Στη μεγαλύτερη απεργία στην ιστορία της Νιγηρίας οδήγησε η διακοπή της επιδότησης των καυσίμων, αφού στην κοινή απόφαση των δύο μεγαλύτερων συνδικαλιστικών ομοσπονδιών, του Εργατικού Κογκρέσου (NLC) και της Ένωσης Εμπορίου (TUC), για γενική απεργία την περασμένη Δευτέρα και την Τρίτη, συμμετείχαν περισσότεροι από 10.000.000 εργαζόμενοι.
Για δεκαετίες, το πρόγραμμα επιδότησης είχε βοηθήσει να ελέγχονται οι τιμές των μεταφορών και της ηλεκτρικής ενέργειας, όμως η διακοπή του είχε ως αποτέλεσμα να ανέβουν οι τιμές των βασικών ειδών ως και 500%, ενώ ολόκληρες περιοχές είναι βυθισμένες στο σκοτάδι, αφού οι άνθρωποι δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να βάλουν βενζίνη στις γεννήτριες. Όλα τα λιμάνια έκλεισαν και σταμάτησε η διακίνηση του κακάο, γεγονός τεράστιας σημασίας για την οικονομία της τέταρτης μεγαλύτερης χώρας παραγωγής κακάο στον κόσμο, τα αεροδρόμια καταλήφθηκαν, στην πρωτεύουσα Αμπούζα και στο Κάνο χιλιάδες άνθρωποι μπλόκαραν τους κεντρικούς δρόμους και οι αρχές επέβαλαν απαγόρευση της κυκλοφορίας. Στο Λάγος για δύο ημέρες περισσότεροι από 500.000 διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν στο πάρκο Γκαούι Φαουχίμνι, η κεντρική πλατεία της πόλης μετονομάστηκε σε Πλατεία Ελευθερίας αντλώντας έμπνευση από την εξέγερση στην Ταχρίρ, ενώ πολλοί διαδηλωτές δημιούργησαν το κίνημα «Καταλαμβάνουμε τη Νιγηρία», συνδέοντας τις φιλοδοξίες τους με το αντίστοιχο κίνημα των ΗΠΑ.
Η κυβέρνηση του Γκούντλακ Τζόναθαν απάντησε με άγρια καταστολή, οι νεκροί είναι τουλάχιστον έξι και οι τραυματίες εκατοντάδες. Πριν την απεργία, ο Τζόναθαν, προσπαθώντας να ανακόψει το παλιρροϊκό κύμα, υποσχέθηκε μεταρρυθμίσεις, ενώ ο υπουργός οικονομικών Ιγουέλα (πρώην διευθύνων σύμβουλος στην παγκόσμια τράπεζα), δήλωσε ότι τα 7,4 δισ. δολάρια που εξοικονομούνται από τη μείωση της επιδότησης, θα κατευθυνθούν σε προγράμματα για τη μητρική υγεία, τον αναλφαβητισμό, τις υποδομές του σιδηροδρόμου και την αγορά δημόσιων λεωφορείων, όμως πολλοί θεωρούν ότι, όπως έγινε και στο παρελθόν, τα χρήματα θα πάνε στους τραπεζικούς λογαριασμούς της ντόπιας πολιτικής ελίτ. Άλλωστε, μόλις πέρυσι αποκαλύφθηκε από το WikiLeaks, ότι η Shell είχε δωροδοκήσει όλα τα μέλη της νιγηριανής κυβέρνησης με δεκάδες εκατομμύρια δολάρια, εν πλήρη γνώση του υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ.
Πολλοί επισημαίνουν ότι, μόνο για το 2010, τα κέρδη της Shell από τις δραστηριότητές της στη Νιγηρία ξεπέρασαν τα 8 δισ. δολάρια, δηλαδή η Shell θα μπορούσε να καλύψει το κόστος της επιδότησης των καυσίμων. Παράλληλα, θεωρούν ότι αποτελεί πρόκληση η απώλεια της επιδότησης της βενζίνης σε μια χώρα που είναι ο έκτος μεγαλύτερος προμηθευτής του κόσμου στο αργό πετρελαίου, αλλά λόγω φτώχειας και πολιτικών επιλογών δεν διαθέτει τις εγκαταστάσεις για τη διύλιση του πετρελαίου σε βενζίνη. Χαρακτηριστικό είναι ότι τα τέσσερα κρατικά διυλιστήρια υποχρηματοδοτούνται και δεν μπορούν να παράγουν αρκετά καύσιμα για την κάλυψη των εγχώριων αναγκών, και έτσι οι Νιγηριανοί αναγκάζονται να κάνουν εισαγωγές βενζίνης από τις πολυεθνικές, ενώ ακτιβιστές αναφέρουν ότι η μείωση της επιδότησης αποτελεί μέρος του κυβερνητικού σχεδίου για την ιδιωτικοποίηση τους, κάτι που έχουν ζητήσει η Παγκόσμια Τράπεζα και το ΔΝΤ με αντάλλαγμα το κούρεμα του χρέους της Νιγηρίας. Είναι προφανές ότι η διακοπή της επιδότησης ήταν η αφορμή, αφού η εκτεταμένη ανεργία, η κυβερνητική διαφθορά, σε συνεργασία με τις πολυεθνικές πετρελαϊκές εταιρείες, και η απίστευτη διαφορά πλούτου -αφού το 70% του πληθυσμού ζει με λιγότερο από δύο δολάρια την ημέρα- αποτελούν ένα εκρηκτικό μείγμα που οδήγησε στη δημιουργία αυτού του πρωτόγνωρου, για τα δεδομένα της χώρας, κινήματος, που προσπερνά τις περιφερειακές και θρησκευτικές διαιρέσεις.
Παρά τη λαϊκή πίεση που συνεχώς αυξάνεται, ο Τζόναθαν συνεχίζει τον αυταρχισμό και την αδιαλλαξία, ενώ προσπαθεί να κερδίσει την πλήρη υποστήριξη του στρατού (σημ: το 25% στον προϋπολογισμό του 2012 πηγαίνει στην «ασφάλεια»). Ωστόσο, η αύξηση της ενότητας μεταξύ της εργατικής τάξης και των φτωχών, παρά τη σεκταριστική θρησκευτική βία που καταδικάστηκε από μουσουλμάνους και χριστιανούς, γεννάει ελπίδες σημαντικών αλλαγών στην πολυπληθέστερη χώρα της Αφρικής. Παράλληλα, η ριζοσπαστικοποίηση μεγάλων κομματιών του κινήματος μέσα από προηγούμενους αγώνες (π.χ. ενάντια στις περιβαλλοντική καταστροφή στο Δέλτα του Νίγηρα, κατά της κρατικής καταστολής, κ.λπ.) και η επιθυμία να μην σταματήσουν οι διεκδικήσεις μόνο στην επιστροφή της επιδότησης, δείχνουν ότι το τζίνι της εξέγερσης βγαίνει από το μπουκάλι και στην υποσαχάρια Αφρική.
Δημήτρης Γκιβίσης
| < Προηγούμενο | Επόμενο > |
|---|
