ΓΥΝΑΙΚΕΣ
ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΕΥΡΩΠΗ
Σαν έτοιμες από καιρό
Ελένη Πορτάλιου
Σε
όσες και όσους αιφνιδιάστηκαν από την πρωτοβουλία των Γυναικών για μια Άλλη
Ευρώπη θέλουμε να πούμε με ειλικρίνεια: πράγματι ήταν μια κίνηση ξαφνική,
απρόσμενη αλλά όχι απροετοίμαστη.
Η προετοιμασία δεν είναι κυρίως οργανωτικό ή διαδικαστικό θέμα. Βεβαίως, αν
είχαμε περισσότερο χρόνο να ξεδιπλώσουμε τη φλόγα που μας συνεπήρε, αρχικά
μερικές δεκάδες γυναίκες, θα είχαμε ακολουθήσει ορθότερο δρόμο. Όμως, η ουσιαστική
προετοιμασία υπήρχε. Μιλάμε για βαθιά συσσωρευμένη πολιτική και ανθρώπινη
συνείδηση, για ένα πέτρωμα ακλόνητο που φτιάχνεται συνεχώς από χιλιάδες σταγόνες
ελπίδας και οργής, δυναμικής παρουσίας και αναδίπλωσης, αγώνων και απογοητεύσεων.
Προετοιμαζόμαστε εδώ και πολλές δεκαετίες οι Γυναίκες για μια Άλλη Ευρώπη
όπως προετοιμάζεται ο κόσμος της αριστεράς και των κινημάτων αν και συχνά
μετατρέπεται σε στήλη άλατος. Προετοιμαζόμαστε στα μονοπάτια της σκέψης και
τους ήχους της εξέγερσης χιλιάδων γυναικών στην Ελλάδα, την Ευρώπη και τον
κόσμο. Είμαστε αριστερές, στην πρώτη γραμμή των παλιών και νέων κοινωνικών
αγώνων και της πολιτικής, φεμινίστριες ή απλά γυναίκες που ανακαλύπτουμε τις
κοινωνικές διαστάσεις του φύλου μας. Κανείς και καμιά δεν μπορεί να μας κατηγορήσει
για απουσία ή ολιγωρία.
Απευθυνόμαστε σε όσες και όσους πιστεύουν στις μικρές και μεγάλες εκρήξεις
που δυναμιτίζουν την κοινωνική και πολιτική ακινησία και διαρρηγνύουν τον
ομοιογενή χρόνο της ιστορίας, σε όσες και όσους προτιμούν τα γκαζάκια και
τις σφεντόνες, την αυθάδεια της γλώσσας που βγαίνει περιπαιχτικά ή των γυμνών
οπισθίων από τη σοβαροφάνεια που εκπέμπουν οι θλιβεροί εξουσιαστικοί φορείς
και παράγοντες.
Επιτρέπεται, πιστεύω, να επικαλούμαι την προσωπική μου εμπειρία. Τα μεγάλα
και σημαντικά όπως τα μικρά και σημαντικά, που έχω ζήσει, έτσι συνήθως ξεκινούν:
από μια ιδέα, μια παρόρμηση, μια κίνηση λίγων που ξαφνικά, επειδή έχει πραγματικό
έρεισμα, απλώνεται και φεύγει στο διάστημα.
Δεν συμβαίνει πάντα να συγκεντρώνονται οι καθ' ύλην αρμόδιοι και να συμφωνούν
σ' ένα σχέδιο πολιτικής δράσης που θα διαδοθεί στη συνέχεια προς τα κάτω.
Δεν χρειάζεται, λοιπόν, καμιά αμηχανία, αναδίπλωση, καχυποψία ή εχθρότητα
όταν ο άνεμος φυσά ξαφνικά νότια ενώ εμείς περιμέναμε στις κανονικές ώρες
το μετεωρολογικό δελτίο. Έτσι είναι ο κόσμος και η ιστορία: απρόβλεπτη.
Δεν έχω σκοπό να θεοποιήσω το αυθόρμητο αν και με συγκινεί όσο τίποτε άλλο
στην πολιτική σήμερα. Αλλά φτάνει πια με τη στοίχισή μας, γυναικών και ανδρών,
σε διατεταγμένες πολιτικές υπηρεσίες που αξιοποιούνται για αλλότριες υποθέσεις
ενώ οι δημιουργοί τους μένουμε έκθετοι στους πέντε δρόμους. Δεν καταδεχόμαστε
να μας χρησιμοποιούν, πρωτίστως για λόγους αξιοπρέπειας.
Οι Γυναίκες, λοιπόν, για μια Άλλη Ευρώπη είναι δική μας υπόθεση. Μερικές από
εμάς, που πήραμε την πρωτοβουλία, αντιδράσαμε θετικά στην απώλεια ταυτότητας
και την αποξένωση από τον πολιτικό μας εαυτό που μας οδηγούν στην πολιτική
κατάθλιψη και εκτρέφουν σύνδρομα υποτίμησης. Όμως η αντίδρασή μας έχει μορφή,
έχει πρόσωπα, έχει χρώματα. Δεν είναι τυχαίο ότι από τα άδυτα της απελπισίας
και της οργής ανάβλυσαν η γυναικεία μας ιδιότητα και η φεμινιστική μας ταυτότητα.
Έχουμε όπλα θετικά, θετικές εγγραφές για να νοηματοδοτήσουμε την κοινωνία,
την πολιτική και την αριστερά από τη σκοπιά μας.
Οι περισσότερες από τις Γυναίκες για μια Άλλη Ευρώπη δεν έχουν, ενδεχομένως,
τραύματα, έχουν μόνον ή κυρίως προσδοκίες.
Τι προσδοκούμε; Μα να βοηθήσουμε εμάς τις ίδιες και όσο γίνεται περισσότερες
γυναίκες να προσεγγίσουν την πολιτική από φεμινιστική σκοπιά, να εμπλακούν
στις υπάρχουσες γυναικείες ή φεμινιστικές ομάδες ή να δημιουργήσουν νέες.
Θέλουμε, επίσης, να θυμίσουμε στον κόσμο της αριστεράς ότι δεν μας αξίζει
να κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας και να υποστέλλουμε τις σημαίες που
κρατήσαμε και αγαπήσαμε. Οι σημαίες μας είναι πολλές - κόκκινες, πράσινες,
μωβ, θαλασσιές και η μία σημαία η μοναδική, που δεν θα προφτάσουμε να γνωρίσουμε
ποτέ, ονομάζεται Τάνια. Έτσι έγραφε ο Μίκης Θεοδωράκης, συμπυκνώνοντας την
έξοδο προς το φως από το κελί της φυλακής στο πρόσωπο της κοπέλας του Τσε
Γκεβάρα, της Τάνιας.
Οι Γυναίκες για μια Άλλη Ευρώπη δεν σκεφτήκαμε ούτε μια στιγμή να υποκαταστήσουμε
τις γυναικείες και φεμινιστικές ομάδες και κινήσεις είτε προερχόμαστε είτε
όχι απ' αυτές. Όχι μόνο δεν διανοηθήκαμε να εκτοπίσουμε κάτι δικό τους ή να
πάρουμε τη θέση τους, αλλά αντίθετα ανοίξαμε τις μποτίλιες στο πέλαγος που
ρίχνουν χρόνια τώρα και τρέχουμε τα μηνύματά τους όπου φτάνουν τα πόδια μας.
Θέλουμε να μιλήσουν οι γυναίκες και για να το κάνουν δεν χρειάζεται να γίνουν
σοφές, ούτε να τα ξέρουν όλα. Μπορούν να κομπιάζουν, να κάνουν λάθη, ν' απορούν
και στο κάτω-κάτω αποκλείεται να εκπέμψουν με ξύλινη γλώσσα.
Διατυπώνουμε δημόσια αυτή την προσδοκία στο όνομα όχι μόνο των γυναικών που
έχουν διανύσει αιώνες σιωπής αλλά και κάθε καταπιεσμένης κοινωνικής τάξης
ή ομάδας που δεν διαθέτει δημόσια φωνή.
Εμείς οι γυναίκες δεν είμαστε μια κοινωνία αγγέλων λόγω βιολογικής ιδιαιτερότητας.
Είμαστε ένας κόσμος μέσα στον πραγματικό κόσμο με τις πατριαρχικές δομές και
τις φυλετικές ανισότητες. Αλλά αυτή τη στιγμή οι Γυναίκες για μια Άλλη Ευρώπη
λειτουργούμε όπως οι άγγελοι της λάσπης (οι άγγελοι δεν έχουν φύλο). Στη Φλωρεντία
πέρυσι τον Νοέμβριο, στη διάρκεια της ίδρυσης του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Φόρουμ,
μάθαμε ότι το 1966, όταν η Φλωρεντία πλημμύρισε, νέες και νέοι απ' όλη την
Ευρώπη και τον κόσμο προσέτρεξαν και δούλεψαν μέσα στη λάσπη για να στεγαστούν
οι πλημμυροπαθείς και για να σωθούν τα βιβλία και τα έργα τέχνης της περίφημης
φλωρεντινής βιβλιοθήκης. Τους/τις αποκάλεσαν άγγελους της λάσπης.
Θέλουμε να πιστεύουμε ότι κι εμείς, κυριολεκτικά και μεταφορικά, είμαστε μέλη
σωστικών συνεργείων για την κοινωνία, την πολιτική και την αριστερά.