Επιμέλεια Λιάνα Μαλανδρενιώτη

ΘΕΑΤΡΟ ΑΚΡΟΠΟΛ

Οι Απάχηδες των Αθηνών

Στην σκηνή του Ακροπόλ συνεχίζεται με επιτυχία η νέα παραγωγή της Οπερέτας του Νίκου Χατζηαποστόλου Οι Απάχηδες των Αθηνών, επιβεβαιώνοντας το γεγονός πως κάποια έργα, ακόμα και αν γράφτηκαν σε μια άλλη εποχή και σατιρίζουν ήθη και έθιμα μιας κοινωνίας που έχει αλλάξει, παραμένουν διαχρονικά. Η τρίπρακτη οπερέτα Οι απάχηδες των Αθηνών, βασίστηκε στο ποιητικό κείμενο του Γιάννη Πρινέα, αναφέρεται στην αγάπη δύο φτωχών νέων, του Κώστα και της Τιτίκας, στην Αθήνα του μεσοπολέμου. Ο Κώστας συνειδητοποιεί ότι η σχέση του με τη νεόπλουτη Βέρα δεν έχει μέλλον, καθώς ανήκουν σε διαφορετική κοινωνική τάξη. Μέσα από αντιπροσωπευτικούς χαρακτήρες το κείμενο, με μορφή ηθογραφίας, αναφέρεται στις αντιθέσεις της εποχής και σατιρίζει τη νεόπλουτη αστική τάξη.
Ο Νίκος Χατζηαποστόλου, τραγουδιστής, συνθέτης και αρχιμουσικός, γεννήθηκε στην Αθήνα το 1884 – κατ΄ άλλους, το 1879 ή το 1885 – και πέθανε το 1941. Ένας από τους σημαντικότερους και δημοφιλέστερους Έλληνες συνθέτες αθηναϊκής οπερέτας, σπούδασε ιστορία μουσικής, αρμονία, αντίστιξη, μονωδία και διεύθυνση χορωδίας στο ωδείο της Λίνας φον Λότνερ – το σημερινό Ελληνικό Ωδείο. Το 1916 έγραψε την πρώτη του οπερέτα, τη Μοντέρνα Καμαριέρα, ενώ συνολικά σύνθεσε περίπου 40 οπερέτες, όπως Οι ερωτευμένοι (1919), Οι απάχηδες των Αθηνών (1921), Το κορίτσι της γειτονιάς (1922), Η γυναίκα του δρόμου (1924), Μποέμικη αγάπη (1926) και Η πρώτη αγάπη (1929).
Πολυγραφότατος μουσουργός, σύνθεσε πολλές καντάδες, χορωδιακά έργα, ενόργανη μουσική και τετράφωνη εκκλησιαστική μουσική, ενώ ηχογράφησε πολλούς δίσκους γραμμοφώνου. Οι «Απάχηδες των Αθηνών» πρωτοπαρουσιάστηκαν στις 17 Αυγούστου 1921 στο Θέατρο Αλάμπρα από το θίασο του Φώτη Σαμαρτζή. Σημειώνοντας ρεκόρ παραστάσεων, συνέχισαν με μεγάλη επιτυχία στο Θέατρο Κοτοπούλη στην πλατεία Ομόνοιας και αργότερα σε θέατρα σε όλη την Ελλάδα. Το 1930 έγιναν κινηματογραφική ταινία από την εταιρεία Νταγκ Φιλμ, με πρωταγωνιστές τον τενόρο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής Πέτρο Επιτροπάκη και τη Μαίρη Σαγκάνου. Δεύτερη κινηματογραφική παραγωγή πραγματοποιήθηκε το 1950 από την εταιρεία Ολύμπια Φιλμς. Στην Εθνική Λυρική Σκηνή η οπερέτα πρωτοπαρουσιάστηκε στις 11 Μαΐου 1985.
Στο Ακροπόλ παρουσιάζεται από τις 29 Νοεμβρίου και θα συνεχιστεί έως τις 12 Απριλίου. Στους ρόλους εναλλάσσονται ως εξής: Κώστας ή πρίγκιπας, Νίκος Στεφάνου, Δημήτρης Σιγαλός, Καρούμπας, Χάρης Ανδριανός, Ζαφείρης Κουτελιέρης, Καρκαλέτσος, Αντώνης Καλογήρου, Άρης Τσαμπαλίκας, Ξενοφών Παραλής,    Άγγελος Παπαδημητρίου, Μενέλαος Χαζαράκης, Βέρα Παραλή,    Χαρά Κεφαλά, Ελένη Σταμίδου, Γωγώ Ηλιοπούλου,  Τιτίκα, Ελπινίκη Ζερβού, Σωτηρία Ρουβολή, Κατερίνα Δοξαστάκη, Αρετούσα Παραλή, Κωνσταντίνα Ψωμά, Ελένη Δάβου, Αλεξάνδρα Ματθαιουδάκη, Ντόρα Χατζηγιάννη, Κυρ Ανδρέας, Γιώργος Γιαννόπουλος, Κωστής Ρασιδάκης,  Κλέων, Παύλος Σαχπεκίδης, Σπύρος Περδίου, Νίκος    Μιχάλης Καλαμπόκης, Λάζαρος Βαρτάνης, Μπλου Μπλου, Ευδοκία Χατζηιωάννου, Χαρά Καλατζίδου, Μπάτλερ / Αστυνομικός / Γκαρσόνι    Αντώνης Καλογήρου, Λάζαρος Βαρτάνης, Σπύρος Περδίου, Παύλος Σαχπεκίδης, Άρης Τσαμπαλίκας. Στη Μουσική Διεύθυνση Γιώργος Κατσαρός, Χρύσανθος Αλισάφης, Γιώργος Αραβίδης. Σκηνοθεσία Ισίδωρος Σιδέρης. Σκηνικά – Κοστούμια Γιάννης Κατρανίτσας. Χορογραφία     Κυριάκος Κοσμίδης. Διεύθυνση χορωδίας Κώστας Δρακάκης.
Τετ., Πέμ. 18.30 / Παρ., Σάβ., Κυρ. 20.00 έως 12 Απριλίου 2009
Ιπποκράτους 9-11, Αθήνα. Τιμές εισιτηρίων:  33, 28, 25  20, Φοιτητικό 15 ευρώ.


ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

Θάνος Μικρούτσικος - Ποίηση και Μουσική

Το συνθετικό έργο του Θάνου Μικρούτσικου έχει καταξιωθεί και συγκαταλέγεται  ανάμεσα στα σημαντικά των ελλήνων μουσουργών του αιώνα μας. Στη συναυλία του Μεγάρου θα ακουστούν συνθέσεις του άρρηκτα συνδεμένες με την ποίηση: Το «Κιγκλίδωμα Ι» σε ποίηση Γ. Ρίτσου,  «Καλημέρα σας κύριε Χατζιδάκι», σουίτα  για πιάνο σε 5 μέρη, «Μικρές Τρωαδίτισσες» σε ποίηση Ευριπίδη  (μτφρ. Κ. Βάρναλη), «Ballet Music» για πιάνο, «Η Γη τσακισμένο καράβι» σε ποίηση Γ. Κοζία και  W. Blake (α΄ εκτέλεση). Ερμηνεύουν η  Νέλλη Σεμιτέκολο και η Καλλιόπη Γερμανού πιάνο. Στις ερμηνείες των τραγουδιών η Αγγελική Καθαρίου, μέτζο σοπράνο. Αφηγητής Γιάννης Μαργαρίτης.
Αίθουσα Δημήτρης Μητρόπουλος. Δευτέρα 12 Ιανουαρίου 2009. Στις 20:30. Τιμές εισιτηρίων: 25, 16 και 6 ευρώ (Φοιτητικά).



ΟΙ ΑΚΡΟΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ

ΘΑΝΟΣ ΜΙΚΡΟΥΤΣΙΚΟΣ -
ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΙΩΑΝΝΟΥ
ΠΑΜΕ ΞΑΝΑ ΑΠ’ ΤΗΝ ΑΡΧΗ
LEGEND

Από τα δύο υποβλητικά κλαρινέτα της «Μουσικής Πράξης στον Μπρεχτ» μέχρι την αστείρευτη μελωδικότητα του Καββαδία του, και από τα ατονάλ μονοπάτια της «Καντάτας για την Μακρόνησο» μέχρι τη μινιμαλιστική λιτότητα του «Όσο κρατάει ένας καφές», ο Θάνος Μικρούτσικος υπήρξε ακούραστος καινοτόμος της ελληνικής μουσικής. Από τις αρχές του ‘90 κι ύστερα, ο Μικρούτσικος συνέχισε να γράφει μεγάλα τραγούδια, όπως το «Ανεμολόγιο», η «Ρόζα» και ο «Άμλετ της Σελήνης», αλλά παρουσίασε και τις πρώτες ενδείξεις αδυναμίας άρθρωσης αυτού που είχε εκφράσει παλαιότερα: της ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΣ. Γιατί, πράγματι, ο Μικρούτσικος στάθηκε ένας πρωτοπόρος δημιουργός που περιέβαλλε την υψηλή πολιτική ποίηση με τη λαϊκή μουσική, μπολιασμένη με τη βαθιά γνώση των σύγχρονων λόγιων μουσικών ρευμάτων της Δύσης. Όμως, με τον δίσκο «Πάμε ξανά απ’ την αρχή» σε στίχους Οδυσσέα Ιωάννου και ερμηνεία Ρίτας Αντωνοπούλου, αυτές οι ενδείξεις απόσυρσης απ’ την πρωτοπορία καθίστανται αδιάσειστες αποδείξεις.
Το κύριο χαρακτηριστικό των 14 τραγουδιών είναι η βασανιστική έλλειψη φαντασίας, συνθετικά αλλά και ενορχηστρωτικά – με την υπογραφή του Θύμιου Παπαδόπουλου. Επαναληπτικές ακροάσεις δεν κατάφεραν να μου μεταφέρουν ούτε ψήγμα από τη συγκίνηση και την αισθητική συνοχή παρελθόντων κύκλων τραγουδιών. Η πρωτοπορία φαίνεται ότι έχει μετατραπεί σε μανιέρα, με φόντο το υπερτονισμένο πιάνο, τα ντραμς, και ρυθμό ζεϊμπέκικο. Πού πήγαν τα φορτισμένα αινίγματα ενός «Εμπάργκο»; Το ποτάμι συναισθημάτων μιας «Φουέντε Οβεχούνα»; Μεταξύ μας, δεν μου αρέσει που ο Μικρούτσικος κρατάει κι εδώ το καλύτερο τραγούδι για τον εαυτό του. Στον προηγούμενο δίσκο «Υπέροχα Μονάχοι» ήταν τα «Στης γοργόνας το φτερό» και «Σιντάρτα», εδώ είναι το «Θα ‘ρθουν μέρες». Η επιμονή του να ερμηνεύει τα κορυφαία τραγούδια των πρόσφατων δίσκων είναι ακατανόητη. Η Αντωνοπούλου έχει κάνει σαφή και αξιόλογη πρόοδο, ιδιαίτερα ως προς την αποβολή μιας κάπως υπερβολικής δραματικότητας. Της αξίζουν συγχαρητήρια γι’ αυτό. Η στιχουργική του Ιωάννου εμφανίζει τα ίδια, γνώριμα μοτίβα. Πολλές ήττες, πολλές νίκες, πολλή προστακτική, πολύς διδακτισμός, και αοριστία.
Για τη γενιά που βγήκε από τη φωτιά του παγκόσμιου κομμουνιστικού κινήματος, όπως ο Αναγνωστάκης, ο Λειβαδίτης, αλλά και για νεότερους όπως ο Ελευθερίου, δικαιολογείτο απόλυτα μια κάποια αφαίρεση στην ποιητική τους, καθώς ήταν γνωστές οι αναφορές και οι μνήμες τους. Για τη γενιά του Ιωάννου όμως, της οποίας οι νίκες και οι ήττες παραμένουν άγνωστες, η αοριστία σημαίνει υπεκφυγή, η οποία δεν διορθώνεται από κοινοτοπίες όπως δεν είναι η σιωπή φωνή / φωνή είναι μόνο η φωνή. Όπως και στην πολιτική, έτσι και στην τέχνη το θέμα δεν είναι αν μιλάμε ή όχι, αλλά ποιο είναι το περιεχόμενο και η προοπτική των λεγομένων μας. Συμπερασματικά, νομίζω ότι ο τίτλος του δίσκου απευθύνεται στον ίδιο τον Μικρούτσικο, ως προτροπή επιστροφής στις μουσικές και ιδεολογικές-αξιακές πηγές του που τον ανέδειξαν σε έναν κορυφαίο δημιουργό της γενιάς του και της Αριστεράς. Κύριε Θάνο, πάμε ξανά απ’ την αρχή.

< Προηγούμενο		Επόμενο >