Ως οι σημαντικότερες εκλογές της ιστορίας της χαρακτηρίζονται για την Λετονία αυτές της 2ης Οκτωβρίου. Το αποκαλούμενο μέχρι το 2008 -από τους συνήθεις νεοφιλελεύθερους κύκλους- ως «λετονικό θαύμα της ανάπτυξης», μετατράπηκε σε τραγωδία, και το εκρηκτικό κοινωνικό τοπίο αποτυπώθηκε στην, προ μηνών, δημοσκόπηση όταν κανένα κόμμα δεν ξεπερνούσε το 5% (!).
Η Λετονία του ΔΝΤ σε αριθμούς
Οι περσινές μεγάλες διαδηλώσεις και οι βίαιες συγκρούσεις με τις δυνάμεις καταστολής μπορεί να οδήγησαν στην παραίτηση της κυβέρνησης (σημ: ήταν η δεύτερη ευρωπαϊκή κυβέρνηση μετά την Ισλανδική που έπεσε λόγω της κρίσης) και στον σχηματισμό του κεντροδεξιού συνασπισμού πέντε κομμάτων με πρωθυπουργό τον Βάλντις Ντομπρόβσκις, αλλά τα προβλήματα παραμένουν. Πριν λίγο καιρό το Λαϊκό Κόμμα (σημ: το μεγαλύτερο από τα πέντε) θέλοντας να αποστασιοποιηθεί από την συνεχιζόμενη αντιλαϊκή πολιτική έφυγε από τον κυβερνητικό συνασπισμό, με αποτέλεσμα η χώρα να οδηγείται στις εκλογές με μια κυβέρνηση μειοψηφίας, ενώ η κυβερνητική αστάθεια δημιουργεί τεράστια προβλήματα όσον αφορά τις δεσμεύσεις της Λετονίας απέναντι στο ΔΝΤ και στο πρόγραμμα στήριξης των 8 δισ. ευρώ. Όμως, εκεί που επικρατεί μια πρωτόγνωρη κοινωνική αγανάκτηση είναι στο κοινωνικό επίπεδο. Η ανεργία από το 5,6% του 2007 ξεπέρασε το 25%, το 28% του πληθυσμού ζει κάτω από τα όρια της φτώχειας, το ΑΕΠ μειώθηκε κατά 18% και οι προβλέψεις είναι δυσοίωνες και για το 2011, ενώ οι κοινωνικές δαπάνες μειώθηκαν κατά 20%. Προηγήθηκαν οι περικοπές έως και 70% στις συντάξεις, το κλείσιμο δεκάδων σχολείων, παιδικών σταθμών και νοσοκομείων, η αύξηση της άμεσης φορολογίας κατά 15%, οι μειώσεις στους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων έως 60%.
Οι μεταμορφώσεις του αστικού πολιτικού κατεστημένου (σημ: τα τρία από τα πέντε κόμματα του σημερινού συνασπισμού συμμετείχαν και στην προηγούμενη κυβέρνηση) αποδεικνύονται εντελώς ανίκανες για να δώσουν προοπτική και να μειώσουν την γενικευμένη κοινωνική οργή, ενώ ο δεδηλωμένος στόχος του ευρώ ως το 2014 είναι βέβαιο ότι θα δημιουργήσει απαιτήσεις για επιπλέον θυσίες στην προσπάθεια εκπλήρωσης των κριτηρίων του Μάαστριχ. Άλλωστε, η ετήσια έκθεση του ΔΝΤ για την λετονική οικονομία καθώς και η πίεση του να σταματήσει η «κλειδωμένη» ισοτιμία του λατς με το ευρώ, είναι ενδεικτικές των προθέσεων του.
Προβάδισμα
στο σοσιαλιστικό κόμμα
Στις εκλογές συμμετέχουν δέκα συνδυασμοί. Το Σοσιαλιστικό Κόμμα Λετονίας (σημ: πρόκειται για το απαγορευμένο Κομμουνιστικό Κόμμα) στις προηγούμενες εκλογές συμμετείχε στην συμμαχία «Αρμονία του Κέντρου» που πήρε 14,42%. Υποστηρίζεται κυρίως από τους ρωσόφωνους που είναι περίπου το 40% του πληθυσμού -και που σε 300.000 από αυτούς απαγορεύτηκε το 1991 η απόκτηση λετονικής υπηκοότητας- αλλά και από άλλες εθνότητες που ζούσαν στην Λετονία επί Σοβιετικής Ένωσης. Στο πρόγραμμά του επιτίθεται στην οικονομική ολιγαρχία που στηρίζει τον μαφιόζικο καπιταλισμό και δημιούργησε το τρομακτικό χρέος των 64 δισ. λατς, ζητάει την έξοδο από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ, υπόσχεται αύξηση των κοινωνικών δαπανών, υποστηρίζει την λειτουργία εθνικών σχολείων για τις μειονότητες και την καθιέρωση της ρωσικής ως δεύτερης επίσημης γλώσσας, επιδιώκει την σφυρηλάτηση στενότερων σχέσεων με το Κρεμλίνο, και αναρωτιέται αν η αποδέσμευση από την σοβιετική διακυβέρνηση έφερε καλύτερα αποτελέσματα για τον λαό. Όσο, όμως, και αν κάποιος διαφωνεί με την ιδεολογική αφετηρία του Σοσιαλιστικού Κόμματος, αυτό που είναι αναμφισβήτητο είναι ότι δεκαεννιά χρόνια από την μέρα της ανεξαρτησίας ο αντικομουνισμός συνεχίζεται αμείωτος.
Ενδεικτική είναι η πρόσφατη έκθεση της κεντρικής εκλογικής επιτροπής της Ρίγα (σημ: πρόκειται για την επιτροπή που έχει την ευθύνη διεξαγωγής των εκλογών) που δημοσίευσε μια λίστα υποψηφίων για τους οποίους αναφερόταν ότι είχαν (ή πως υπήρχαν υπόνοιες ότι είχαν) συνεργαστεί με την ΚGB. Και παρόλο που η έκθεση σημείωνε ότι αυτό δεν αποτελεί εμπόδιο για την υποψηφιότητά τους, επισήμανε ότι προβαίνει στην δημοσίευση απλά για να ενημερωθούν οι ψηφοφόροι. Όμως παρά την αντικομουνιστική ατμόσφαιρα, το δυσμενές κοινωνικό τοπίο φαίνεται ότι οδηγεί σε μια εκλογική τάση που αλλάζει τα δεδομένα, αφού σε δημοσκόπηση της προηγούμενης εβδομάδας η «Αρμονία του Κέντρου» προηγείται με 20%. Οι ξεκάθαρες θέσεις της, αλλά και το γεγονός ότι δεν συμμετείχε στις κυβερνήσεις που διαχειρίστηκαν την κρίση, δημιουργούν τις προϋποθέσεις μετατοπίσεων προς μια κατεύθυνση που μέχρι πέρυσι φαινόταν αδύνατη. Έτσι, το μεγάλο στοίχημα αυτών των εκλογών φαντάζει να είναι η συνέχιση του προγράμματος λιτότητας από την μία, ή η άρνηση κάθε βοήθειας από το ΔΝΤ και η αύξηση της εξάρτησης της Λετονίας από τη Ρωσία από την άλλη.
Δημήτρης Γκιβίσης
| < Προηγούμενο | Επόμενο > |
|---|
