Μια συμφωνία για τη συμφωνία;
Η συνδιάσκεψη για την κλιματική αλλαγή έφθασε στο τέλος της μια βδομάδα πριν. Πολλές χώρες και ο ΟΗΕ χαιρέτισαν σαν σημαντικές τις συμφωνίες που επιτεύχθηκαν. Η πρόεδρος της συνδιάσκεψης, υπουργός Εξωτερικών της Νότιας Αφρικής, υπερβάλλει δηλώνοντας: «Σήμερα γράφουμε ιστορία!».
Μετά τις αποτυχημένες συνδιασκέψεις που προηγήθηκαν, στην Κοπεγχάγη και στο Κανκούν, αντιπρόσωποι από 190 χώρες και διεθνείς οργανισμούς συναντήθηκαν στην Νότια Αφρική, για δύο βδομάδες, με θέμα τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και τη σωτηρία της ανθρωπότητας από την κλιματική αλλαγή. Μετά από σκληρές διαπραγματεύσεις κατάφεραν την τελευταία στιγμή να συμφωνήσουν. Μια συμφωνία που σκοπό έχει την παράταση για μια πενταετία της ισχύος του πρωτοκόλλου του Κιότο και την ανάπτυξη ενός «οδικού χάρτη» με σκοπό την επίτευξη μιας νομικής συμφωνίας για τη μείωση των εκπομπών μέχρι το 2015, με προοπτική την εφαρμογή της από το 2020. Παράλληλα, συμφώνησαν για τη χρηματοδότηση του πράσινου κλιματικού ταμείου με 100 εκατομμύρια δολάρια το χρόνο, για βοήθεια στη μάχη κατά των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής στις φτωχές χώρες και την αποτροπή της αποδάσωσης.
Αρκούν αυτές οι συμφωνίες;
Η συμφωνία για την υιοθέτηση του «οδικού χάρτη» που θα οδηγήσει σε μια «νομική συμφωνία» μέχρι το 2015 και θα έχει εφαρμογή από το 2020, φιλοδοξεί να συμπεριλάβει, για πρώτη φορά, και τους τρεις μεγάλους ρυπαντές της ατμόσφαιρας, δηλαδή τις ΗΠΑ, την Κίνα και την Ινδία. Παρά τους πανηγυρισμούς των εκπροσώπων της ΕΕ για ένα ιστορικό σταυροδρόμι, μια τέτοια συμφωνία απέχει πολύ από τις προσδοκίες πολλών χωρών, ιδιαίτερα των μικρών νησιωτικών του Ειρηνικού. Είναι δεδομένο, άλλωστε, ότι το 2020 οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου θα κορυφωθούν και είναι αναγκαίο να υπάρξει μια ισχυρότερη συμφωνία που θα συμπεριλαμβάνει όλους. Επίσης, είναι αναγκαίο να καθοριστεί και το εύρος της νομικής δέσμευσης που θα απορρέει από αυτή την συμφωνία, καθώς δίνονται πολλές διφορούμενες ερμηνείες. Θετικό όμως είναι ότι, και οι τρεις χώρες με τις μεγαλύτερες εκπομπές, για πρώτη φορά αποδέχθηκαν την πιθανότητα να συνυπογράψουν μια τέτοια συμφωνία μείωσης των εκπομπών άνθρακα.
Η ΕΕ και ορισμένες άλλες αναπτυγμένες χώρες υπέγραψαν τη συμφωνία για την πενταετή παράταση μιας δεύτερης περιόδου δεσμεύσεων και ισχύος του πρωτόκολλου του Κιότο, που υπενθυμίζουμε ότι εκπνέει το 2012. Όμως η τωρινή κατάσταση δεν διορθώνεται, αφού οι παγκόσμιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, παρά την ύφεση, αυξάνονται (υπολογίζεται μια αύξηση τους κατά 1,4% το 2011) λόγω της αυξημένης καύσης γαιανθράκων για την παραγωγή ενέργειας. Οι απουσίες, επίσης, είναι σημαντικές. Οι ΗΠΑ ουδέποτε δέχτηκαν τις δεσμεύσεις του πρωτοκόλλου και ακολουθούσαν μια εθελοντική πολιτική μειώσεων. Αναπτυσσόμενες χώρες, όπως η Κίνα και η Ινδία, δεν δέχονται περιορισμούς των εκπομπών τους. Η Ιαπωνία και η Ρωσία δεν θέλουν τη συνέχιση της συμμετοχής τους. Ο πρωθυπουργός του Καναδά, από την άλλη, μια μέρα μετά τη λήξη της συνδιάσκεψης, ανακοίνωσε την αποχώρηση της χώρας του από το «πρωτόκολλο του Κιότο». Έτσι ο Καναδάς θα κρατήσει σε υψηλό βαθμό τις εκπομπές της χώρας, με εθελοντικές μειώσεις που υποτίθεται ότι θα φθάσουν το 17% το 2030, πάντως πολύ πάνω από τις προβλέψεις του Κιότο.
Συζητήσεις έγιναν και για το πράσινο κλιματικό ταμείο, που σκοπό έχει τη συγκέντρωση χρημάτων για τη βοήθεια στις φτωχές χώρες. Οι λεπτομέρειες είναι ασαφείς. Το μόνο που αποφασίστηκε, είναι η δημιουργία μιας επιτροπής που θα συλλέγει και θα διανέμει τις χρηματοδοτήσεις. Από πού θα συγκεντρωθούν τα χρήματα, παραμένει επίσης ασαφές. Η πρόταση για συγκέντρωση πόρων από τη φορολόγηση των εκπομπών της ναυσιπλοΐας και αεροπλοΐας δεν έγινε δεκτή από μεγάλη μερίδα χωρών.
Η διαδικασία για την προώθηση του σχεδίου REDD (σχέδιο μείωσης εκπομπών από την υποβάθμιση και την αποδάσωση) σχεδόν δεν προχώρησε καθόλου. Οι χώρες δεν μπόρεσαν να συμφωνήσουν για τις πηγές χρηματοδότησης.
Τι πρέπει να γίνει από εδώ και πέρα;
Μια ακόμα διάσκεψη για την κλιματική αλλαγή τέλειωσε. Μια διάσκεψη που έσπασε ρεκόρ διάρκειας, αφού ξεπέρασε τον προκαθορισμένο χρόνο. Μια διάσκεψη που φόρτωσε την ατμόσφαιρα με εκπομπές 15.000 τόνων ισοδύναμου CO2, χωρίς να συνυπολογισθούν οι εκπομπές από τις αεροπορικές μετακινήσεις των αντιπροσωπειών που συμμετείχαν σε αυτή. Τα θέματα ακόμα μια φορά δεν έκλεισαν και άρχισε η παραπομπή τους στο μέλλον και πολύς χρόνος και πολλή ουσιαστική δουλειά απομένει να γίνει. Σημαντικό είναι να ξεκαθαρίσουν τα θέματα της νομικής εφαρμογής και των νομικών δεσμεύσεων που πρέπει να επιβληθούν, της ανάγκης να εξευρεθούν οι πόροι για τα ταμεία και να ξεπεραστούν όλα τα πολιτικά και οικονομικά εμπόδια. Η σχεδόν παγκόσμια ύφεση, οι επερχόμενες προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ, οι πολιτικές αβουλίες, ιδιαίτερα των αναπτυσσόμενων χωρών, όπως της Ινδίας, τοποθετούν νέα εμπόδια. Η νέα συνδιάσκεψη θα γίνει στο Κατάρ του χρόνου, με βασική ατζέντα συνομιλιών τις συζητήσεις προς τη νέα συμφωνία, που πρέπει να επιτευχθεί μέχρι το 2015, ώστε να μπορεί να αρχίσει η εφαρμογή της από το 2020. Ελπίζοντας ότι η κλιματική αλλαγή δεν έχει φθάσει ακόμα σε σημείο μη επιστροφής και ότι υπάρχει ικανός χρόνος για να αναληφθούν δράσεις για τη σωτηρία της ανθρωπότητας...
Αργύρης Αργυρίου, γεωλόγος
| < Προηγούμενο | Επόμενο > |
|---|
