτιμά πως η Λισαβόνα θα πρέπει να προχωρήσει σε «κούρεμα» 56% του χρέους της, που για να γίνει βιώσιμο θα πρέπει να καταγράφει πρωταρχικό πλεόνασμα 5% για αρκετά χρόνια και ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης τουλάχιστον 2%. Η αμερικανική JPMorgan εκτιμά πως η Πορτογαλία θα χρειαστεί δεύτερο πακέτο διάσωσης, «κούρεμα» του χρέους κατά 50% και πως δεν θα καταφέρει να βγει στις αγορές το 2013.
Ο Πάσος Κοέλιο προσπάθησε να διασφαλίσει τη στήριξη της Μέρκελ για να αποφύγει το δεύτερο πακέτο, αλλά η οικονομική συγκυρία και η γερμανική αδιαλλαξία εξανέμισαν κάθε ελπίδα. Η Wall Street Journal και το Reuters θεωρούν πλέον δεδομένο το δεύτερο πακέτο διάσωσης για τη Λισαβόνα.
Ο απερχόμενος γενικός γραμματέας της αριστερής συνομοσπονδίας CGTP Καρβάλιο ντα Σίλβα υποσχέθηκε σκληρούς αγώνες εναντίον της αυτοκαταστροφικής πολιτικής του Πάσος Κοέλιο, ενώ ο νέος ηγέτης του μεγαλύτερου συνδικάτου της χώρας Αρμένιο Κάρλος στοιχηματίζει στη μεγάλη επιτυχία των κινητοποιήσεων της 11ης Φεβρουαρίου εναντίον της λιτότητας και της προσπάθειας ολοκληρωτικής απορρύθμισης των εργασιακών σχέσεων. Ο ντα Σίλβα παρέμεινε στα ηνία της CGTP για μια 25ετία, ενώ ο Κάρλος συμμετέχει στην Κεντρική Επιτροπή του ΚΚ της Πορτογαλίας, που ελέγχει περίπου το 60% των ηγετικών οργάνων του συνδικάτου.
Η CGTP καλεί τους εργαζομένους να καταδικάσουν τη συμφωνία ανάμεσα στην κυβέρνηση, τους βιομηχάνους και το συνδικάτο των σοσιαλιστών UGT, γιατί αποτελεί μια πρωτοφανή υποχώρηση των δικαιωμάτων των εργαζομένων και τη μεγαλύτερη ήττα από την Επανάσταση των Γαριφάλων, στις 25 Απριλίου του 1975.

Ο «χαμηλοσυνταξιούχος»
πρόεδρος της δημοκρατίας
 
Την ίδια στιγμή στο διαδίκτυο έχουν συγκεντρωθεί πάνω από 35 χιλιάδες υπογραφές που ζητούν την παραίτηση του συντηρητικού προέδρου Καβάκο Σίλβα, εξαιτίας της διαμαρτυρίας του για τη μείωση της σύνταξής του!
Ο Καβάκο Σίλβα υπογράμμισε σε δημοσιογράφους την προηγούμενη Παρασκευή ότι μετά από 40 χρόνια υπηρεσίας σε κρατικές θέσεις θα λάβει μηνιαία σύνταξη 1.300 ευρώ το μήνα. «Δεν ξέρω τι θα κάνω με αυτά τα λεφτά. Σχεδόν σίγουρα δεν είναι αρκετά για να πληρώνω τα έξοδά μου», ξέσπασε ο πορτογάλος πρόεδρος.
«Όταν ο πληθυσμός υποφέρει, οι εργαζόμενοι χάνουν το 13ο και 14ο μισθό και πολλοί εργαζόμενοι πληρώνονται με μισθούς 600 ευρώ ο πρόεδρος της δημοκρατίας δεν μπορεί να διαμαρτύρεται για την πολιτική λιτότητας που εφαρμόζει», υπογράμμισαν όσοι ζητούν την παραίτησή του.

Όλοι εναντίον του Μόντι

Το κύμα των διαμαρτυριών στην Ιταλία σε μια σειρά τομείς που πλήττονται από την απελευθέρωση των επαγγελμάτων, με άξονα τους οδηγούς φορτηγών, ταξί, πρατήρια καυσίμων, δικηγόρους και συμβολαιογράφους, συνοδεύτηκε από την επιτυχημένη γενική απεργία των αυτόνομων συνδικάτων βάσης Usb, Orsa, SlaiCobas, Cib-Unicobas, Snater, SiCobas και Usi και δεκάδων οργανώσεων με τη συμμετοχή 40 χιλιάδων διαδηλωτών απεργών στη Ρώμη. Γερμανίδα οδηγός φορτηγού παρέσυρε και σκότωσε απεργό οδηγό φορτηγού προσπαθώντας να περάσει από απεργιακό μπλόκο στη Βόρεια Ιταλία.
Την ίδια στιγμή, η αριστερή συνομοσπονδία CGIL οδηγεί τις αντιστάσεις των μεγάλων συνδικάτων εναντίον των «μεταρρυθμίσεων» με άξονα την ανατροπή των εργασιακών δικαιωμάτων που προωθεί η κυβέρνηση Μόντι, ενώ η μετριοπαθής αριστερά του Βέντολα δεν αποκλείει ακόμη και τη συνεργασία του κόμματός τους, του Δημοκρατικού Κόμματος και της Ιταλίας των Αξιών του Ντι Πιέτρο με την κεντρώα UDC «εάν δεν αποτελεί μια αυτοκτονία για τις προοδευτικές και μια στέψη για τις μετριοπαθείς δυνάμεις».

Οι ακροβασίες του Ραχόι

Ο Ραχόι επιμένει ότι θα καταφέρει να μειώσει το δημόσιο έλλειμμα στο 4,40% του ΑΕΠ το 2012, από το περίπου 8 με 8,20% που αναμένεται για το 2011, σε κατάσταση ύφεσης με άξονα το 3%, μια ψαλίδα που ξεπερνά το 5% σε σχέση με τις προηγούμενες εκτιμήσεις για ανάπτυξη 2,30%(!), και με 5,20 εκατομμύρια Ισπανούς να είναι ήδη άνεργοι, ενώ ο Ραχόι προειδοποίησε ότι η Eurostat προβλέπει ότι έφθασαν στα 5,40 εκατομμύρια.
Ο Ραχόι ανταγωνίζεται την Μέρκελ στον ενθουσιασμό για τη μείωση των δημοσίων ελλειμμάτων, θέτοντας ως στόχο τα μηδενικά ελλείμματά για την κεντρική και τις τοπικές κυβερνήσεις της Ισπανίας, προχωρώντας παράλληλα στη διάσωση των δήμων, των τοπικών κυβερνήσεων και των τραπεζών που αντιμετωπίζουν τεράστιο πρόβλημα ρευστότητας. Το χρέος των δήμων φθάνει στα 36,70 δισ. ευρώ ή στο 3,40% του ΑΕΠ και των τοπικών κυβερνήσεων ξεπερνά τα 131 δισ. ευρώ ή το 12% του ΑΕΠ! Τα δημόσια νοσοκομεία χρωστούν 6,30 δισ. ευρώ στις φαρμακευτικές εταιρείες, ενώ μόνο οι δύο μεγαλύτερες τράπεζες της χώρας Santander και BBVA θα χρειαστούν 10 δισ. ευρώ, εξαιτίας της κατάρρευσης της αγοράς ακινήτων και του κατασκευαστικού τομέα.
Για να αποφύγουν την απειλούμενη από το Ραχόι νομοθετική ρύθμιση, τα συνδικάτα και οι βιομήχανοι κατέληξαν σε μια συμφωνία «για να φρενάρουν την καταστροφή θέσεων εργασίας αλλά και για τη διατήρησή τους και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ισπανικής οικονομίας». Τα συνδικάτα προσφέρουν περιορισμένες αξιώσεις για αυξήσεις, από μηδενικές έως 0,50% γα το 2012 και το 2013 και 0,60% για το 2014, ενώ για το 2015 προβλέπεται ότι, εάν το ΑΕΠ αυξηθεί έως 1%, η άνοδος των μισθών δεν θα ξεπεράσει το 0,60%, εάν η ανάπτυξη διαμορφωθεί ανάμεσα στο 1 και 2%, οι αυξήσεις θα φθάσουν έως το1% και εάν διαμορφωθεί στο, ή πάνω από το, 2%, οι αυξήσεις δεν θα ξεπεράσουν το 1,50%. Πρόκειται δηλαδή για μια καθαρή απώλεια της αγοραστικής δύναμης των εργαζομένων για την υπόλοιπη τετραετία, δεδομένου του υψηλότερου πληθωρισμού. Οι βιομήχανοι θα διασφαλίσουν τη σταθεροποίηση των τιμών των βασικών προϊόντων, σε συνεργασία με τις κρατικές αρχές, και την επένδυση των κερδών των εταιρειών σε παραγωγικές δραστηριότητες και τη σταθεροποίηση των μισθών των… μάνατζερ!

Ελαστικοί εργαζόμενοι,
μισθοί και ωράρια

Η νέα συμφωνία προδικάζει μια μεγάλη ήττα των εργαζομένων σε ό,τι αφορά το εργασιακό καθεστώς και την ελαστικοποίηση των μορφών εργασίας. Η συμφωνία προβλέπει τη δυνατότητα ελαστικοποιημένης διαπραγμάτευσης των συμβάσεων στο εσωτερικό των επιχειρήσεων, με την ελαστικοποίηση των ωραρίων εργασίας, την κινητικότητα των εργαζομένων μέσα στις επιχειρήσεις, τη συνάρτηση του μισθού με την ανάπτυξη της επιχείρησης, και τη δημιουργία ετήσιου ταμιευτηρίου ωρών από τον επιχειρηματία για τη διαμόρφωση του ωραρίου των εργαζομένων. Σε περίπτωση οικονομικών προβλημάτων η επιχείρηση θα μπορεί να μην εφαρμόζει τμήμα των συμβάσεων ή με τη σύμφωνη γνώμη των εργαζομένων να προχωρά σε βάρδιες εργασίας.
Οι αριστερές Εργατικές Επιτροπές και η σοσιαλιστική UGT εκτιμούν ότι η συλλογική διαπραγμάτευση δεν χάνει τη δυναμική της και ότι αφοπλίζονται οι προσπάθειες του Ραχόι να επιβάλει με νομοθετική μεταρρύθμιση αλλαγές στα εργασιακά.
Την ίδια στιγμή η δεύτερη σε μέγεθος ισπανική αεροπορική εταιρεία Spanair οδηγήθηκε σε πτώχευση και διακοπή των δραστηριοτήτων της, ακολουθώντας το μεγάλο τουριστικό πρακτορείο Marsans, παρά την ισχυρή άνοδο του τουρισμού το 2011. Μόνο από τον Ιούλιο έχουν κλείσει 35.000 επιχειρήσεις στην Ισπανία, για να ξεπεράσουν από τις αρχές του 2009 τις 100.000 επιχειρήσεις.
Στο πολιτικό επίπεδο, ο πρώην σοσιαλιστής πρωθυπουργός Φελίπε Γκονθάλεθ αποφάσισε να στηρίξει το Ρουμπαλκάβα, λίγες ημέρες πριν από τη σκληρή μάχη της διαδοχής του Θαπατέρο στο συνέδριο του Σοσιαλιστικού Κόμματος.

Η ουτοπία του Πόρτο Αλέγκρε εναντίον του καπιταλισμού του Νταβός

Η πρόεδρος της Βραζιλίας, Ντίλμα Ρουσέφ, επιφύλαξε ένα δεύτερο ηχηρό ράπισμα στην Άνγκελα Μέρκελ, προτιμώντας να παραβρεθεί στο Παγκόσμιο Κοινωνικό Φόρουμ του Πόρτο Αλέγκρε από το ψυχρό Νταβός της νεοφιλελεύθερης λιτότητας. Για δεύτερη διαδοχική χρονιά η Ρουσέφ απαξίωσε το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ (WΕF), ενώ για πρώτη φορά δεν θα συμμετάσχει ούτε ο πρόεδρος της Κεντρικής Τράπεζας ούτε ο υπουργός Οικονομικών της Βραζιλίας.
Πιθανόν η Ρουσέφ να σκέφθηκε ότι η περίοδος της κρίσης δεν είναι η καταλληλότερη για να «δανείσει» την εικόνα της στο νεοφιλελεύθερο Νταβός, όπως έκανε απλόχερα ο Λούλα την περίοδο των παχιών αγελάδων.
Η Ρουσέφ γνωρίζει πως η Βραζιλία μπορεί να δώσει μαθήματα στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ. Η Μέρκελ το γνώρισε ακόμη καλύτερα, όταν η Ρουσέφ μιλώντας ως εκπρόσωπος των ηγετών των αναδυομένων χωρών του G20 της γύρισε την πλάτη προειδοποιώντας ότι οι αναδυόμενες χώρες δεν θα στηρίξουν απευθείας τα Ταμεία στήριξης της ευρωζώνης όσο εφαρμόζεται πολιτική λιτότητας, ύφεσης και ανεργίας. Η Ρουσέφ προτίμησε την ουτοπία και την ελπίδα των ακτιβιστών του Πόρτο Αλέγκρε από τις γκρίζες φάτσες των ηγετών, μάνατζερ και κερδοσκόπων που σχεδιάζουν στο Νταβός την «επόμενη μέρα» του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού.
Η Ρουσέφ μίλησε με το δικό της τρόπο από το βήμα του Παγκόσμιου Κοινωνικού Φόρουμ για την κρίση χρέους και τα ομόλογα, τα επιτόκια και τη διάσωση των τραπεζών που απασχολούν το Νταβός. Έστειλε το δικό της μήνυμα στην Ευρώπη αναφερόμενη στην «Επανάσταση των Γαριφάλων», σε μια στιγμή που ο λαός της Πορτογαλίας, και όχι μόνο, δοκιμάζεται σκληρά από την τρόικα. «Ο λαός δίνει τις διαταγές», θύμισε η Ρουσέφ αναφερόμενη στους στίχους ενός από τα πλέον γνωστά τραγούδια της πορτογαλικής επανάστασης, για να δηλώσει ικανοποιημένη ότι «οι χώρες μας [της Λατινικής Αμερικής] δεν θυσιάζουν σήμερα την κυριαρχία τους απέναντι στις πιέσεις των μεγάλων και ισχυρών δυνάμεων, τους χρηματοοικονομικούς ομίλους και τους οίκους αξιολόγησης του ρίσκου».

Ρουσέφ εναντίον Μέρκελ

Οι νέοι ισλαμιστές πρωθυπουργοί της Τυνησίας και του Μαρόκου θα υπενθυμίσουν με την παρουσία τους στην οικονομική ελίτ του Νταβός ότι η αραβική άνοιξη αδιαφόρησε για τις συνταγές της. Ο ελεήμων και φιλάνθρωπος Μπιλ Γκέιτς υποσχέθηκε άλλα 750 εκατ. δολάρια για την καταπολέμηση των θανάσιμων ασθενειών. Οι περισσότερες φτωχές και αναδυόμενες χώρες του κόσμου, όμως, φαίνεται να έχουν βαρεθεί την «ελεημοσύνη» από τα νέα μοντέλα ανοικοδόμησης του καπιταλισμού και να στοχεύουν σε μια ισορροπημένη ανάπτυξη.
Η Μέρκελ αποτέλεσε την επίσημη προσκεκλημένη που άνοιξε το φετινό Φόρουμ στο μικρό Νταβός των ελβετικών Άλπεων, για να ζητήσει μεγαλύτερη λιτότητα με την προστασία 3.500 αστυνομικών και 18 χιλιόμετρα προστατευτικών εμποδίων. Ο Σόρος προειδοποίησε ότι η πολιτική της Μέρκελ οδηγεί την Ευρώπη στην καταστροφή, τρέχοντας παράλληλα να αγοράσει ιταλικά ομόλογα, γιατί προσφέρουν ικανοποιητικές αποδόσεις. Ο «κύριος Απαισιόδοξος», Ρουμπινί προειδοποίησε από το ίδιο βήμα την Ισπανία και την περιφέρεια ότι «θα μπουν σε φαύλο κύκλο εάν η Γερμανία επιβάλει περαιτέρω λιτότητα». Χάρη, όμως, στην κρίση χρέους της περιφέρειας, η Γερμανία θα καταβάλει επιτόκια μόλις 2,62% για τα νέα 30ετή ομόλογα που έκδωσε την τελευταία εβδομάδα, τα χαμηλότερα από την κυκλοφορία του ευρώ. Από το βήμα του Νταβός, ο Μάριο Ντράγκι «αποκάλυψε» πως «τα spread αποτέλεσαν πάντα ένα ισχυρό κινητήρα για τις μεταρρυθμίσεις σε αρκετές χώρες. Οι χώρες λοιπόν πρέπει να πάρουν τα αναγκαία μέτρα για την εξυγίανση».
Παρά το πολικό κρύο των τελευταίων ημερών, το κίνημα «Καταλάβατε το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ», προχώρησε σε μια σειρά ακτιβιστικών εκδηλώσεων διαμαρτυρίας, εξαναγκάζοντας τον πρόεδρο του WΕF να ζητήσει να συναντηθεί με αντιπροσωπεία του κινήματος, που θα αξιολογήσει την πρόταση «γιατί δεν θέλουμε να χρησιμοποιηθούμε ως ένα γεγονός δημοσίων σχέσεων», όπως τόνισε ακτιβιστής. Από την πλευρά του, ο Επίτροπος για τα ανθρώπινα δικαιώματα του ΟΗΕ ζήτησε από το Φόρουμ να ανοίξει τις πόρτες του στους ακτιβιστές, που ζητούν να φέρουν στις αίθουσες του Φόρουμ και «τη φωνή των άλλων 6,9999 δισεκατομμυρίων ηγετών του κόσμου».

Α.Π.

Δευτέρα, 30 Ιανουαρίου 2012 04:50

Του
Δημήτρη Σμυρναίου, Βερολίνο

Εθνική υπευθυνότητα, μεταρρυθμίσεις, αλληλεγγύη. Αυτό ήταν το τρίπτυχο, που διαφήμισε την περασμένη εβδομάδα στο Νταβός η Ανγκέλα Μέρκελ μιλώντας σε περίπου 2.500 “εκλεκτούς” της παγκόσμιας οικονομίας. Η σειρά ήταν περίπου αυτή, που εδώ και δύο χρόνια πιστά ακολουθεί το Βερολίνο, αλλά οι ευγενείς ακροατές της εκτίμησαν, πως αυτή τη φορά η γερμανίδα καγκελάριος ήταν λίγο πιο σαφής. Ακολούθησε η συνέντευξή της σε έξι ευρωπαϊκές εφημερίδες, όπου μάλλον προσπάθησε να δικαιολογηθεί για τις αστοχίες μιας πολιτικής, που όπως είπε “είναι υποχρέωση κάθε πολιτικού να επανεξετάζει” σε κάθε κρίσιμη στιγμή.
Αλλά μόνο κάτι τέτοιο δεν θέλησε να κάνει. Κυνικά κάποιος θα μπορούσε να πει ότι η κα Μέρκελ επιβεβαίωσε με τον τρόπο της ότι τελικά η Ελλάδα έπαιξε το ρόλο του πειραματόζωου σε αυτή την υπόθεση. “Στο μεταξύ έχουμε κατανοήσει τη ρίζα των προβλημάτων μας” δήλωσε με νόημα και αρκέστηκε να εκφράσει τη συμπάθειά της για τους Έλληνες και τις τεράστιες θυσίες που έχουν κάνει το τελευταίο διάστημα.
Κάποιοι είπαν βέβαια ότι η γερμανίδα καγκελάριος ήθελε να στείλει και ένα μήνυμα προς τις αγορές, ότι μπορεί η σταθεροποίηση της χώρας μας να χρειαστεί και άλλο χρόνο, αλλά σε καμιά περίπτωση δεν θα αφεθεί η Ελλάδα να καταρρεύσει. Aλλά αυτή η διαβεβαίωση ακούγεται τόσο “μισόκαρδη”, που είναι μάλλον απίθανο να πείσει τον οποιονδήποτε κερδοσκόπο. Θα είχε βαρύτητα, όπως επισημαίνουν και γερμανοί αναλυτές αν είχε γίνει πριν από δύο χρόνια και είχε συνοδευτεί και από συγκεκριμένα και γενναία μέτρα. Η κα Μέρκελ δεν έδωσε, όμως, μέσα από τις περιγραφές της την “προοπτική”, που ζητούν πολλοί για την Ελλάδα, ενώ κάθε φορά που αναγκάζεται να προφέρει τη λέξη “αλληλεγγύη” -ειδικά επί γερμανικού εδάφους- το πρόσωπο της αποκτά την έκφραση των ανθρώπων που υποχρεώνονται να καταπιούν ένα κακόγευστο φάρμακο. Η αλήθεια είναι, λοιπόν, ότι στο μυαλό των οικονομικών σχεδιαστών του Βερολίνου κάθε υπόσχεση “αλληλεγγύης” συνεπάγεται νέες θυσίες για τον έλληνα εργαζόμενο. Αλλά αυτό είναι ένα ζήτημα, που δεν πολυενδιαφέρει αυτούς που χαριεντίζονται γύρω από τα ζεστά τζάκια των ελβετικών σαλέ.
Παράλληλα, οι πιέσεις της Γερμανίας για επιτάχυνση των αποκρατικοποιήσεων εντείνονται. Προφανώς το σύνδρομο “Τρόιχαντ” έχει ριζώσει στα γονίδια της πρωσικής χριστιανοδημοκρατίας. Όπως φυσικά συνεχίζονται και οι εκκλήσεις για ακόμα μεγαλύτερη ελαστικοποίηση των συνθηκών εργασίας, έτσι ώστε να μπορέσει να κλείσει λίγο το περίφημο “χάσμα ανταγωνιστικότητας”, στο οποίο είχε γλιστρήσει η Ελλάδα. Αυτά είναι προφανώς τα πολύ πρακτικά “διδάγματα”, που άντλησαν οι οικονομικοί σύμβουλοι της καγκελαρίας από την κρίση.
Όσο για τα “θεωρητικά” εδώ ακούσαμε πάλι τις κλασικές φράσεις για τα “διδάγματα της κρίσης, που μπορούν να κάνουν την Ευρώπη ακόμα ισχυρότερη”. Αλλά αυτές τις γενικολογίες μάλλον ούτε η ίδια η κα Μέρκελ δεν πρέπει να τις πιστεύει πια. Αντίθετα, φαίνεται να πιστεύει στην περίφημη “εθνική ευθύνη” του κάθε μέλους της ΕΕ στην προοπτική να μην υπόσχεται όλο και περισσότερα χρήματα το Βερολίνο για αλληλεγγύη προς τους εταίρους του. Και εκείνο που θα συνεχίζει να ζητά από αυτούς είναι περισσότερη “πειθαρχία”, έτσι ώστε να μη χάσει την αξιοπιστία του το “ευρωπαϊκό ιδεώδες”. Αλλά θα μας δηλώνει τη συμπάθεια της. Τουλάχιστον.

Δευτέρα, 30 Ιανουαρίου 2012 04:44

Της
Βιβής Κεφαλά

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το 2012 θα είναι μία δύσκολη, ταραχώδης και ίσως και επικίνδυνη χρονιά. Πολλές από τις βεβαιότητες που υπήρχαν έχουν πάψει να υπάρχουν και τη θέση τους έχουν καταλάβει η αβεβαιότητα και η ανασφάλεια, καθώς τα διεθνή αδιέξοδα μεγαλώνουν και, ως εκ τούτου, οι πηγές σύγκρουσης πληθαίνουν. Ένα τέτοιο απειλητικό αδιέξοδο χαρακτηρίζει το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, ή για την ακρίβεια, το ιρανικό πρόβλημα.

Το πρόβλημα του Ιράν εμφανίζεται το 1979 με την ανατροπή του σάχη και την εδραίωση ενός αντιδυτικού, θεοκρατικού καθεστώτος. Παράλληλα με την ανατροπή του σάχη, όμως, ανατρέπεται η αμερικανική πολιτική στον Κόλπο, η λεγόμενη πολιτική των δύο πυλώνων που δεν ήταν άλλοι από το Ιράν και τη Σαουδική Αραβία. Η πολιτική αυτή στόχο είχε την ανάσχεση της σοβιετικής επιρροής στον Κόλπο, περιοχή ζωτικής σημασίας για τα αμερικανικά συμφέροντα, στην οποία η Μόσχα είχε καταφέρει να διεισδύσει μέσω της συμμαχίας της με τη Βαγδάτη.
Με την εκπνοή του διπολισμού, οι ισορροπίες αλλάζουν σε διεθνές και σε περιφερειακό επίπεδο, πράγμα που γίνεται ιδιαίτερα αισθητό στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής. Η πλήρης αποδυνάμωση του Ιράκ και η πολιτική εξουδετέρωση της Συρίας, αποτελούν παράγοντες που αναδεικνύουν το Ιράν ως το μόνο ισχυρό στρατιωτικά κράτος στην περιοχή. Έτσι, ενώ οι πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν έχουν εμφανιστεί ήδη επί σάχη, δαιμονοποιούνται όταν το θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης προσπαθεί να τις πραγματοποιήσει. Είναι προφανές ότι η αντιδυτική ρητορική των ιρανών ηγετών δεν βελτιώνει την κατάσταση, πράγμα που οδηγεί σε μία συνεχιζόμενη κρίση, η οποία ανακυκλώνεται.
Η αντίδραση των ΗΠΑ κατά του Ιράν, με αιχμή του δόρατος το πυρηνικό του πρόγραμμα, κλιμακώνεται, ενώ κατά την διάρκεια της οκταετίας του προέδρου Τζoρτζ Μπους του νεώτερου, το Ιράν χαρακτηρίζεται ως κράτος-τρομοκράτης και τμήμα του λεγόμενου Άξονα του Κακού, χωρίς όμως να έχει αποδειχθεί ποτέ σύνδεση του Ιράν με τη διεθνή τρομοκρατία. Παράλληλα, το Ισραήλ, φοβούμενο την αύξηση ισχύος του Ιράν, δηλώνει ήδη από το 1994, ότι «το Ιράν σε τρία με πέντε χρόνια θα διαθέτει πυρηνικά όπλα», καθώς και ότι «το Ιράν αποτελεί υπαρξιακή απειλή κατά του εβραϊκού κράτους».
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, διεξάγεται ένας συνεχής οικονομικός και διπλωματικός πόλεμος με στόχο την απομόνωση του Ιράν και τον περιορισμό των οικονομικών δυνατοτήτων του, ώστε να εγκαταλείψει τo πυρηνικό του πρόγραμμα, πράγμα που στην καλύτερη περίπτωση θα αποδυναμώσει σημαντικά το ιρανικό καθεστώς. Οι διεθνείς οικονομικές κυρώσεις που έχουν κατά καιρούς επιβληθεί στο Ιράν, όμως, δεν έχουν κάμψει την αποφασιστικότητα της Τεχεράνης, η οποία όχι μόνο θεωρεί ότι απειλείται από παντού αλλά και ότι είναι απόλυτο δικαίωμά της να αναπτύξει πυρηνική τεχνολογία για ειρηνικούς σκοπούς. Έτσι, φθάνουμε στο αδιέξοδο, αφού κανείς από τους κύριους εμπλεκόμενους, ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν, δεν μπορεί ή δεν είναι διατεθειμένος να υποχωρήσει, οπότε οι επιλογές περιορίζονται είτε σε μία στρατιωτική επίθεση είτε σε νέες αυστηρότερες -και γενικευμένες- κυρώσεις στο Ιράν.

Η απειλή του πολέμου

Μία ένοπλη στρατιωτική επίθεση εναντίον του Ιράν δεν αποτελεί απλώς ένα σενάριο αλλά μία πραγματική απειλή, για τους λόγους που έχουν ήδη αναφερθεί. Ωστόσο, ο πόλεμος αυτός, που θα είχε καταστροφικά αποτελέσματα σε πολλά επίπεδα, μεταξύ των οποίων μια διεθνής πετρελαϊκή κρίση δεν είναι το λιγότερο σημαντικό, έχει αποφευχθεί μέχρι στιγμής για πολύ σοβαρούς και συγκεκριμένους λόγους. Ο πρώτος και βασικότερος λόγος είναι ότι οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοι τους ήταν εγκλωβισμένοι στα μέτωπα του Αφγανιστάν και του Ιράκ και δεν ήταν δυνατόν να ανοίξουν ένα καινούργιο μέτωπο εναντίον του Ιράν. Η διεθνής οικονομική κρίση καθιστά ιδιαίτερα δύσκολο ένα νέο πόλεμο, ενώ το γεγονός ότι ο αμερικανός πρόεδρος Μπάρακ Ομπάμα διανύει μία δύσκολη προεκλογική περίοδο, απομακρύνει ακόμα περισσότερο αυτό το εφιαλτικό σενάριο.
Έτσι, γινόμαστε μάρτυρες ενός ακήρυκτου πολέμου, στον οποίο περιλαμβάνονται ηλεκτρονικές δολιοφθορές, όπως το πρόβλημα που προκάλεσε ο ιός stuxnet στο ιρανικό πυρηνικό κέντρο της Νατάνζ το 2010, ενώ τον Δεκέμβριο το Ιράν κατάφερε να προσγειώσει μη επανδρωμένο κατασκοπευτικό αεροσκάφος των ΗΠΑ, το οποίο πετούσε πάνω από το Ιράν. Ταυτόχρονα, συμβαίνουν εκρήξεις σε ιρανικές στρατιωτικές βάσεις από αδιευκρίνιστες αιτίες, ενώ πολλαπλασιάζονται οι δολοφονίες σημαντικών ιρανών επιστημόνων που εργάζονται στο πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας, για τις οποίες η Τεχεράνη κατηγορεί ευθέως το Ισραήλ. Τέλος, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν δηλώσει την πρόθεσή τους να πραγματοποιήσουν κοινές στρατιωτικές ασκήσεις, πράγμα το οποίο προκάλεσε την αντίδραση του Ιράν που απείλησε ότι σε τέτοια περίπτωση θα κλείσει τα στενά του Ορμούζ, αναγκαστική θαλάσσια οδός για τα δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν πετρέλαιο, για τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Παρά το γεγονός ότι στις 10 Ιανουαρίου ο αρχηγός του ισραηλινού στρατού μιλώντας στην Κνεσέτ δήλωσε ότι «το 2012 είναι μια κρίσιμη χρονιά για το Ιράν (...) και θα συμβούν πράγματα με μη φυσιολογικό τρόπο» («Καθημερινή» 12/1/2012) μια ισραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν, θα πρέπει να αποκλειστεί, δεδομένου ότι το Ισραήλ δεν μπορεί από μόνο του να αναλάβει στρατιωτική δράση, και για την Ουάσιγκτον, αυτήν τη στιγμή, η ανάληψη στρατιωτικής δράσης δεν συζητείται.
Ωστόσο, επειδή ακριβώς ο αμερικανός πρόεδρος διεκδικεί δεύτερη προεδρική θητεία, πρέπει να αντιμετωπίσει τους σκληροπυρηνικούς αντιπάλους του, οι οποίοι πλειοδοτούν και υπερθεματίζουν για μία πολιτική «σιδηράς πυγμής» εναντίον των εχθρών των ΗΠΑ, επομένως, αν όχι κυρίως, και εναντίον του Ιράν.

Οι νέες κυρώσεις

Έχοντας αποκλείσει, πρoς το παρόν τουλάχιστον, την ανάληψη στρατιωτικής δράσης εναντίον της Τεχεράνης, ο Μπάρακ Ομπάμα υπέγραψε στις αρχές Ιανουαρίου τροπολογία του Κογκρέσου, με την οποία επιβάλλονται νέες αυστηρότερες κυρώσεις εναντίον του Ιράν, που αποβλέπουν στον οικονομικό στραγγαλισμό της χώρας, ζητώντας να τις υιοθετήσουν και οι ευρωπαίοι σύμμαχοι των ΗΠΑ.
Στις 23 Ιανουαρίου, λοιπόν, η Ευρωπαϊκή Ένωση, αποφάσισε να επιβάλει νέο γύρο οικονομικών κυρώσεων στο Ιράν, η έναρξη των οποίων δεν θα είναι άμεση, καθώς θα εφαρμοστούν από τον Ιούλιο. Ωστόσο, το γεγονός ότι οι Ευρωπαίοι, μετά από έντονες αμερικανικές πιέσεις, αποδέχθηκαν τελικά την επιβολή πετρελαϊκού εμπάργκο κατά του Ιράν, προκαλεί περισσότερα προβλήματα από όσα λύνει. Σε μία τόσο δυσχερή οικονομική συγκυρία, η παύση της εισροής ιρανικού πετρελαίου δεν πλήττει μόνο το ίδιο το Ιράν, αλλά και τους αγοραστές ιρανικού πετρελαίου. Πράγματι, οι ευρωπαϊκές χώρες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές ιρανικού πετρελαίου, πολύ περισσότερο που το Ιράν πουλά και επί πιστώσει. Το γεγονός ότι η Σαουδική Αραβία έχει ήδη δηλώσει ότι προτίθεται να αυξήσει την παραγωγή πετρελαίου, ώστε να καλυφθεί το κενό που θα δημιουργηθεί στις αγορές από το εμπάργκο στο ιρανικό πετρέλαιο, δεν βελτιώνει ιδιαίτερα το κλίμα ενεργειακής ανασφάλειας που επικρατεί.

Μπούμερανγκ το εμπάργκο
για την Ευρώπη

Αν και το Ριάντ διαθέτει τις παραγωγικές υποδομές για να αντισταθμίσει την αυξημένη ζήτηση πετρελαίου, το έχει κάνει άλλωστε και το 1991 για να αντισταθμίσει την έλλειψη ιρακινού πετρελαίου από την «Καταιγίδα της Ερήμου» και μετά, αυτό δεν λύνει το πρόβλημα. Αντίθετα, αυξάνει ακόμα περισσότερο την ενεργειακή εξάρτηση από τη Σαουδική Αραβία, η οποία διέρχεται μία δύσκολη εσωτερική συγκυρία και βρίσκεται, επίσης, στην περιοχή του Κόλπου, η οποία αποτελεί το ενδεχόμενο θέατρο μίας σύγκρουσης. Ακόμα, όμως, και εάν η άμεση και θερμή σύγκρουση αποφευχθεί, πράγμα που προς το παρόν τουλάχιστον φαίνεται ότι θα συμβεί, η μείωση της προσφοράς πετρελαίου στις διεθνείς αγορές παραμένει γεγονός, έστω και σε δυνητικό επίπεδο.
Ήδη, η Κίνα, η Ινδία και το Πακιστάν έχουν καταστήσει σαφές ότι δεν πρόκειται να τηρήσουν το εμπάργκο πετρελαίου προς το Ιράν, ενώ παρά το δυσμενές διεθνές κλίμα εναντίον του Ιράν και παρά τις διαφορές που υπάρχουν μεταξύ Τεχεράνης και Ισλαμαμπάντ, συνεχίζονται κανονικά οι εργασίες για την κατασκευή αγωγού, που αναμένεται ότι από το 2015 θα μεταφέρει πετρέλαιο από το Ιράν στην Κίνα, δια του πακιστανικού εδάφους. Άλλες χώρες, όπως η Ιαπωνία, δηλώνουν ότι θα εφαρμόσουν σταδιακά τον οικονομικό αποκλεισμό στην Τεχεράνη.
Όπως προκύπτει, οι νέες κυρώσεις εναντίον του Ιράν όχι μόνο δεν πρόκειται να αποδώσουν παρά ελάχιστα, αλλά αναμένεται ότι θα έχουν πολύ μεγάλο κόστος για τους εμπνευστές τους και όχι μόνο. Σε κάθε περίπτωση, τέτοιου είδους αποκλεισμοί και τιμωρίες θα πλήξουν απλώς τον ιρανικό λαό, ο οποίος θα συσπειρωθεί αναγκαστικά γύρω από την ηγεσία του, είτε η ηγεσία αυτή αρέσει στη Δύση είτε όχι, μεγαλώνοντας έτσι ακόμα περισσότερο το αδιέξοδο και αυξάνοντας τους κινδύνους.


•