Μια ιστορική συμφωνία που δεν επικυρώθηκε

kovanis2

 

Υπήρξατε μαχητής των Ένοπλων Επαναστατικών Δυνάμεων- Στρατός του Λαού (FARC-EP). Ποια είναι σήμερα η εκτίμησή σας για τη «συμφωνία ειρήνης», που υπογράφτηκε από τον πρόεδρο Χουάν Μανουέλ Σάντος και τον αρχηγό των ανταρτών Ροντρίγκο Λοντόνο;
Πρόκειται για το σημαντικότερο γεγονός της πρόσφατης ιστορίας της Κολομβίας, γιατί τερματίζεται η παλαιότερη σύγκρουση στις χώρες της Λατινικής Αμερικής. Μπορεί να θεωρηθεί σημαντικότερη ακόμα και από το σύνταγμα της χώρας, γιατί αναφέρεται σε δομικά ζητήματα, όπως η ιδιοκτησία της γης και η κοινωνική και πολιτική ένταξη όλων αυτών που μέχρι τώρα ήταν στο περιθώριο. Το ότι στον 21ο αιώνα ένα αντάρτικο, που καταστατικά, θεωρείται μαρξιστικό-λενινιστικό, έφθασε σε μια συμφωνία με μια νεοφιλελεύθερη κυβέρνηση και πιστό σύμμαχο της Ουάσιγκτον, αξίζει να μελετηθεί απ’ όλες τις πλευρές της.

Είναι προετοιμασμένη η Κολομβία για την εποχή μετά τη σύγκρουση;
Προτιμώ να μιλάω για μια μετά τη συμφωνία εποχή. Τα δύο μέρη έδειξαν, εκ των πραγμάτων, την πολιτική τους βούληση να γυρίσουν σελίδα, τη σελίδα των συγκρούσεων, και να θέσουν τη χώρα στις ράγες της ειρήνης. Όμως, θα πρέπει να σημειώσω ότι δεν αρκεί μόνο η θέληση των ενδιαφερόμενων μερών, θα πρέπει η κοινωνία των πολιτών να οργανωθεί και να αλλάξει ο συσχετισμός των δυνάμεων προς όφελος των δυνάμεων της ειρήνης, για να αντισταθούν στις δυνάμεις που επιχειρούν να ακυρώσουν τη συμφωνία.

Πίεση για να εφαρμοστεί η συμφωνία

Η συμφωνία ειρήνης θίγει τις αιτίες του πολέμου, δηλαδή τα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτικά προβλήματα;
Μια από τις επίμαχες πλευρές αυτής της συμφωνίας είναι ότι τα συμβαλλόμενα μέρη έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τι περιφέρειες. Βέβαια, δεν σημαίνει ότι λύθηκαν τα ζητήματα και οι προσωπικές αιτιάσεις των μαχητών. Όμως, οι παρεμβάσεις για τις εμπόλεμες ζώνες, με τις κρατικές επενδύσεις, σε συνδυασμό και με το φυσικό περιβάλλον που διαθέτουν, θα μπορέσουν να λύσουν τα δομικά τους προβλήματα. Εάν οι συμφωνίες εφαρμοστούν με ικανοποιητικό τρόπο στις περιοχές αυτές, οι αιτίες που ώθησαν τους αντάρτες να πάρουν τα όπλα, μπορούν να ελαχιστοποιηθούν ή και να εξαλειφθούν ολοκληρωτικά.
Θα ήταν ουτοπικό να σκεφθούμε ότι ένα κείμενο για την ειρήνη θα μπορούσε με μαγικό τρόπο να δώσει λύση στις τεράστιες κοινωνικές ανισότητες, που υπάρχουν στην Κολομβία. Μια επανάσταση δεν γίνεται με μια υπογραφή στο χαρτί. Επιμένω, η συμφωνία της Αβάνας μπορεί να γίνει ένα κουρελόχαρτο ή να αποτελέσει τη βάση για ουσιαστικό μετασχηματισμό της κολομβιανής οικονομίας. Όλα εξαρτώνται από το ρόλο και τη δύναμη της κοινωνίας των πολιτών της χώρας. Η «συμφωνία ειρήνης» θα μπορούσε να σηματοδοτήσει την έναρξη των λαϊκών αγώνων, εάν η κοινωνική και πολιτική αριστερά βρει το κατάλληλο κουμπί για να τις δραστηριοποιήσει.

Δεν βλέπετε αντιφάσεις ανάμεσα στην αγροτική μεταρρύθμιση που αποφασίστηκε στην Αβάνα και το υπέρμετρο βάρος των ξένων πολυεθνικών στην κολομβιανή οικονομία, και ιδιαίτερα στον τομέα της εξορυκτικής οικονομίας;
Υπάρχει μια σύγκρουση ανάμεσα στο εξορυκτικό κεφάλαιο και τις κοινότητες, στις περιοχές που βρίσκονται οι φυσικές πηγές. Σε ορισμένες περιοχές, οι κοινότητες εκφράστηκαν μέσα από τις συζητήσεις, που είχαν υποχρεωτικό χαρακτήρα για το κράτος και έφθασαν στο σημείο να σταματήσουν τα ληστρικά προγράμματα. Σε άλλες περιπτώσεις, οι περιοχές υποχρεώθηκαν να ξαναμελετήσουν τις συνθήκες εκμετάλλευσης των πλουτοπαραγωγικών πηγών. Αν η συμφωνία ειρήνης δεν συνοδευτεί από μια ισχυρή πίεση από την πλευρά των κατοίκων για να εφαρμοστεί, θα παραμείνει ανενεργή.

Η ένταξη των ανταρτών και η τιμωρία των ενόχων

Οι επικριτές επικεντρώνουν την κριτική τους στην «ατιμωρησία». Είναι αλήθεια ότι οι υπεύθυνοι των εγκλημάτων δεν θα λογοδοτήσουν για τις πράξεις τους;
Το πιο σύνθετο και μακροχρόνιο μέρος των διαπραγματεύσεων αφορούσε τα θύματα. Θα έπρεπε να δημιουργηθεί μια ειδική νομική υπηρεσία της ειρήνης, στην οποία θα συμπεριλαμβάνονται και οι αντάρτες, αλλά και αυτοί που εμπλέκονται σε πράξεις βίας, που διέπραξε ο μηχανισμός της κρατικής ασφάλειας, των εργοδοτών και των πολιτικών, οι οποίοι παρότρυναν και χρηματοδότησαν τις παραστρατιωτικές ομάδες, οι οποίες ενέχονται στις σφαγές και τις βίαιες μετακινήσεις των κατοίκων από περιοχή σε περιοχή.
Η συμφωνία καθόρισε σαν προτεραιότητα τις δίκες για την αλήθεια και τις αποζημιώσεις των θυμάτων. Αυτές συμπεριλαμβάνουν μια σειρά από ποινές, τις λεγόμενες «επανορθώσεις». Με λίγα λόγια, οι βασικοί υπεύθυνοι για τις πιο χαρακτηριστικές πράξεις βίας, δεν θα μείνουν ατιμώρητοι.

Πώς βλέπετε την κοινωνική ένταξη των ανταρτών;
Οι FARC-EP είναι μια οργάνωση που η πλειοψηφία των μελών της είναι αγρότες. Οι μαχητές της γνωρίζουν από πρώτο χέρι τα προβλήματα της αγροτιάς. Η ενσωμάτωσή τους θα γίνει βασικά στις περιοχές όπου ήταν παρόντες πολλά χρόνια και στηρίχθηκαν απ’ αυτές. Η ηγεσία των FARC-EP και οι διαπραγματευτές της κυβέρνησης έχουν συνειδητοποιήσει ότι η ένταξη θα πρέπει να γίνει σταδιακά και ελεγχόμενα, ώστε να αποφευχθούν οι ατομικές αντιδράσεις. Η FARC-EP παροτρύνει τους πρώην μαχητές να κεφαλαιοποιήσουν στο πολιτικό επίπεδο την επιρροή που έχουν στις αγροτικές περιφέρειες. Μετά από την αποτυχία των διαπραγματεύσεων, το 1999-2002, οι FARC ήταν στόχος εκτεταμένων στρατιωτικών επιχειρήσεων, χωρίς προηγούμενο, για πάνω από δέκα χρόνια. Οι ηγέτες και οι μαχητές επικέντρωσαν τις δραστηριότητές τους στο στρατιωτικό τομέα, η πολιτική είχε περάσει σε δεύτερο πλάνο. Στην Αβάνα έφθασαν με ένα λόγο που παραπέμπει στο παρελθόν. Σιγά σιγά όμως, τον επικαιροποίησαν, αξιολόγησαν τα ζητήματα κατά κατηγορίες για τις μειονότητες, τα προβλήματα του περιβάλλοντος. Η 10η συνδιάσκεψη των FARC-EP ενέκρινε τη συμφωνία ειρήνης και πρότεινε στους πρώην μαχητές να στοχεύουν πέρα από τα στενά όρια της παραδοσιακής αριστεράς.
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2022 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet