Ο Ρήγας Φεραίος, ο παλιός και ο νέος, και ο καλλιεργητής κράμβης

Κώστας Σμυρνής

"Ήθος ανθρώπω δαίμων", μας λέει ο Ηράκλειτος (αποσπ. 119) και ο Κώστας Αξελός, στο βιβλίο του "Ο Ηράκλειτος και η φιλοσοφία" ερμηνεύει: "το είναι του ανθρώπου (το ήθος του) είναι ένα θείο είναι".
Το είναι σαν προϊόν του κοινωνικού γίγνεσθαι. Σαν συγκρότηση του Ηρακλειτικού "εδειζησάμην εμεωυτόν" αποσπ. 101 (=γύρεψα τον εαυτό μου, ) μέσα από τη ύπαρξή μας στα μικρά και μεγάλα του τόπου μας. Ή την απουσία μας. Και του βαθμού ανάπτυξης της κουλτούρας του καθενός μας. Σαν κοινωνική αναγκαιότητα της εμφάνισής μας σε τούτο τον πλανήτη και της καλλιέργειάς μας.
Άλλος, εκ χωρίου Βροχίτσας ορμώμενος καλλιεργεί ανάκατα, ντομάτες προς το ζην, αλλά συγχρόνως κοινωνική αλληλεγγύη, πολιτική συγκρότηση, υπακοή στο δημοκρατικό Σύνταγμα της χώρας, μαζί με τη συνακόλουθη αντίσταση στα κελεύσματα της εξουσίας. Αν μάλιστα αυτή η εξουσία είναι δια των όπλων επιβληθείσα, τότε το προσωπικό κόστος της αντίστασης είναι άμεσα μετρήσιμο. Όπως τα 1000 περίπου χρόνια φυλακής που έφαγαν τα μέλη του νέου "Ρήγα Φεραίου" . Τον παλιό, τον είχαν εκτελέσει οι Τούρκοι σε συνεργασία με τον εσμό της ευρωπαϊκής μοναρχίας. Τον είχαν εκτελέσει βιολογικά. Γιατί ιδεολογικά τα λόγια του συνεχίζουν να πυρπολούν καρδιές Ελλήνων πολιτών.
Οι άλλοι, οι ιδιώτες (=ηλίθιοι αρχαιοελληνιστί) είτε συνέχισαν σκυμμένοι είτε, αφού διάβασαν, ξαναγύρισαν στην καλλιέργεια της κράμβης του περιορισμένου περιβολιού τους. Αναγορευόμενοι σε γραμματείς και φαρισαίους, εισαγγελείς και αρχιεπίσκοπους, χωροφυλάκους και αργυραμοιβούς. Μόνοι τους ή από τα αφεντικά τους. Η πορεία τους καθορισμένη από αυτή την καλλιέργεια^ τους προσδίδει και κάποια από τα χαρακτηριστικά του προϊόντος που καλλιεργούν. Της κράμβης.
Ίσως για τα παραπάνω να κάνω λάθος. Μπορεί, γι' αυτό ας είμαι συχωρεμένος. Επειδή πάντα τα ανθρώπινα ατελή, ασεβή και για αυτό ανθρώπινα. Αλλά τότε ο δρόμος της σκέψης οδηγεί σε μονοπάτια περίεργα, όπως αυτό της διατεταγμένης υπηρεσίας. Με στόχο την άμβλυνση των διδαγμάτων της ιστορίας. Για να μην υπάρξουν ξανά γενιές του 1-1-4 - αλλά γενιές του 10-1-4, όπως αριθμείται ο παρ' ημίν τρομονόμος. Επειδή ο σκοπός τους είναι να υφαίνουν το μετάξι του βρόγχου με το οποίο θα αλυσοδέσουν και τη νέα γενιά που σήμερα αμέριμνη, βαμμένη αλά ινδιάνικα, απολαμβάνει τον συνολικό μύθο της εθνικής μας ομάδας. Ίσως και γιατί το ομαδικό γαμόγελο, όποιο και να 'ναι και για όποιο λόγο και να δημιουργείται προκαλεί, εκτός των άλλων, και το μίσος των κραμβοκαλλιεργητών.