Αρχείο



Περιβάλλον

Κατάληψη εναντίον των απολύσεων

Οι εργαζόμενοι διεκδικούν την επαναλειτουργία του του εργοστασίου και δηλώνουν ότι αυτό που επιδιώκουν οι νέοι ιδιοκτήτες είναι να απαλλαγούν από το εργατικό κόστος και να επαναλειτουργήσουν το εργοστάσιο χωρίς την ύπαρξη συλλογικών συμβάσεων.

 

Tραγική κατάσταση βιώνουν οι εργαζόμενοι στο εργοστάσιο μετάλλου ΚΟΝΤΙ στη Β ΒΙΠΕ Βόλου. Το εργοστάσιο είναι σύγχρονο, διαθέτει το πλέον σύγχρονο βαφείο στην Ευρώπη και, όπως ισχυρίζονται οι εργαζόμενοι, είναι βιώσιμο. Από το 2008, όμως, και ενώ το εργοστάσιο παρουσίαζε κέρδη άνω των 50 εκατ. ευρώ άρχισαν σταδιακά εθελούσιες έξοδοι, απολύσεις και διαθεσιμότητες. Οι εργαζόμενοι από 210 περιορίστηκαν σιγά – σιγά στους 130. Εργαζόμενοι με 10 και 20 χρόνια εργασία, πολλοί από αυτούς σε μεγάλη ηλικία –λίγο πριν τη σύνταξη– βρέθηκαν στο δρόμο.
Υπουργείο Εργασίας και ΟΑΕΔ ενθάρρυναν τις απολύσεις, μας λέει ο Πρόεδρος του Σωματείου Τριαντάφυλλος Καρατζιώλης. Και προσθέτει πως χτυπήματα στην πλάτη και συμπαράσταση στα λόγια από βουλευτές, Εργατικό Κέντρο και άλλους φορείς δεν στάθηκαν ικανά να λύσουν το πρόβλημα τους. Σήμερα, οι εργαζόμενοι, μετά και από τη στοχευμένη απόλυση 12 μελών του Σωματείου, συνεχίζουν τον αγώνα να κρατηθεί το εργοστάσιο ζωντανό, να μην χαθούν οι θέσεις εργασίας. Έξω από το επί μήνες κλειστό εργοστάσιο όλοι οι απολυμένοι - όμηροι ζητούν να ανοίξει το εργοστάσιο.
Στις αρχές του περασμένου Νοέμβρη, κλιμάκιο του ΣΥΡΙΖΑ Μαγνησίας με επικεφαλής τον ευρωβουλευτή Ν. Χουντή συναντήθηκε με το Δ.Σ. του Σωματείου. Ο Ν. Χουντής δεσμεύθηκε να καταθέσει επερώτηση στο Ευρωκοινοβούλιο (προσπαθώντας να συνυπογραφεί από ευρωβουλευτές όλων των κομμάτων) απαιτώντας την ενεργοποίηση του Ταμείου για την Παγκοσμιοποίηση, ένα Ταμείο το οποίο διαθέτει πόρους σε κλάδους και επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν οξύ πρόβλημα ανεργίας εξαιτίας των επιπτώσεων της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας.

«Μητρική» αδιαφορία

Η διοίκηση της γαλλικής εταιρείας Arcelor Mittal, νέα ιδιοκτήτρια της επιχείρησης, έδειξε πριν λίγες μέρες το σκληρότερο πρόσωπό της. Η απάντηση που έδωσε στις καταγγελίες για την αντεργατική πολιτική που ακολουθεί, και για εξαπάτηση του ΟΑΕΔ (που προκάλεσαν και εισαγγελική παρέμβαση), ήταν να απολύσει, στις 6/1/2012, και τους εναπομείναντες 17 εργαζόμενους.
Η Επιθεώρηση Εργασίας, με πόρισμά της που κοινοποιήθηκε στο Εργατικό Κέντρο ζήτησε να ανακληθούν άμεσα οι απολύσεις, διότι η εταιρεία έπρεπε να ανακαλέσει πρώτα τις διαθεσιμότητες, να επαναφέρει το προσωπικό σε πλήρη απασχόληση και στη συνέχεια να προχωρήσει σε απολύσεις.
Από την πλευρά της η νέα ιδιοκτήτρια εταιρεία Arcelor, όπως προκύπτει από ανακοίνωσή της δεν αφήνει περιθώρια επαναλειτουργίας του εργοστασίου.
Ο κ. Pascal Genest, διευθύνων σύμβουλος, όταν συναντήθηκε με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένου του υφυπουργού Εργασίας, εκπροσώπων του υπουργείου Ανάπτυξης υπογράμμισε ότι η εταιρεία προτού καταλήξει στη συγκεκριμένη απόφαση, εξάντλησε όλες τις πιθανές εναλλακτικές λύσεις προκειμένου να παραμείνει το εργοστάσιο σε λειτουργία. Συγκεκριμένα, μέσω της μητρικής εταιρείας έχει χρηματοδοτηθεί το εργοστάσιο στο Βόλο με 25 εκατομμύρια ευρώ τα τελευταία 3 χρόνια, ως μια προσπάθεια να αντιστραφεί η αρνητική πορεία του και για να επανέλθει σε βιώσιμη τροχιά.
Όμως, παρά τις επίπονες και συντονισμένες προσπάθειες, η συνέχιση της λειτουργίας του εργοστασίου δεν είναι δυνατή, καθώς δεν υφίσταται προοπτική ανάκαμψης και η καθαρή αξία της εταιρείας είναι πλέον εξαιρετικά αρνητική.
Η κατάσταση αυτή υποστήριξε είναι αποτέλεσμα της παρατεταμένης ύφεσης της ελληνικής οικονομίας, η οποία έφερε τη δραματική συρρίκνωση του κατασκευαστικού κλάδου.
Αντίθετα, οι εκπρόσωποι του Σωματείου των εργαζομένων, ανέφεραν ότι υπάρχουν επενδυτές, οι οποίοι έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για την εταιρεία.
Η Arcelor Mittal Construction δήλωσε πως είναι έτοιμη να εξετάσει τις προσφορές, εφόσον αυτές είναι συγκεκριμένες και σαφείς.

Κατάληψη του εργοστασίου

Οι εργαζόμενοι, που έχουν προχωρήσει σε σειρά καταγγελιών αναφορικά με την αντεργατική τακτική της εταιρείας, έχουν καταλάβει τις εγκαταστάσεις του εργοστασίου στον Βόλο και παραμένουν στο χώρο, διαμηνύοντας προς κάθε κατεύθυνση ότι δεν πρόκειται να αφήσουν κανένα πάγιο στοιχείο να απομακρυνθεί από το εργοστάσιο. Οι ίδιοι διεκδικούν την επαναλειτουργία του και δηλώνουν ότι αυτό που επιδιώκουν οι Γάλλοι είναι να απαλλαγούν από το εργατικό κόστος και να επαναλειτουργήσουν το εργοστάσιο με όρους Ινδίας και χωρίς την ύπαρξη συλλογικών συμβάσεων για όσους προσλάβουν από την αρχή.
Οι παράνομα απολυμένοι της ΚΟΝΤΙ, συνεχίζουν να βρίσκονται στο χώρο δουλειάς τους περιφρουρώντας τον καθημερινά, δεχόμενοι τη συμπαράσταση του συνόλου των φορέων της πόλης, συλλογικοτήτων εργαζομένων και του Εργατικού Κέντρου. Είναι πεπεισμένοι ότι το εργοστάσιο παράνομα και μεθοδευμένα παραμένει κλειστό. Διεκδικούν την επαναλειτουργία του με επαναπρόσληψη του συνόλου του προσωπικού.


Γιάννης Αντωνιάδης

 

Η «Εποχή» στο Βόλο

Εκδήλωση στον κινηματογράφο Αχίλλειο, με θέμα «Η κρίση στον τύπο μέσα στην οικονομική κρίση» πραγματοποιείται σήμερα, Κυριακή  29  Γενάρη, στις 11:30  π.μ. Θα μιλήσουν: Αλεξάνδρα  Χρηστακάκη, οργανωτική  γραμματέας της ομοσπονδίας δημοσιογράφων (ΠΟΕΣΥ), Θοδωρής Μιχόπουλος,  δημοσιογράφος της «Εποχής», Λίτσα Οικονόμου,   δημοσιογράφος  στο Δημοτικό Ραδιόφωνο Βόλου.

Με διαδικασίες εξπρές και προφανείς σκοπιμότητες η κυβέρνηση και το αρμόδιο Υπουργείο (ΥΠΕΚΑ)  φέρνει εντός των ημερών προς ψήφιση στη Βουλή ένα πολυνομοσχέδιο, που αφορά σε μεγάλα ζητήματα περιβάλλοντος, όπως την αδειοδότηση για έργα ανάκτησης ή διάθεσης αποβλήτων, αποχαρακτηρισμού δασικών εκτάσεων, χωροταξικού σχεδιασμού, ρύθμισης αυθαιρέτων και πολλά άλλα, ενώ πιάνει μεταξύ άλλων τα «καυτά ζητήματα» του Παρνασσού, του Υμηττού και των μεγάλων φραγμάτων, όπως αυτό  του φράγματος ποταμού Άραχθου (ή αλλιώς «Φράγμα Αγίου Νικολάου Άρτας»), που βρίσκονται στο επίκεντρο ισχυρών τοπικών κινημάτων. Το εν λόγω νομοσχέδιο κατατέθηκε στο όριο της προθεσμίας  και με «φωτογραφικές» διατάξεις (όπως π.χ. του άρθρου 56) και επιδιώκει, με τρόπο που αγγίζει τα όρια νομοθετικού πραξικοπήματος, να τακτοποιήσει λογαριασμούς και δεσμεύσεις της κυβέρνησης και των κομμάτων που τη στηρίζουν, σε συγκεκριμένους επιχειρηματικούς ομίλους και συμφέροντα.

 

 

Της
Λίτσας  Κιτσαντά


ια να πάρουμε όμως τα πράγματα με τη σειρά όσον αφορά στο Φράγμα Αγίου Νικολάου. Το 1997 εξαγγέλλεται για πρώτη φορά η κατασκευή ενός μεγάλου φράγματος στη θέση Άγιος Νικόλαος Δαφνωτής  νομού Άρτας, στα όρια με το νομό Ιωαννίνων, για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, ισχύος 200MW και ύψους 110 μέτρων από τη ΔΕΗ, η οποία όμως αργότερα το εγκαταλείπει ως οικονομικά ασύμφορο, για να εμφανισθεί στη συνέχεια η εταιρεία «Μηχανική ΑΕ», ως ενδιαφερόμενη. Στην εταιρεία αυτή χορηγήθηκε η σχετική άδεια από την Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) για την κατασκευή του εν λόγω φράγματος ισχύος 93MW και ύψους 85 μέτρων. Το 2003, όμως, εγκρίνεται το χωροταξικό σχέδιο της Ηπείρου, το οποίο αντιτίθεται στην κατασκευή υδροηλεκτρικών έργων στον ποταμό Άραχθο  για λόγους περιβαλλοντικής προστασίας. Περίπου ένα χρόνο μετά, η εταιρεία αυτή υποβάλλει τη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΜΠΕ)  και παρά τις ομόφωνες αρνητικές γνωμοδοτήσεις  από τα νομαρχιακά συμβούλια Άρτας και Ιωαννίνων και τα δημοτικά συμβούλια των όμορων σήμων, τα συναρμόδια υπουργεία δίνουν την έγκρισή τους στην ΜΠΕ της «Μηχανικής ΑΕ».
Μια μεγάλη κινητοποίηση βρίσκεται σε εξέλιξη για την αποτροπή του έργου αυτού από κατοίκους και φορείς της περιοχής, μεταξύ των οποίων η Ομοσπονδία Τζουμερκιωτών, ο Σύλλογος Προστασίας Αράχθου, σήμοι, κοινότητες και σύλλογοι της περιοχής των Τζουμέρκων, το Ε.Κ. Φόρουμ κ.λπ. Το 2005, οι τοπικοί φορείς προσφεύγουν στο Συμβούλιο της Επικρατείας και κερδίζουν τη μάχη, καθώς το ΣτΕ με την υπ’ αριθμ. 3858/2007 απόφασή του ακυρώνει οριστικά  το συγκεκριμένο έργο και ματαιώνει τα σχέδια του Εμφιετζόγλου και της εταιρείας του. Συγκεκριμένα, το Ανώτατο Δικαστήριο όχι μόνο ακύρωσε την έγκριση περιβαλλοντικών όρων αλλά και την άδεια παραγωγής ενέργειας, λόγω αντίθεσης του έργου με τις κατευθύνσεις του Χωροταξικού Σχεδίου της Περιφέρειας Ηπείρου.
Κι ενώ η υπόθεση έκλεισε με νίκη υπέρ του περιβαλλοντικού κινήματος, έρχεται σήμερα η κυβέρνηση των τροϊκανών και του ντόπιου συστήματος διαπλοκής, η κυβέρνηση των προθύμων (ΠΑΣΟΚ, ΝΔ και ΛΑΟΣ) και μέσα σε μια νύχτα, ανοίγει αιφνιδιαστικά το θέμα αυτό, για να τακτοποιήσει μεταξύ των άλλων και τον επιχειρηματικό όμιλο Εμφιετζόγλου, τον εκλεκτό συνεργάτη του Καρατζαφέρη!  Η κυβέρνηση Παπαδήμου, κυριολεκτικά στο παρά πέντε και λίγο πριν λήξει η θητεία της, αδιαφορώντας για το φυσικό περιβάλλον και τη ζωή των κατοίκων αυτών των απομακρυσμένων αλλά όμορφων χωριών της Ηπείρου, που φθίνουν μέσα στα τόσα τους προβλήματα, ειδικά τώρα που γιγαντώνεται η  οικονομική κρίση, προτάσσει ως πρωτεύοντα και κυρίαρχα τα σχέδια μιας «fast track» εκποίησης του δημόσιου πλούτου  στο βωμό του κέρδους των «ολίγων, ισχυρών και ημετέρων», με φανερή και σκανδαλώδη καταστρατήγηση όρων, περιορισμών και αποφάσεων ανωτάτων δικαστηρίων. Πρόκειται για μια πραξικοπηματική πρακτική της μνημονικής κυβέρνησης Παπαδήμου, ως πιστής διαδόχου της κυβέρνησης Παπανδρέου, με την πλήρη σύμπνοια και συναίνεση των κομμάτων που τη στηρίζουν και με αρνητικές για το λαό και τον τόπο συνέπειες.

Οικολογική καταστροφή

Αν κατασκευαστεί το φράγμα αυτό θα προκληθεί μεγάλη οικολογική καταστροφή στην περιοχή, καθώς θα καταστρέψει ένα εξαιρετικά όμορφο τοπίο, περιστοιχισμένο από έντονη χλωρίδα και πανίδα, με το ορμητικό ποτάμι στη μέση και τα γύρω χωριά να το πλαισιώνουν, χτισμένα με τη λιτή  τζουμερκιώτικη αρχιτεκτονική και την γνωστή ηπειρώτικη αισθητική. Η περιοχή αυτή έχει πολλές προοπτικές ήπιας τουριστικής ανάπτυξης, η οποία θα αποτραπεί με την πιθανή κατασκευή του φράγματος, βυθίζοντας σε ακόμα μεγαλύτερη φτώχεια και ανέχεια τους κατοίκους της. Η κατασκευή του φράγματος θα μετατρέψει το σημερινό βουερό ποτάμι σε ένα σύστημα λιμνών και ξεροποτάμων που θα καταπνίξουν χωριά ολόκληρα και μεταξύ αυτών και το υπέροχο μονότοξο, ιστορικό «Γεφύρι της Πλάκας» -σύμβολο της Εθνικής Αντίστασης- στο παρακείμενο κτίσμα του οποίου υπεγράφη το 1944 με τη συμμετοχή του ΕΛΑΣ,  η γνωστή συμφωνία της Πλάκας, δηλαδή των μεγαλύτερων αντιστασιακών ελληνικών οργανώσεων, της εξόριστης κυβέρνησης του Καΐρου και του συμμαχικού στρατηγείου για την καταδίκη των εχθρών, των δοσιλόγων και των ταγμάτων ασφαλείας. Συγχρόνως θα απειλήσει τη γεωλογική ισορροπία της περιοχής, μιας και τα εδάφη λόγω της ύπαρξης μεγάλης ποσότητας διαλυτού στο νερό ορυκτού άλατος, παρουσιάζουν μεγάλες κατολισθήσεις, ενώ η κατασκευή της λίμνης του φράγματος αυτού και η άνοδος του υδροφόρου ορίζοντα που θα προκαλέσει θα έχει απρόβλεπτες συνέπειες, απειλώντας ακόμη και με πλήρη αφανισμό υπέροχα χωριά με ιστορία και παράδοση, στα οποία έχουν μεγαλώσει γενιές και γενιές Τζουμερκιωτών, μεταξύ των οποίων και η υπογράφουσα.

Το κίνημα ξαναγεννιέται

Κι επειδή το θέμα είναι σίγουρα πιο σοβαρό από το συγκινησιακό του μέρος, πρέπει ιδιαίτερα να τονιστεί η οικολογική αλλά και η βαθιά πολιτική του διάσταση, έτσι ώστε να διαμορφωθεί και πάλι ένα μαζικό και ισχυρό κίνημα αντίστασης, ικανό να ανατρέψει τα σχέδια κυβέρνησης και  κερδοσκόπων. Γιατί το νομοσχέδιο αυτό εκτός από την επίμαχη «φωτογραφική» διάταξη του άρθρου 56 που παρέχει τη σκανδαλώδη διευκόλυνση στον όμιλο Εμφιετζόγλου για την κατασκευή του φράγματος, περιέχει και την εγκληματική για το περιβάλλον διάταξη του άρθρου 52, η οποία στην ουσία εξομοιώνει τα μεγάλα φράγματα, που προκαλούν μεγάλες και ανεπανόρθωτες ζημιές στα οικοσυστήματα  (π.χ. Αγ. Νικολάου, Μεσοχώρας κ.λπ.), με τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειες και στο όνομα της δήθεν «πράσινης ανάπτυξης» ανοίγουν την πόρτα για τη συσσώρευση εκατομμυρίων «πράσινων χαρτονομισμάτων» στα ταμεία μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων, οι οποίοι χρηματοδοτούν και στηρίζουν ποικιλοτρόπως τα γνωστά κόμματα εξουσίας και τους κολαούζους τους, για να  μας τάζουν στη συνέχεια  «πράσινα άλογα».
Αυτή δεν είναι πράσινη ανάπτυξη. Είναι ασύδοτη κερδοσκοπία. Είναι βάρβαρος καπιταλισμός. Η πολιτική του μνημονίου και της λιτότητας που διαλύει τα χαμηλά και μεσαία στρώματα της κοινωνίας, μεγαλώνοντας τις στρατιές των φτωχών και των ανέργων, που αφανίζει την ύπαιθρο και καταστρέφει το περιβάλλον στο βωμό του κέρδους, η επίθεση του μεγάλου και αδηφάγου κεφαλαίου, που πάντα έχει ονοματεπώνυμο, θα γεννήσει νέες εστίες αντίστασης και νέα μέτωπα πάλης. Στην Ήπειρο της φτώχειας και της παρακμής, κοντά στον αγώνα των αγροτών - κτηνοτρόφων και των εργαζομένων για τη διάσωση της συνεταιριστικής Δωδώνης, του Πτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Άρτας, των μονάδων που κλείνουν καθημερινά και αφήνουν στο δρόμο εκατοντάδες οικογένειες, κοντά στα κινήματα για τα χαράτσια και την προστασία του Αμβρακικού, προστίθεται πλέον και ένα ακόμη. Το κίνημα για τη διάσωση του ποταμού Αράχθου και την αποτροπή του εγκλήματος της κατασκευής του Φράγματος Αγίου Νικολάου. Ένα κίνημα  που θα μπλοκάρει τα σχέδια κυβέρνησης και κερδοσκόπων. Ένα κίνημα που έχει «τα κότσια» να το κάνει, όπως απέδειξε και η πρόσφατη ιστορία του.

Η Λίτσα  Κιτσαντά είναι μέλος της Ε.Γ. και Κ.Π.Ε. του ΣΥΝ και της Π.Σ.Ε του ΣΥΡΙΖΑ.

Μια συμφωνία για τη συμφωνία;

 

Η συνδιάσκεψη για την κλιματική αλλαγή έφθασε στο τέλος της μια βδομάδα πριν. Πολλές χώρες και ο ΟΗΕ χαιρέτισαν σαν σημαντικές τις συμφωνίες που επιτεύχθηκαν. Η πρόεδρος της συνδιάσκεψης, υπουργός Εξωτερικών της Νότιας Αφρικής, υπερβάλλει δηλώνοντας: «Σήμερα γράφουμε ιστορία!».
Μετά τις αποτυχημένες συνδιασκέψεις που προηγήθηκαν, στην Κοπεγχάγη και στο Κανκούν, αντιπρόσωποι από 190 χώρες και διεθνείς οργανισμούς συναντήθηκαν στην Νότια Αφρική, για δύο βδομάδες, με θέμα τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και τη σωτηρία της ανθρωπότητας από την κλιματική αλλαγή. Μετά από σκληρές διαπραγματεύσεις κατάφεραν την τελευταία στιγμή να συμφωνήσουν. Μια συμφωνία που σκοπό έχει την παράταση για μια πενταετία της ισχύος του πρωτοκόλλου του Κιότο και την ανάπτυξη ενός «οδικού χάρτη» με σκοπό την επίτευξη μιας νομικής συμφωνίας για τη μείωση των εκπομπών μέχρι το 2015, με προοπτική την εφαρμογή της από το 2020. Παράλληλα, συμφώνησαν για τη χρηματοδότηση του πράσινου κλιματικού ταμείου με 100 εκατομμύρια δολάρια το χρόνο, για βοήθεια στη μάχη κατά των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής στις φτωχές χώρες και την αποτροπή της αποδάσωσης.

Αρκούν αυτές οι συμφωνίες;

Η συμφωνία για την υιοθέτηση του «οδικού χάρτη» που θα οδηγήσει σε μια «νομική συμφωνία» μέχρι το 2015 και θα έχει εφαρμογή από το 2020, φιλοδοξεί να συμπεριλάβει, για πρώτη φορά, και τους τρεις μεγάλους ρυπαντές της ατμόσφαιρας, δηλαδή τις ΗΠΑ, την Κίνα και την Ινδία. Παρά τους πανηγυρισμούς των εκπροσώπων της ΕΕ για ένα ιστορικό σταυροδρόμι, μια τέτοια συμφωνία απέχει πολύ από τις προσδοκίες πολλών χωρών, ιδιαίτερα των μικρών νησιωτικών του Ειρηνικού. Είναι δεδομένο, άλλωστε, ότι το 2020 οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου θα κορυφωθούν και είναι αναγκαίο να υπάρξει μια ισχυρότερη συμφωνία που θα συμπεριλαμβάνει όλους. Επίσης, είναι αναγκαίο να καθοριστεί και το εύρος της νομικής δέσμευσης που θα απορρέει από αυτή την συμφωνία, καθώς δίνονται πολλές διφορούμενες ερμηνείες. Θετικό όμως είναι ότι, και οι τρεις χώρες με τις μεγαλύτερες εκπομπές, για πρώτη φορά αποδέχθηκαν την πιθανότητα να συνυπογράψουν μια τέτοια συμφωνία μείωσης των εκπομπών άνθρακα.
Η ΕΕ και ορισμένες άλλες αναπτυγμένες χώρες υπέγραψαν τη συμφωνία για την πενταετή παράταση μιας δεύτερης περιόδου δεσμεύσεων και ισχύος του πρωτόκολλου του Κιότο, που υπενθυμίζουμε ότι εκπνέει το 2012. Όμως η τωρινή κατάσταση δεν διορθώνεται, αφού οι παγκόσμιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, παρά την ύφεση, αυξάνονται (υπολογίζεται μια αύξηση τους κατά 1,4% το 2011) λόγω της αυξημένης καύσης γαιανθράκων για την παραγωγή ενέργειας. Οι απουσίες, επίσης, είναι σημαντικές. Οι ΗΠΑ ουδέποτε δέχτηκαν τις δεσμεύσεις του πρωτοκόλλου και ακολουθούσαν μια εθελοντική πολιτική μειώσεων. Αναπτυσσόμενες χώρες, όπως η Κίνα και η Ινδία, δεν δέχονται περιορισμούς των εκπομπών τους. Η Ιαπωνία και η Ρωσία δεν θέλουν τη συνέχιση της συμμετοχής τους. Ο πρωθυπουργός του Καναδά, από την άλλη, μια μέρα μετά τη λήξη της συνδιάσκεψης, ανακοίνωσε την αποχώρηση της χώρας του από το «πρωτόκολλο του Κιότο». Έτσι ο Καναδάς θα κρατήσει σε υψηλό βαθμό τις εκπομπές της χώρας, με εθελοντικές μειώσεις που υποτίθεται ότι θα φθάσουν το 17% το 2030, πάντως πολύ πάνω από τις προβλέψεις του Κιότο.
Συζητήσεις έγιναν και για το πράσινο κλιματικό ταμείο, που σκοπό έχει τη συγκέντρωση χρημάτων για τη βοήθεια στις φτωχές χώρες. Οι λεπτομέρειες είναι ασαφείς. Το μόνο που αποφασίστηκε, είναι η δημιουργία μιας επιτροπής που θα συλλέγει και θα διανέμει τις χρηματοδοτήσεις. Από πού θα συγκεντρωθούν τα χρήματα, παραμένει επίσης ασαφές. Η πρόταση για συγκέντρωση πόρων από τη φορολόγηση των εκπομπών της ναυσιπλοΐας και αεροπλοΐας δεν έγινε δεκτή από μεγάλη μερίδα χωρών.
Η διαδικασία για την προώθηση του σχεδίου REDD (σχέδιο μείωσης εκπομπών από την υποβάθμιση και την αποδάσωση) σχεδόν δεν προχώρησε καθόλου. Οι χώρες δεν μπόρεσαν να συμφωνήσουν για τις πηγές χρηματοδότησης.

Τι πρέπει να γίνει από εδώ και πέρα;

Μια ακόμα διάσκεψη για την κλιματική αλλαγή τέλειωσε. Μια διάσκεψη που έσπασε ρεκόρ διάρκειας, αφού ξεπέρασε τον προκαθορισμένο χρόνο. Μια διάσκεψη που φόρτωσε την ατμόσφαιρα με εκπομπές 15.000 τόνων ισοδύναμου CO2, χωρίς να συνυπολογισθούν οι εκπομπές από τις αεροπορικές μετακινήσεις των αντιπροσωπειών που συμμετείχαν σε αυτή. Τα θέματα ακόμα μια φορά δεν έκλεισαν και άρχισε η παραπομπή τους στο μέλλον και πολύς χρόνος και πολλή ουσιαστική δουλειά απομένει να γίνει. Σημαντικό είναι να ξεκαθαρίσουν τα θέματα της νομικής εφαρμογής και των νομικών δεσμεύσεων που πρέπει να επιβληθούν, της ανάγκης να εξευρεθούν οι πόροι για τα ταμεία και να ξεπεραστούν όλα τα πολιτικά και οικονομικά εμπόδια. Η σχεδόν παγκόσμια ύφεση, οι επερχόμενες προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ, οι πολιτικές αβουλίες, ιδιαίτερα των αναπτυσσόμενων χωρών, όπως της Ινδίας, τοποθετούν νέα εμπόδια. Η νέα συνδιάσκεψη θα γίνει στο Κατάρ του χρόνου, με βασική ατζέντα συνομιλιών τις συζητήσεις προς τη νέα συμφωνία, που πρέπει να επιτευχθεί μέχρι το 2015, ώστε να μπορεί να αρχίσει η εφαρμογή της από το 2020. Ελπίζοντας ότι η κλιματική αλλαγή δεν έχει φθάσει ακόμα σε σημείο μη επιστροφής και ότι υπάρχει ικανός χρόνος για να αναληφθούν δράσεις για τη σωτηρία της ανθρωπότητας...

Αργύρης Αργυρίου, γεωλόγος


Συμφωνούμε να συμφωνήσουμε το 2015

 

Είναι εκπληκτικό πώς μια πολιτική αποτυχία παρουσιάζεται και προωθείται ως επιτυχία, και αυτομάτως απαλλάσσεται από το πολιτικό κόστος, που φέρει μαζί της, η κοινωνική κριτική και η αποδοκιμασία. Το φαινόμενο, είναι εμφανές στα διεθνή φόρα, που την ευθύνη της τελικής απόφασης δεν την φέρει μόνο ένας. Οι αποφάσεις είναι πιο περίπλοκες και ο περισσότερος κόσμος χάνεται στα δεδομένα. Ένα επιτυχές τέτοιο παράδειγμα είναι οι πρόσφατες σύνοδοι Κορυφής στις Βρυξέλλες.
Το τελευταίο τέτοιο περιστατικό, ωστόσο, εκτυλίχθηκε στο Ντέρμπαν της Νοτίου Αφρικής, στη συνδιάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα.
Τα ξημερώματα της Κυριακής το twitter ζωντάνεψε. Τα ειδησιογραφικά πρακτορεία έσπευδαν να μεταδώσουν τη μεγάλη είδηση: «Συμφωνία των ηγετών για την αποτροπή της κλιματικής αλλαγής, επιτεύχθη στο Ντέρμπαν της Νοτίου Αφρικής». Γεμίσαμε αισιοδοξία, γιατί κάτι τέτοιο θεωρούνταν απίθανο μετά την αποτυχία της Κοπεγχάγης. Σε λίγη ώρα, το διαδίκτυο γέμισε με άρθρα για τη Συμφωνία του Ντέρμπαν! Το παράδοξο ήταν, ότι για ακόμα μια φορά τα κείμενα δεν ανταποκρίνονταν στους τίτλους τους. Όσο προχωρούσε κανείς στις λεπτομέρειες των δημοσιευμάτων αντιλαμβάνονταν ότι στο Ντέρμπαν, δεν είχε συναφθεί καμία συμφωνία. Στο μόνο που είχαν συμφωνήσει τελικά οι ηγέτες, ήταν στο ότι θα πρέπει να συζητήσουν το θέμα ξανά για να καταλήξουν σε συμφωνία το 2015.

Ένας ακόμα οδικός χάρτης

Η Πλατφόρμα του Ντέρμπαν αποτελεί έναν ακόμα οδικό χάρτη για μια παγκόσμια πολιτική για το κλίμα με στόχο τη μείωση των εκπομπών των ρύπων του θερμοκηπίου και επιθυμητό αποτέλεσμα τον περιορισμό της αύξησης της θερμοκρασίας κατά 2 βαθμούς, σε σχέση με το 1990. Ο οδικός αυτός χάρτης προβλέπει την παράταση ισχύος του Πρωτοκόλλου του Κιότο και μετά την λήξη του, που είναι σε ένα χρόνο. Μέχρι το 2015 θα πρέπει να αποφασιστεί μια νέα συμφωνία για την προστασία του κλίματος, η οποία θα περιλαμβάνει όλες τις χώρες, ακόμη και τις ΗΠΑ και τις Ινδίες, και η οποία θα τεθεί σε εφαρμογή από το 2020. Στην επόμενη Παγκόσμια Διάσκεψη για το Κλίμα που θα γίνει το 2012 στο Κατάρ, θα οριστούν τα ανώτατα επιτρεπτά όρια εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου μέχρι το 2050, αλλά και από το πότε αυτά τα όρια θα πρέπει να αρχίσουν να μειώνονται.
Ωστόσο, από το 2007 στο Μπαλί, είχε ήδη συμφωνηθεί ένας οδικός χάρτης για την επίτευξη συμφωνίας για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως το 2020, ενώ το 2009 στην Κοπεγχάγη αποφασίστηκε η σύσταση Ταμείου για το Κλίμα, το οποίο θα πρέπει να χρηματοδοτήσει τα αναπτυσσόμενα κράτη με κεφάλαια ύψους 100 δις ετησίως έως το 2020. Δυστυχώς όμως, στο Ντέρμπαν σημειώθηκε μικρή πρόοδος σε σχέση με το μέγεθος και τον επείγοντα χαρακτήρα της αλλαγής του κλίματος. Η συγκεκριμένη συμφωνία, αγνοεί πλήρως τις επιταγές της επιστήμης που καλεί για κορύφωση των εκπομπών έως το 2015 και μείωση έκτοτε. Προβλέπει, επίσης, παραθυράκια, που στην ουσία ο νομικά δεσμευτικός χαρακτήρας μιας ενδεχόμενης συμφωνίας μπορεί να χαθεί ανά πάσα στιγμή. Επιπλέον, οι κυβερνήσεις δε συζήτησαν καθόλου για την ουσία του ζητήματος, το πώς δηλαδή θα παραχθούν και θα εξασφαλιστούν τα απαραίτητα κεφάλαια για τη χρηματοδότηση των αναπτυσσόμενων κρατών. Στον τομέα της προστασίας των δασών και του τερματισμού της αποδάσωσης, στην ουσία άνοιξε ένα ακόμα παράθυρο, που δημιουργεί περισσότερες κοινωνικές και περιβαλλοντικές απειλές για τα δάση, άλλα και τους αυτόχθονες πληθυσμούς που εξαρτώνται από αυτά.

Ποιος θα πληρώσει
το περιβαλλοντικό χρέος;


Το πιο ουσιαστικό σχόλιο για το αποτέλεσμα της συνδιάσκεψης, που ακούστηκε κατά τη γνώμη μου, ήταν αυτό του Κούμι Ναϊντού, διευθυντή της Greenpeace διεθνώς, ο οποίος είπε ότι «Η ατμόσφαιρα του πλανήτη έχει φορτωθεί με το χρέος του άνθρακα και ο λογαριασμός – με τη σφραγίδα του Ντέρμπαν- στάλθηκε στις φτωχότερες χώρες του κόσμου». Ο Ναϊντού αναφέρεται στο «περιβαλλοντικό χρέος», αυτό που έχουν δημιουργήσει εδώ και δεκαετίες οι αναπτυγμένες χώρες, ρυπαίνοντας το περιβάλλον, εκλύοντας αέρια του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα. Μερικές από τις χώρες που δε συνέβαλαν στη δημιουργία της κλιματικής αλλαγής στο παρελθόν, αρνούνται να σηκώσουν αυτό το χρέος, εις βάρος της δικής τους ανάπτυξης. Αυτό είναι το βασικό επιχείρημα της Ινδίας κατά μίας νέας συνθήκης που θα περιορίζει τις εκπομπές της.
Σε αυτό το σημείο, γίνεται αντιληπτό, ότι το πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής, αντικατοπτρίζει τον παγκόσμιο οικονομικό κανόνα. Η ουσιαστική επίλυση του προβλήματος, θα μπορούσε να έρθει μόνο μέσα από τη δημιουργία ενός διαφωτισμένου οικονομικού συστήματος, που θα γεφύρωνε τις ανισότητες, θα άλλαζε τη δομή της δημόσιας σφαίρας, θα τιμούσε την εργασία και σίγουρα δε θα ξεχώριζε το περιβάλλον και την προστασία του από τους υπόλοιπους τομείς της ζωής. Το γεγονός ότι η ατμόσφαιρα της γης δεν έχει πια τη δυνατότητα να απορροφήσει της ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα που εκλύονται, είναι σύμπτωμα μίας πολύ μεγαλύτερης κρίσης. Σύμπτωμα, που έχει γεννηθεί στα θεμέλια του οικονομικού μας μοντέλου: που υπαγορεύει ότι όλα είναι ανεξάντλητα και ότι πάντοτε θα υπάρχει τρόπος να αποκτήσουμε τα υλικά αγαθά που επιθυμούμε. Όσο λοιπόν, δε γίνεται αντιληπτό ότι η λύση του οικονομικού, κοινωνικού, πολιτικού και περιβαλλοντικού προβλήματος, βρίσκεται στην ίδια κρυψώνα και πρέπει να είναι συλλογική, ο χρόνος θα κυλάει ανεπανόρθωτα εις βάρος του περιβάλλοντος και το αποτέλεσμα της συνδιάσκεψης που θα πραγματοποιηθεί στο Κατάρ το 2012, θα είναι παρεμφερές με αυτό του Ντέρμπαν. Όσο επικίνδυνη και να είναι μία τέτοια εξέλιξη, οι περισσότεροι από μας, μάλλον δε θα συγκινηθούν. Η παρουσίαση της αποτυχίας ως επιτυχία, είναι άλλωστε παλιά συνταγή.

Δάφνη Ματζιαράκη

Η Διάσκεψη για την Κλιματική αλλαγή που διεξάγεται στο Ντέρμπαν έφτασε σε οριακό σημείο, αφού ο κίνδυνος να μην καταλήξει σε οποιαδήποτε συμφωνία είναι πλέον ορατός. Οι συνομιλίες που επρόκειτο να ολοκληρωθούν την Παρασκευή, παρά τις δύο συνεχόμενες ολονυχτίες, δεν είχαν ολοκληρωθεί το Σάββατο το απόγευμα. Ένα κείμενο, που κυκλοφόρησε ψευδώς ως συμφωνία, κινδύνεψε να τινάξει στον αέρα τις συνομιλίες. Η πρόεδρος της Διάσκεψης, Μάιτε Νκοάνα Μασαμπάνε, αναγκάστηκε να εκδώσει επίσημη διάψευση, αφού όμως είχε ήδη χαθεί πολύτιμος χρόνος. Το πραγματικό κείμενο, που φαινόταν να συγκεντρώνει τη συναίνεση των περισσοτέρων χωρών, την Παρασκευή το βράδυ, εάν τελικά υπογραφεί θα φέρει όλες τις χώρες κοντά σε μια κοινή συμφωνία για τη μείωση των εκπομπών αερίου του θερμοκηπίου από τις ανεπτυγμένες χώρες, που θα υπογραφεί το 2015, με στόχο να εκκινήσει από το 2020 το αργότερο.