kovanis
Μετά τη θριαμβευτική επανεκλογή του στην ηγεσία του Κόμματος των Εργατικών, ο Τζέρεμι Κόρμπιν βρίσκεται μπροστά σε νέες προκλήσεις και αναλαμβάνει την ευθύνη να διαχειριστεί ένα μαζικό κόμμα -το μεγαλύτερο σοσιαλδημοκρατικό κόμμα στην Ευρώπη- να διασφαλίσει την ενότητά του και να πείσει για τη νέα αριστερή, ριζοσπαστική, πολιτική του.
Ο Κόρμπιν κέρδισε τη μάχη με μεγάλη επιτυχία, συγκεντρώνοντας 363.209 ψήφους, το 23%. Ο αντίπαλός του, Όβεν Σμιτ, πήρε 193.329 ψήφους, το 38%. Η ήττα του αποτελεί μια παταγώδη αποτυχία της νεοφιλελεύθερης πτέρυγας, η οποία δε συμβιβάστηκε ποτέ με την ιδέα ότι ένα στέλεχος της αριστερής πτέρυγας -που εκλέχτηκε με μεγάλη πλειοψηφία των μελών- θα μπορούσε να παραμείνει στην ηγεσία του κόμματος. Περίμενε την κατάλληλη στιγμή για να αμφισβητήσει ανοικτά την ηγεσία Κόρμπιν και να ζητήσει την αντικατάστασή του. Και αυτή ήρθε μετά το «όχι» στο δημοψήφισμα, δηλαδή την έξοδο, το Μπρέξιτ του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ. Οι αντίπαλοί του στο κόμμα τον επικρίνουν για το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος, γιατί δεν βγήκε να υπερασπιστεί την ευρωπαϊκή πολιτική μαζί με τον πρώην πρωθυπουργό Ντ. Κάμερον. Το πρώτο βήμα προς τη ρήξη ήταν η παραίτηση των περισσότερων μελών της «σκιώδους κυβέρνησης» του κόμματος και ακολούθησε η πρότασης μομφής εναντίον του από το 75% των βουλευτών. Ταυτόχρονα, ζήτησαν νέες εκλογές για την ανάδειξη νέου προέδρου.

Η δεξιά πτέρυγα σε άμυνα

Οι κάλπες στήθηκαν την προηγούμενη εβδομάδα. Το αποτέλεσμα, όμως, ήταν εντελώς απογοητευτικό για τους αντιπάλους του Κόρμπιν. Ο Όουεν Σμιθ, που επιλέχθηκε να διεκδικήσει την ηγεσία μετά από πολλές υποδείξεις προσώπων και ανακλήσεις, δεν κατάφερε να ανατρέψει τον Κόρμπιν. Η επιλογή του δεν ήταν τυχαία. Η συντηρητική πτέρυγα επιχείρησε να εμφανιστεί με νέο πρόσωπο, ένα «μετριοπαθή αριστερό» στα πλαίσια του Εργατικού Κόμματος. «Στη διάρκεια της καμπάνιας επέλεξε να απευθυνθεί στο κομματικό ακροατήριο του κέντρου, υιοθετώντας θέσεις σχεδόν ίδιες με αυτές του Κόρμπιν», αναφέρει ο αναλυτής Τόνι Τράβερς, καθηγητής στο London School of Economics. Πρότεινε π. χ. τη βελτίωση του εργασιακού νόμου (κατάργηση της σύμβασης μηδενικού χρόνου). Ακόμα μίλησε για την ανάγκη φορολόγησης των πλουσίων, ώστε να χρηματοδοτηθεί το δημόσιο σύστημα Υγείας (ΝΗS) κ.λπ.. Ο Τόνι Μπλερ με τον τρίτο του δρόμο δεν αμφισβήτησε ποτέ το συνδικαλιστικό νόμο Θάτσερ. Παρά τις προσπάθειες προσαρμογής και εμφάνισης ενός νέου προσώπου της δεξιάς πτέρυγας και την υποστήριξη της μεγάλης πλειοψηφίας των βουλευτών καθώς και του κομματικού κατεστημένου, ο Όουεν Σμιθ βρέθηκε πάλι πίσω από τον Κόρμπιν.
«Είναι εντυπωσιακό», σύμφωνα με αναλυτές, το γεγονός πως «η δεξιά πτέρυγα, που ηγεμόνευε για δεκαετίες στο κόμμα, σήμερα βρίσκεται στη μειοψηφία, σε άμυνα. Χωρίς αξιόπιστη στρατηγική, χωρίς νέες ιδέες, χωρίς ηγέτη» (μετά την παραίτηση από το κόμμα του Ντέιβιντ Μίλιμπαντ, λόγω της ήττας του κόμματος από τους συντηρητικούς, το 2013). Απέναντι σ’ αυτό το μπλοκ ετερόκλητων δυνάμεων κατά του Κόρμπιν, υπήρξε μια συσπείρωση μαζική, ιστορική, όπως αναφέρθηκε, στήριξης του Κόρμπιν. Αυτή η μαζική συσπείρωση έδωσε τη δυνατότητα στο Κόμμα των Εργατικών να αυξήσει τη δύναμή του και να φθάσει τις 640.000 μέλη. Δηλαδή, δέχθηκε στους κόλπους του 183.000 νέα μέλη τους τελευταίους μήνες πριν κλείσουν οι κατάλογοι στο τέλος Αυγούστου.

Η κρίση δεν ξεπεράστηκε

Η σημαντική αυτή επιτυχία σηματοδοτεί, εξάλλου, τη στροφή του κόμματος προς τα αριστερά. Η εσωτερική κρίση, όμως, δεν ξεπεράστηκε. Η δεξιά πτέρυγα δεν πρόκειται να παραδεχτεί την ήττα της, σύμφωνα με αναλυτές. Τον κατηγορούν, ήδη, ότι με την πολιτική του, ο Κόρμπιν αφήνει ελεύθερο χώρο στη συντηρητική κυβέρνηση και την πρωθυπουργό, Τερέζα Μέι, να διαχειριστεί τις διαπραγματεύσεις για το διαζύγιο του Λονδίνου από τις Βρυξέλλες. Η κριτική τους επεκτείνεται και στις θέσεις του Κόρμπιν για το Παλαιστινιακό και τα προβλήματα που έχουν προκαλέσει οι επεμβάσεις και οι πόλεμοι. Τέλος, επικαλούμενοι και τις δημοσκοπήσεις, που δίνουν μόνο ένα 30% στο Εργατικό Κόμμα, θεωρούν βέβαιο ότι δεν πρόκειται το κόμμα να κερδίσει τις εκλογές το 2020.
Ο Όουεν Σμιθ, προεκλογικά, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο διάσπασης του κόμματος, σε περίπτωση νίκης του Κόρμπιν, από τους βουλευτές που είχαν κάνει την πρόταση μομφής. «Αυτό το σενάριο φαίνεται ελάχιστα πιθανό, γιατί το εκλογικό σύστημα δεν αφήνει περιθώρια να διεκδικήσουν την εκλογή τους στη βουλή, καθώς είναι αδύνατο να προσεγγίσουν το 25% των ψήφων, όπως προβλέπεται από τον εκλογικό νόμο», αναφέρει ο Τόνι Τράβερς στην εφημερίδα «Echos». Ο κίνδυνος, όμως, παραμένει, όπως και η πρόσκληση του αρχηγού των Δημοκρατών - Φιλελευθέρων για τη συγκρότηση ενός πραγματικού φιλελεύθερου κόμματος.

Άνοιγμα στους αντιπάλους του

Ο Κόρμπιν, που έχει συνείδηση της κατάστασης και θέλει να είναι ο εγγυητής της ενότητας του κόμματος μετά την επανεκλογή του, κάλεσε με την ομιλία του κατά τη λήξη των εργασιών του συνεδρίου στο Λίβερπουλ τους βουλευτές και τα μέλη του κόμματος να συνεργαστούν, ώστε όλοι μαζί να προχωρήσουν σε «πραγματική αλλαγή» της πολιτικής των συντηρητικών. Και συνέχισε: «Οι εκλογές πολώνουν και συχνά διχάζουν τα μέλη του κόμματος. Λέγονται πράγματα εν θερμώ για τα οποία ορισμένες φορές, αργότερα δεν αισθανόμαστε ευτυχισμένοι (…) Όμως θα πρέπει να θυμόμαστε ότι έχουμε πολλά περισσότερα που μας ενώνουν από ότι μας χωρίζουν. Γι’ αυτό μηδενίζουμε το κοντέρ και συνεχίζουμε να εργαζόμαστε για τους στόχους που έχουμε θέσει».
Ο Τζ. Κόρμπιν προχώρησε ακόμα περισσότερο, «απλώνοντας το χέρι του προς τους αντιπάλους του», κάλεσε τους βουλευτές που έχουν παραιτηθεί από τη «σκιώδη κυβέρνηση» και οι θέσεις τους παραμένουν ακάλυπτες, να επανέλθουν. Αυτή η αποστροφή του λόγου του δεν πέρασε απαρατήρητη από τα μέλη που αναπληρώνουν αυτούς που παραιτήθηκαν, τους «κορμπινίστας», όπως αναφέρονται στα μίντια. Πρόκειται για νέους, όπως «η Άντζελα Ράινερ, που ως υπουργός Παιδείας έκανε αισθητή την παρουσία της. Σε αυτά τα νέα μέλη θα πρέπει στο εξής να υπολογίζουν» αναφέρει η Τζέσικα Έλγκο. Τα νέα στελέχη έχουν τη στήριξη της βάσης του κόμματος, που εξεγέρθηκε κατά της συμπεριφοράς των βουλευτών και υποστηρίζει ότι ο Κόρμπιν εκλέχτηκε για να εφαρμόσει μια ριζοσπαστική πολιτική και όχι να συμβιβαστεί με τη δεξιά πτέρυγα του κόμματος.

Κοινοβουλευτικό κόμμα ή κόμμα-κίνημα

Αποτελεί κοινή διαπίστωση ότι στο κόμμα συγκρούονται δύο λογικές: από τη μια, η λογική του κοινοβουλευτισμού, του «ρεαλισμού» που φθάνει μέχρι την αποδοχή του νεοφιλελευθερισμού. Ο κοινοβουλευτισμός τους δεν έχει σχέση με την ιστορία και την παράδοση του κόμματος, που δημιουργήθηκε στις αρχές του περασμένου αιώνα από συνδικαλιστές, για να προωθήσουν στο κοινοβούλιο τις μεταρρυθμίσεις των εργατών. Και από την άλλη είναι οι οπαδοί του «κόμματος - κίνημα» που θέλουν τον εκδημοκρατισμό του κόμματος και τη δημιουργία δομών (κινηματικών), όπως η περίπτωση του Momentum, όπου θα δίνεται η δυνατότητα της μαζικής συμμετοχής και δράσης. Ο Κόρμπιν, όμως, που είναι γέννημα αυτών των κινημάτων, συνδικαλιστής και πρωταγωνιστής στις κινητοποιήσεις κατά του πολέμου «οφείλει να καταλάβει ότι δεν είναι ένα απλό μέλος της αριστερής πτέρυγας του κόμματος, αλλά ηγέτης ενός πολύ μεγάλου κόμματος, του μεγαλύτερου σοσιαλδημοκρατικού κόμματος στην Ευρώπη. Και εάν θέλει να χαράξει μια ριζοσπαστική, αριστερή πολιτική δεν έχει άλλη επιλογή, παρά να πείσει τους εσωκομματικούς του αντιπάλους για τις ιδέες και τη στρατηγική του», γράφει ο Φιλίπ Μαρλιέρ στο «Regards».

Μ. Κοβάνης
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet