Στις 22/12/2011, μια μέρα πριν κλείσουν τα σχολεία για διακοπές, ένα έγγραφο του υπουργείου Παιδείας (και θρησκευμάτων βεβαίως) επιφύλασσε μια δυσάρεστη εορταστική έκπληξη στους εν Ελλάδι θεατρολόγους: το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής έπαυε πλέον να υπάρχει ως ξεχωριστό μάθημα στα πιλοτικά Δημοτικά Σχολεία, το μάθημα του Θεάτρου δεν εντασσόταν στα πιλοτικά Γυμνάσια, ενώ και το μάθημα Στοιχεία Θεατρολογίας στο Λύκειο είχε ήδη καταργηθεί από τον Σεπτέμβρη του 2011 –σχετική δημόσια διαβούλευση, απόψεις ειδικών, εισηγήσεις Παιδαγωγικού Ινστιτούτου δεν υπήρξαν φυσικά, το Υπουργείο έχει μακρά αμαρτωλή παράδοση τέτοιων αποφάσεων του κλειστού κύκλου των συμβούλων των εκάστοτε υπουργών (σύμβουλοι πάντοτε παχυλώς αμειβόμενοι εννοείται). Ενδεικτικά μόνο να αναφέρουμε την πριν χρόνια παρομοίως «στεγνή» κατάργηση του μαθήματος της Κοινωνιολογίας.
Μπορώ να φαντασθώ τη μέση αντίδραση των μη άμεσα εμπλεκομένων: εδώ ο κόσμος χάνεται, μνημόνια, περικοπές, απολύσεις, με τους θεατρολόγους θα ασχοληθούμε τώρα; Προφανώς αν το θέμα ήταν η κατάργηση των μαθηματικών στο σχολείο θα ξεσηκώνονταν όλοι. Αν το ερώτημα ήταν η κατάργηση των αρχαίων θα υπήρχαν αντιπαραθέσεις έντονες με θερμούς υποστηρικτές και πολέμιους. Όμως, η θεατρική αγωγή αντιμετωπίζεται ως μια μικρή παράπλευρη απώλεια ενός κοινωνικού πολέμου, ως μια πολυτέλεια ίσως και περιττή, πού χρόνος για διαμαρτυρίες.
Χρειάζεται η θεατρική αγωγή στα σχολεία μας; Λιγότερο από τα μαθηματικά; τα αρχαία; τη βιολογία; (πάντα χωρίς σεξουαλική διαπαιδαγώγηση), τη φυσική; (με τα ζωγραφιστά πειράματα), τα θρησκευτικά; (ουδέν σχόλιο), κ.λπ.;
Παλιά ερώτηση… Στην Ελλάδα, ο Μίλτος Κουντουράς ήδη από το 1927 εισηγείται και εφαρμόζει την παιδαγωγική διάσταση του θεάτρου στο Διδασκαλείο Θηλέων Θεσσαλονίκης. Στην Αγγλία, τo Theatre in Education υπάρχει από το 1966 και από τις αρχές του 70 το θέατρο με τον ένα ή τον άλλο τρόπο μπαίνει στο αναλυτικό πρόγραμμα των σχολείων σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Τι είναι αυτό που κάνει τη θεατρική πράξη παιδαγωγικά τόσο ενδιαφέρουσα, ώστε να κερδίζει έδαφος τόσα χρόνια στο σχολικό περιβάλλον;
Σε ένα σχολείο-θαυμαστή του νου και περιφρονητή του σώματος με περιθωριοποιημένα τη γυμναστική, τη μουσική, τα εικαστικά, το θέατρο εισέβαλε σαν κομμάτι μιας νέας παιδαγωγικής προσέγγισης. Ήταν και είναι δυνητικό προπύργιο της ομαδικότητας, του αυτοσχεδιασμού, της σωματικής έκφρασης, της ζωντανής δράσης, του αστείου, της διασκέδασης, της πρωτογενούς δημιουργίας. Κι όλα αυτά ήταν και είναι πολύτιμα, ιδιαίτερα σε εποχές φοβισμένου ατομισμού, υπακοής, γκρίζου σχολικού τοίχου και αντίληψης «δούλευε και μόνο δούλευε, δουλειά να μη σου λείπει». Το θεατρικό παιχνίδι επιτρέπει να ιδρώσεις και να λαχανιάσεις, άρα να μην είσαι παθητικός, να μπεις στη θέση του άλλου μέσα από το «ρόλο», ανακαλύπτοντας πως το μανιχαϊστικό καλό και κακό δεν υπάρχει, να υπονομεύσεις το παραμύθι δίνοντας του νέα τροπή, άρα να ανακαλύψεις ότι δεν είναι όλα δεδομένα. Από τέτοιες πολυτέλειες «γλυτώνει» το ελληνικό σχολείο με την περήφανη και οικονομικά τόσο επωφελή (φαντάζεται) απόφαση του. Όσο για τα ψυχοφάρμακα που πλημμυρίζουν τη ζωή όχι μόνο ενηλίκων πια αλλά και εφήβων δηλώνει αναρμόδιο.
Δεν εννοώ με τα παραπάνω και με άλλα τόσα που θα μπορούσαν να γραφτούν πως το θέατρο «κόπηκε» από το σχολείο γιατί το βρήκαν επικίνδυνο. Ούτε τόσο έξυπνοι είναι, ούτε η θεατρική αγωγή (τι όρος άχαρος!) γινόταν σωστά με το θεατρολόγο να γυρίζει τα σχολεία σαν τρελός δουλεύοντας με 300 διαφορετικά παιδιά κάθε βδομάδα από μια ώρα, ελαστικά εργαζόμενος και κακοπληρωμένος. Όμως θέλω να ισχυριστώ πως ναι, είναι ανάγκη εξίσου σημαντική με τα μαθηματικά, το θεατρικό παιχνίδι (ναι, επαναλαμβάνω, εξίσου σημαντική) και πως πρέπει να υπάρχει ένας θεατρολόγος σε κάθε σχολείο, μόνιμος, αξιοπρεπώς αμειβόμενος και σε συνεργασία με τους άλλους εκπαιδευτικούς από κοινού να ετοιμάζουν δράσεις, γιορτές, παιχνίδια, αναμνήσεις, ανάσες.
Πεζό υστερόγραφο: τη Δευτέρα 30/1/2012 (Τριών Ιεραρχών, οι περισσότεροι από τους εκπαιδευτικούς δεν πάμε σχολείο) και ώρα 11 π.μ., στο υπουργείο Παιδείας, θεατρολόγοι αλλά και αναπληρωτές που «παραμένουν στο ακουστικό» τους, μολονότι τα κενά στα σχολεία είναι πολλά, ετοιμάζουν κινητοποίηση. Μπορούν να μην είναι μόνοι τους;
Δημήτρης Σκλάβος
| < Προηγούμενο | Επόμενο > |
|---|
