COMBO - A composite image made available on 18 October 2013 shows SPD chairman Sigmar Gabriel (18 Ocotber 2013) and German Chancellor Angela Merkel (16 October 2013) talking during the 5th union congress of the IG BCE union at the Congress Center in Hanover, Germany, 18 October 2013. Photo: JULIAN STRATENSCHULTE

Μετά τις εκλογές στις 18 Σεπτεμβρίου άρχισαν συνομιλίες για το σχηματισμό «κόκκινο-κόκκινο-πράσινης» κυβέρνησης στο κρατίδιο-πόλη του Βερολίνου. Είναι και η μοναδική δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης, αφού κανένα κόμμα δεν θέλει να συνεργαστεί με την ακροδεξιά «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (14,2% και 25 έδρες), ο προηγούμενος κυβερνητικός συνασπισμός Σοσιαλδημοκρατών-Χριστιανοδημοκρατών δεν συγκεντρώνει πια την πλειοψηφία των 160 εδρών του τοπικού Κοινοβουλίου (SPD 21,6% και 38 έδρες, CDU 17,6% και 31 έδρες, σύνολο 69), και οι έδρες των Φιλελευθέρων (6,7% και 12 έδρες), αν συμμετείχαν κι αυτοί σε ένα δεξιοκεντροαριστερό σχήμα, θα έδιναν πολύ αδύναμη πλειοψηφία 2 εδρών – άσε που οι Σοσιαλδημοκράτες δεν θέλουν να συνεργαστούν με τους (νεοφιλελεύθερους) Φιλελεύθερους.

Χροιά αναπροσανατολισμού της πολιτικής συμμαχιών

Η είδηση για τον εκκολαπτόμενο κυβερνητικό συνασπισμό σε ένα γερμανικό κρατίδιο δεν είναι από μόνη της σημαντική. Άλλωστε Σοσιαλδημοκράτες, Πράσινοι και Αριστερά συγκυβερνούν και αλλού και ειδικά στο Βερολίνο Σοσιαλδημοκράτες και Αριστερά (τότε Κόμμα του Δημοκρατικού Σοσιαλισμού) συγκυβέρνησαν επί μία δεκαετία (2001-2011). Εκείνη η δεκαετία ήταν καταστροφική για την Αριστερά: το Βερολίνο ήταν ουσιαστικά χρεοκοπημένο, έγιναν περικοπές στις πολιτιστικές δαπάνες, έκλεισαν παιδικοί σταθμοί και πουλήθηκε μεγάλος αριθμός δημοτικών διαμερισμάτων με αποτέλεσμα αύξηση των φτηνών ενοικίων. Η Αριστερά έχασε τότε σχεδόν το 50% της εκλογικής της δύναμης και η φετινή χρονιά ήταν η πρώτη στης οποία ανέκτησε ένα μέρος τη δύναμής της.
Αυτά, λοιπόν, είναι τοπικές ειδήσεις. Το ενδιαφέρον είναι ότι για τους Σοσιαλδημοκράτες αυτή η συνεργασία, έναν χρόνο πριν από τις ομοσπονδιακές εκλογές (φθινόπωρο του 2017), έχει μια χροιά αναπροσανατολισμού της πολιτικής συμμαχιών και σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Το 2001 η σοσιαλδημοκρατική ηγεσία δήλωνε σε όλους τους τόνους ότι το πείραμα του Βερολίνου δεν θα μπορούσε «σε καμία περίπτωση» να επαναληφθεί στην Ομοσπονδία. Σήμερα γίνονται συναντήσεις και συσκέψεις ηγετικών στελεχών των δυο κομμάτων, προ μηνός μάλιστα ο Ζίγκμαρ Γκάμπριελ, ο πρόεδρος του SPD, επισκέφθηκε τον πρώην συμπρόεδρο της Αριστεράς Όσκαρ Λαφοντέν – επίσης πρώην πρόεδρο του SPD και, μετά την προσχώρησή του στην Αριστερά, κόκκινο πανί για τους Σοσιαλδημοκράτες.
Η κυβερνητική συνεργασία με το SPD και τους Πράσινους είναι επίσημη γραμμή της γερμανικής Αριστεράς. Για τους Σοσιαλδημοκράτες χρειάστηκαν τα εμφανή δείγματα της «πασοκοποίησης», ώστε να αρχίσουν να κοιτάνε αριστερά. «Αν είναι να είμαστε κόμμα του 20%», φέρεται να είπε ο Γκάμπριελ, στο προεδρείο του κόμματός του, «ας είμαστε ένα υπερήφανο αριστερό κόμμα του 20%». Το «αριστερό κόμμα» είναι σχετικό. Το SPD εξακολουθεί να υπερασπίζεται τον ιδιωτικό πυλώνα στο ασφαλιστικό, παρόλο που έχει εμφανώς αποτύχει και επικρίνεται ακόμα και από τους Βαβαρούς Χριστιανοκοινωνιστές. Την περασμένη εβδομάδα το «μικρό συνέδριο» του κόμματος, ένα όργανο από τα 35 μέλη του προεδρείου και 200 αντιπροσώπους των περιφερειακών οργανώσεων, ενέκρινε με μεγάλη πλειοψηφία την αποδοχή της συμφωνίας CETA και την άμεση εφαρμογή της, προτού ακόμα εγκριθεί από τα εθνικά κοινοβούλια. Ακόμα, το «αγκάθι» στις σχέσεις του SPD (αλλά και των Πράσινων) με την Αριστερά είναι η συμμετοχή του γερμανικού στρατού σε εκστρατείες εκτός Γερμανίας και οι εξαγωγές όπλων.

Το SPD διαφοροποιείται από το παρελθόν του

Πολλοί σχολιαστές στον γερμανικό Τύπο θεωρούν ότι το φλερτ με την Αριστερά αποσκοπεί μόνο στην ενίσχυση της διαπραγματευτικής θέσης του Γκάμπριελ απέναντι στη Μέρκελ μετά τις εκλογές του χρόνου. Άλλωστε, δεν διαφαίνεται ρεαλιστική προοπτική άλλου κυβερνητικού σχήματος στην Ομοσπονδία από το σημερινό. Κι αυτό ακόμα θα είναι δύσκολο, αφού το ποσοστό του άλλοτε κραταιού γερμανικού δικομματισμού κυμαίνεται μεταξύ 49 και 52%. Είναι πιθανό να χρειαστεί και τρίτος εταίρος, είτε οι Φιλελεύθεροι, που μάλλον θα ξαναμπούν στην ομοσπονδιακή Βουλή, είτε οι Πράσινοι. Η Γερμανία, διαπιστώνει ο πρώην πρόεδρος των Πράσινων Γιούργκεν Τριτίν, «στρέφεται προς τα δεξιά». Κι έτσι η μετατόπιση των Σοσιαλδημοκρατών είναι καθυστερημένη. Ο τέως καγκελάριος Σρέντερ (στον καιρό του υπέρμαχος του «τρίτου δρόμου» του βρετανού Μπλερ) μαρτυρεί ότι, μετά τις ομοσπονδιακές εκλογές του 2005, οι σουηδοί σοσιαλιστές τον είχαν προτρέψει να σχηματίσει κυβέρνηση με την Αριστερά και τους Πράσινους. Θα είχαν ισχυρή πλειοψηφία. Δεν το τόλμησε και μάλλον δεν θα συμφωνούσε το κόμμα του. Αλλά τότε ήταν η κατάλληλη στιγμή, ενώ τώρα είναι αργά.
Ωστόσο, τώρα πια, η συνεννόηση με την Αριστερά έχει ισχυρά ερείσματα στο σοσιαλδημοκρατικό κόμμα. Ο ίδιος ο Σρέντερ δήλωσε ότι «η πολιτική των αποκλεισμών είναι αδιέξοδη» και ότι, με εξαίρεση την ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία, όλα τα κοινοβουλευτικά κόμματα μπορούν να συμμετάσχουν σε κυβερνήσεις. Έτσι, λοιπόν, το σενάριο της διάσπασης των Σοσιαλδημοκρατών, όπως είχε γίνει στην Έσση το 2008, με αφορμή τη συνεργασία με την Αριστερά, είναι πλέον απίθανο. Ιδίως σε ισχυρές συνδικαλιστικές ομοσπονδίες, όπως στο μέταλλο (IG Metall), στις υπηρεσίες (Ver.di), στην εκπαίδευση (GEW) και στον επισιτισμό (NGG), η «αριστερή στροφή» έχει μεγάλη υποστήριξη, όχι μόνο στη βάση, αλλά και στα ηγετικά κλιμάκια.
Μπορεί λοιπόν μια «κόκκινο-κόκκινο-πράσινη» κυβερνητική συνεργασία μετά τις εκλογές του 2017 να είναι απίθανη, αλλά, έστω και με πολλές υποσημειώσεις, το SPD διαφοροποιείται από το παρελθόν του. Δεδομένου μάλιστα ότι, με τη φθορά του CDU και της Μέρκελ προσωπικά, τότε η διαφορά μεταξύ των δύο συμμάχων (Χριστιανοδημοκρατών και Σοσιαλδημοκρατών) δεν θα είναι τόσο μεγάλη όσο τώρα – που η Μέρκελ μόνο για λίγες ψήφους δεν πηρε απόλυτη πλειοψηφία – είναι αναμενόμενο ότι και η γερμανική πολιτική, ιδίως στο εσωτερικό, θα παρουσιάσει μετατοπίσεις.

Θόδωρος Παρασκευόπουλος
Πρόσφατα άρθρα ( Διεθνή )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet