Δύο αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου που εκδόθηκαν στις 17 Ιανουαρίου σηματοδοτούν με το χειρότερο τρόπο την κατάσταση που επικρατεί στην Ελλάδα σε σχέση με τη δημιουργία και την αντιμετώπιση του προσφυγικού/μεταναστευτικού ζητήματος.
Στην πρώτη υπόθεση (Zontul κατά Ελλάδας) η Ελλάδα κατηγορήθηκε -και καταδικάστηκε για αυτό- ότι αποσιώπησε και «έριξε στα μαλακά» λιμενικούς που ήταν υπεύθυνοι για βιασμό και βασανισμό κρατούμενων προσφύγων στα Χανιά, το 2004. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι ο βασικός ένοχος του βιασμού είχε καταδικαστεί τελικά από τις αρμόδιες ελληνικές αρχές σε χρηματικό πρόστιμο 800 ευρώ!
Στην δεύτερη υπόθεση (Takush κατά Ελλάδας) η ελληνική Πολιτεία τιμωρήθηκε γιατί απέλασε νόμιμα διαμένοντα μετανάστη, ο οποίος είχε κατηγορηθεί για ποινικό αδίκημα αλλά είχε αθωωθεί, για λόγους «δημόσιας τάξης»!
Οι δύο αποφάσεις δυστυχώς δεν είναι οι μόνες. Σχετικές, καταδικαστικές για την Ελλάδα, εκδίδονται συνεχώς τα τελευταία χρόνια, καταδεικνύοντας ότι τα καταγγελλόμενα περιστατικά δεν είναι μεμονωμένα αλλά αποτελούν συνηθισμένη πρακτική της ελληνικής Πολιτείας και των κατασταλτικών σωμάτων που είναι επιφορτισμένα με την προστασία του πολίτη.
Ανάλογα περιστατικά καταπάτησης δικαιωμάτων παρατηρούνται σε μικρότερη ή μεγαλύτερη κλίμακα και ένταση και στην Πάτρα. Θυμίζουμε την κατεδάφιση και τον εμπρησμό του καταυλισμού των Αφγανών προσφύγων το 2009 αλλά και μια σειρά γεγονότων -όπως ο ακρωτηριασμός πρόσφυγα από χτύπημα γκλομπ- που ενώ καταγγέλθηκαν επώνυμα στις αρμόδιες αρχές, ως ένοχοι θεωρήθηκαν πάντα οι ίδιοι οι πρόσφυγες, που έβαλαν φωτιά στα ίδια τους τα σπίτια και ακρωτηριάστηκαν αυτοβούλως!
Σε ένα άλλο πρόσφατο περιστατικό λιμενικοί συνελήφθησαν από την αστυνομία κατηγορούμενοι ότι έδεναν και λήστευαν άστεγους πρόσφυγες. Και ο κατάλογος δυστυχώς δεν τελειώνει πουθενά. Οι συνεχείς επιχειρήσεις σκούπα της αστυνομίας, στις οποίες εκτός από συλλήψεις πραγματοποιούνται και εκτεταμένες καταστροφές των ρούχων και των σκευών μαγειρικής των αστέγων προσφύγων, αποτελούν μια πραγματικότητα που μας υπενθυμίζει συνεχώς ότι οι ευθύνες της Πολιτείας δεν περιορίζονται μόνο στο πολιτικό επίπεδο αλλά επεκτείνονται στην καταπάτηση στοιχειωδών δικαιωμάτων του ανθρώπου.
Δεν είναι ουτοπία, αλλά προτεραιότητα
Η αναγνώριση ισότιμων δικαιωμάτων των προσφύγων και των μεταναστών που βρίσκονται στην Ελλάδα αποτελεί έναν πολιτικό στόχο που μια απαισιόδοξη οπτική μπορεί να θεωρεί ως ουτοπικό. Όμως η διαφύλαξη του σεβασμού στοιχειωδών δικαιωμάτων αποτελεί προτεραιότητα που έχει εφαρμογή στο σύνολο της κοινωνίας, ειδικά αυτήν την εποχή που τίθενται υπό αμφισβήτηση βασικά δικαιώματα, όπως της υγείας, της μόρφωσης, της εργασίας. Έχουμε τονίσει πολλές φορές ότι η καθεστωτική λογική που διέπει την αντιμετώπιση των μεταναστών είναι η λογική των εξαιρέσεων, μια λογική που σιγά σιγά εγκαθιδρύεται και επεκτείνεται σε όλο και μεγαλύτερα τμήματα του πληθυσμού. Εξαιρούνται από το δικαίωμα στην υγεία όσοι δεν έχουν τα απαιτούμενα ένσημα, εξαιρούνται οι δημόσιοι υπάλληλοι από τα επιδόματα Χριστουγέννων και αδείας, εξαιρούνται οι εργάτες ζημιογόνων επιχειρήσεων από την πενθήμερη εργασία, κ.λπ. Με αυτή λογική εξαιρούνταν οι μετανάστες και οι πρόσφυγες χωρίς χαρτιά ακόμα και από τις λιγοστές παροχές σε τρόφιμα και ρουχισμό που παρείχαν στο παρελθόν τοπικές δημοτικές τράπεζες τροφίμων, όπως αυτή της Πάτρας. Κι αυτή η εξαίρεση γινόταν όχι μόνο με έμμεσο τρόπο -αφού για να ωφεληθείς των παροχών έπρεπε να προσκομίσεις χαρτί απορίας από τον παπά της ενορίας(!)- αλλά και άμεσα, αφού αποκλείονταν καταστατικά όσοι δεν ήταν δημότες του δήμου Πατρέων. Η κατάσταση φαίνεται να διορθώνεται προοδευτικά αφού μετά από πιέσεις μεταναστευτικών οργανώσεων, της Κίνησης Υπεράσπισης Δικαιωμάτων Προσφύγων και Μεταναστών Πάτρας αλλά και της ίδιας της πραγματικότητας ένα μέρος των διαθέσιμων ειδών ρουχισμού θα διατεθεί σε άστεγους πρόσφυγες. Τα κυοφορούμενα Κοινωνικό Φαρμακείο και Κοινωνικό Ιατρείο θα λειτουργήσουν επίσης χωρίς αποκλεισμούς. Με πρωτοβουλία αριστερών και ευαισθητοποιημένων πολιτών που κινητοποίησαν το Φαρμακευτικό και Ιατρικό Σύλλογο και το Δήμο, στήνονται οι παραπάνω κοινωνικές δομές, προκειμένου να εξυπηρετήσουν τους εξαθλιωμένους και περιθωριακούς συνανθρώπους μας.
ΥΓ. Είναι τραγικός ο τρόπος με τον οποίο η ιστορία διδάσκει ότι ο αγώνας της λήθης ενάντια στη μνήμη είναι ο αγώνας του ανθρώπου ενάντια στην εξουσία. Είκοσι χρόνια πριν, ο χώρος του εργοστασίου της Πειραϊκής - Πατραϊκής σηματοδοτούσε το γκρέμισμα της ελληνικής βιομηχανίας και οδηγούσε στην εξαθλίωση και την καταστροφή χιλιάδες εργάτες και εργαζόμενους. Σήμερα ο ίδιος χώρος στεγάζει εκατοντάδες πρόσφυγες που αναζητούν μια θέση στις ανεπτυγμένες βιομηχανικά κοινωνίες της Δύσης. Η αναδιάρθρωση πέτυχε το στόχο της.
Γιάννης Λάμπρου
| < Προηγούμενο | Επόμενο > |
|---|