Φέτος το καλοκαίρι, μέσα στη ραστώνη των διακοπών, γίναμε μάρτυρες, μέσω των τηλεοράσεων μας, πολλών και σημαντικών φυσικών καταστροφών με τεράστια περιβαλλοντική σημασία, σε διάφορα μέρη του κόσμου. Το μέγεθος των συνεπειών είναι πολύ μεγάλο και επηρεάζει σχεδόν το σύνολο του πλανήτη. Ενδεικτικά ας δούμε αναλυτικότερα μερικές από αυτές.
Η πρωτοφανής ξηρασία, η μεγαλύτερη από το 1890, που χτύπησε πολλές περιοχές της Ρωσίας και του Καζαχστάν, είχε σαν αποτέλεσμα την καταστροφή μέρους της σοδειάς του σιταριού και τη μείωση της παραγωγής του κατά 25%. Έτσι κηρύχτηκε η γνωστή απαγόρευση εξαγωγών που πυροδότησε ανοδικές και κερδοσκοπικές τάσεις της τιμής του. Ο συνδυασμός της πρωτοφανούς ξηρασίας με τον παρατεταμένο καύσωνα δημιούργησαν τις συνθήκες για τις τεράστιες δασικές πυρκαγιές στη Ρωσία, και έφεραν το γνωστό γκρίζο, τοξικό νέφος πάνω από τη Μόσχα και τους φόβους για την εξάπλωση ραδιενεργών καταλοίπων από το γνωστό ατύχημα του Τσερνομπίλ.
Δασικές πυρκαγιές δεν είχαμε μόνο στη Ρωσία. Ο Καναδάς, η Πορτογαλία, η Καλιφόρνια και η Βολιβία είχαν το μερίδιο τους. Τεράστιες εκτάσεις δασικών και προστατευμένων περιοχών έγιναν στάχτη. Ιδιαίτερα στη Βολιβία, χιλιάδες πύρινες εστίες κατατρώγουν 1,5 εκατομμύρια εκτάρια (15 εκατομμύρια στρέμματα!) τροπικού και υποτροπικού δάσους στην περιοχή του Αμαζόνιου και συνεχίζουν, μέχρι σήμερα που γράφονται οι γραμμές αυτές, αναγκάζοντας την κυβέρνηση της Βολιβίας να κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης και να ζητήσει διεθνή βοήθεια.
Ο οργανισμός Τροφίμων του ΟΗΕ αναγκάστηκε να αναθεωρήσει, προς τα κάτω, τις εκτιμήσεις του, σχετικά με τα παγκόσμια αποθέματα σιτηρών.
Από την άλλη πλευρά οι ισχυροί μουσώνες προκαλούν πρωτόγνωρες πλημμύρες στο Πακιστάν, προκαλώντας μια μεγάλη ανθρωπιστική κρίση. Χιλιάδες νεκροί, εκατομμύρια οι άστεγοι, ενώ 20.000.000 άνθρωποι αντιμετωπίζουν το φάσμα της πείνας και των επιδημιών. 500.000 τόννοι αποθηκευμένου σταριού καταστράφηκαν από την πλημμύρα, ενώ η αγροτική παραγωγή υπέστη ανυπολόγιστες καταστροφές. Φόβοι εκφράζονται ότι και η επικείμενη σπορά θα είναι περιορισμένη, θέτοντας έτσι σε κίνδυνο και την απόδοση της συγκομιδής για το επόμενο έτος.
Με την ανακοίνωση του εμπάργκο, στις εξαγωγές σιτηρών, αυξήθηκαν σημαντικά οι τιμές των σιτηρών. Είναι χαρακτηριστικό ότι η τιμή των futures (συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης) εκτινάχτηκαν από περ. 180 δολάρια τον τόννο, που ήταν στο τέλος Ιουνίου, στο επίπεδο των 260 δολαρίων ανά τόννο.
Παράλληλα, άλλα γεγονότα ή ειδήσεις, όπως η κακοκαιρία στην Ακτή του Ελεφαντοστού ή οι πλημμύρες στο τριεθνές Γερμανίας-Τσεχίας-Πολωνίας, η πιθανότητα ανακοίνωσης αύξησης του ποσοστού βιοαιθανόλης από 10% σε 12-15% στα καύσιμα των ΗΠΑ, η ελλειμματική παραγωγή του κριθαριού, κ.λπ., επέτειναν την ανησυχία στις αγορές. Με τη βοήθεια και κερδοσκοπικών τάσεων και παιχνιδιών, οδηγήθηκαν οι τιμές και άλλων πολλών προϊόντων (όπως κακάο, καλαμπόκι, ζάχαρη) σε άνοδο.
Τεχνητή
η διατροφική κρίση;
Ο εφιάλτης για παγκόσμια διατροφική κρίση, όπως αυτή που αντιμετωπίσαμε το 2007-2008, επανέρχονται. Η διατροφική κρίση, που βρίσκεται προ των πυλών, είναι τεχνητή; Πιθανόν. Φαίνεται ότι οφείλεται στα κερδοσκοπικά παιχνίδια στα χρηματιστήρια εμπορευμάτων, ενώ διεθνείς οργανισμοί και κυβερνήσεις διαβεβαιώνουν ότι τέτοιες κινήσεις δεν έχουν βάση, αφού υπάρχουν ικανά αποθέματα.
Όμως η διατροφική επάρκεια εξαρτάται μόνο από τις διαθέσεις της αγοράς και των χρηματιστήριων;
Η Κίνα δέχθηκε πολλά πλήγματα. Πολλές περιοχές είχαν παρατεταμένη ξηρασία, ενώ άλλες πλημμύρισαν. Άλλες επλήγησαν από κατολισθήσεις, λειψυδρία ή σύννεφα σκόνης. Χιλιάδες έχασαν τις ζωές τους, πολλοί έμειναν άστεγοι και διαταράχθηκε η οικονομική ζωή και η αγροτική παραγωγή. Πριν από την ξηρασία, παρατηρήθηκε αύξηση της μέσης θερμοκρασίας κατά 20C σε μια περίοδο άνω των 6 μηνών και παράλληλα μειώθηκε η βροχόπτωση περίπου στο μισό. Ο FAO (ο διεθνής οργανισμός του ΟΗΕ για τα τρόφιμα και τη γεωργία) εξέδωσε προειδοποίηση «ότι η συνεχής άνοδος της θερμοκρασίας, ιδιαίτερα τις νυκτερινές ώρες, απειλούν την απόδοση της συγκομιδής, ιδιαίτερα του ρυζιού».
Οι επιστήμονες, ιδιαίτερα της IPCC, έχουν προειδοποιήσει από καιρό. Το φαινόμενο του θερμοκηπίου και η επερχόμενη παγκόσμια υπερθέρμανση διαταράσσουν την οικολογική ισορροπία και ανάμεσα στις συνέπειες περιλαμβάνονται η άνοδος της στάθμης της θάλασσας, ξηρασίες και πλημμύρες, μείωση των βροχοπτώσεων και αύξηση των βίαιων καιρικών φαινομένων. Η άνοδος της στάθμης της θάλασσας θα προκαλέσει σοβαρές καταστροφές σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις, ιδιαίτερα στους ορυζώνες την ΝΑ Ασίας, η ξηρασία και η λειψυδρία θα οδηγήσουν αναπόφευκτα σε μειώσεις της απόδοσης των γεωργικών καλλιεργειών και οι έντονες βροχοπτώσεις και πλημμύρες θα συμβάλουν στην επέκταση της ερημοποίησης, αποπλύνοντας το εδαφικό κάλυμμα, υποβαθμίζοντας, περαιτέρω, τις γεωργικές εκτάσεις. Η αναπόφευκτη λειψυδρία θα υπονομεύσει τη γεωργική παραγωγή και θα στερήσει από την ανθρωπότητα χρήσιμους φυσικούς υδατικούς πόρους. Η αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού ακολουθεί εκθετικούς ρυθμούς, μεγαλύτερους από την αύξηση της γεωργικής παραγωγής. Υπολογίζεται ότι το 2050 ο πληθυσμός της γης θα ξεπεράσει τα 9 δισεκατομμύρια ανθρώπους, ενώ σήμερα είναι μόλις 6. Ήδη πολλά εκατομμύρια ανθρώπων, ιδιαίτερα στην Αφρική και την Ασία υποσιτίζονται. Το ερώτημα είναι ανοικτό. Θα υπάρχουν αρκετές ποσότητες τροφίμων ικανές να θρέψουν ικανοποιητικά όλον τον πληθυσμό;
Οι λαοί να πιέσουν
τις κυβερνήσεις
Μπορεί η ανθρωπότητα να ξεπεράσει τα προβλήματα; Χρειάζεται να ληφθούν σοβαρές πρωτοβουλίες, να αναπτυχθούν δράσεις και αγώνες, τόσο σε εθνικό αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο. Αγώνες, πρωτοβουλίες και δράσεις όχι μόνο για την εξασφάλιση επάρκειας τροφίμων και την απομάκρυνση του κινδύνου από την επερχόμενη διατροφική κρίση αλλά και ενάντια στην κλιματική αλλαγή, την παγκόσμια υπερθέρμανση και τις συνέπειες τους. Πρέπει να πιεστούν οι κυβερνήσεις και οι διεθνείς οργανισμοί, ώστε με τις παρεμβάσεις τους να καταφέρουν να σταματήσουν τα χρηματιστηριακά παιχνίδια με τα τρόφιμα. Να εξασφαλιστεί επάρκεια τροφίμων σε όλες τις χώρες και όχι μόνο για τις πλούσιες. Να σταματήσει η κατασπατάληση των φυσικών πόρων και να αναληφθούν δράσεις για την αποτροπή της υποβάθμισης της αγροτικής γης από την ερημοποίηση και την λειψυδρία.
Παράλληλα, οι λαοί πρέπει να πιέσουν τις κυβερνήσεις να προετοιμάσουν σωστά τη συνδιάσκεψη για το κλίμα στο τέλος του χρόνου, ώστε να γίνει δυνατή η αποδοχή δεσμεύσεων και αποφάσεων για την αποτροπή της κλιματικής αλλαγής και να μην οδηγηθεί σε αποτυχία η συνάντηση στο Κανκούν του Μεξικού, όπως έγινε με την Κοπεγχάγη.
Εν τω μεταξύ, είναι δυνατή η συμμετοχή καθενός από μας ώστε να υπογράψει την έκκληση που βρίσκεται στην ιστοσελίδα http://www.1billionhungry.org/ και σκοπό έχει να συγκεντρωθούν από τον ΟΗΕ 1 εκατομμύριο υπογραφές για να ασκηθούν πιέσεις στις κυβερνήσεις για να εκριζώσουν την παγκόσμια πείνα.
Αργύρης Αργυρίου, γεωλόγος, μέλος θεματικής ΣΥΡΙΖΑ
«Πόλη-Περιβάλλον-Οικολογία»
Πηγή: FAO Media center: http://www.fao.org/news/story/en/item/44914/icode/
| < Προηγούμενο | Επόμενο > |
|---|
