zounis

Εκεί που κάποτε ήταν το επίνειο των Αθηνών, στο διπλό δέλτα του Ιλισού και του Κηφισού, πάνω στην παράκτια λίμνη και τα εκτεταμένα έλη της περιοχής, το γνωστό κυνηγότοπο με τα πολλά και σπάνια είδη πτηνών, τα παράκτια λιβάδια και τους υγρότοπους, τον ιστορικό τόπο που έπεσε ο Καραϊσκάκης μαχόμενος, την πανέμορφη ακτή του λεκανοπεδίου με την πλούσια χλωρίδα και πανίδα στην ξηρά αλλά και τον ενάλιο πλούτο, αυτό το χώρο βρήκαν οι σύγχρονοι Έλληνες για να παραδώσουν βορά στην ανεξέλεγκτη ανάπτυξη.
Μπάζωμα λοιπόν και απαξίωση της ποιότητας της ζωής, αλλά και ταυτόχρονα ασέβεια στη φύση και τους νόμους της. Τα παθήματα δεν γίνονται μαθήματα. Η ασέβεια στους νόμους της φύσης οδηγεί στον πνιγμό ή στον κατακλυσμό των σπιτιών φτωχών ανθρώπων. Εμείς επιμένουμε πάνω στα μπάζα να στήσουμε «Ριβιέρες», να κάνουμε έργα βαριάς ανάπλασης με μεγάλες αθλητικές εγκαταστάσεις, μαρίνες, νέες επιχωματώσεις, διευθετήσεις ακτών κ.ά. Όλα βορά στην «ανάπτυξη», στη ιδιωτική πρωτοβουλία και τα κέρδη της, παρότι «πρώτη αποστολή των παράκτιων οικοσυστημάτων είναι η διευκόλυνση ασκήσεως του ατομικού δικαιώματος των πολιτών προς ελευθέραν και ευχερή πρόσβασιν εις την θάλασσα». Ποιος τα λέει αυτά; Ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος κ. Μιχάλης Δεγλερής. Πού στηρίζεται; Μα στο άρθρο 24 του Συντάγματος του 1975, όπως τούτο ερμηνεύθηκε δια της νομολογίας του Ε΄ Τμήματος του ΣτΕ, ότι δηλαδή τα παράκτια συστήματα υπάγονται πλέον στην περιβαλλοντική προστασία για Βιώσιμη Ανάπτυξη και ως εκ τούτου στις ακόλουθες ειδικές εκφάνσεις της: την Αρχή της Προφυλάξεως, την Αρχή της προλήψεως, την Αρχήν της Αποκταστάσεως, την Αρχήν της Ανακτήσεως του Περιβάλλοντος, την Αρχή της Φερούσης Ικανότητας και την Αρχή Ήπιας Διαχειρίσεως. Να γιατί το άρθρο 24 του Συντάγματος αποτελούσε και αποτελεί το κόκκινο πανί για τις αγορές. Να γιατί κάθε φορά που γίνεται συνταγματική αναθεώρηση, πρέπει να βγει αυτό το καρφί από το μάτι.
Ας βάλουμε τις παρεμβάσεις που έγιναν στην περιοχή σε μια σειρά. Η επιχωμάτωση της παράκτιας ζώνης ξεκίνησε το 1969 από τη χούντα.

Από το μπάζωμα στην ανάπλαση

Τα μπάζα που εναπόθεσαν, εκτός από την καταστροφή της παραλίας, απόκοψαν την αστική περιοχή από την θάλασσα. Αξιοσημείωτο είναι ότι σε έρευνα που έγινε στα σχολεία της περιοχής, οι μαθητές, όταν κλήθηκαν να αναφέρουν παραθαλάσσιους δήμους του Λεκανοπεδίου, δεν ανέφεραν τους δήμους τους, Μοσχάτου και Καλλιθέας. Ο υπερυψωμένος χώρος από τα μπάζα στερούσε ακόμη και την οπτική επαφή με τη θάλασσα. Η βίαιη αλλαγή του περιβάλλοντος κατέστρεφε τη φυσική ροή των ποταμών, με αποτέλεσμα να βαλτώνουν τα νερά και να προκαλούνται πολλαπλές πλημμύρες στην περιοχή. Μετά την πτώση της χούντας οι πολίτες της περιοχής οργανώνουν την αντίδρασή τους μέσα από κινήσεις πολιτών, όπως η «Μεσοποταμία» στο Μοσχάτο, και ενθαρρυμένοι από την αντίδραση της φύσης προσπαθούν να προωθήσουν την ιδέα του «Φυσικού Πάρκου». Ουσιαστικά, οι ροές των δύο ποταμών, εμπλουτίζοντας με ιζήματα τη θάλασσα, άρχισαν να διαμορφώνουν εκ νέου ένα νέο μικρό υγρότοπο παρά την ολική επιχωμάτωση του παλιού.
Η προσπάθεια αυτή σκοντάφτει στο «μεγάλο» όνειρο των Ολυμπιακών Αγώνων. Το 1997, με την ανακοίνωση των Ολυμπιακών Αγώνων, το όραμα πάγωσε. Πάλι η ανάπτυξη στο προσκήνιο. Τουτέστιν νέες επιχωματώσεις και κυριαρχία της άποψης για δημιουργία ενός εμπορικού χώρου και ανάπλαση ακτής τύπου «Ριβιέρα» Παντού μπετά, γήπεδα, μαρίνες, μπαρ, εμπορικά κέντρα. Οι αντιδράσεις των ενεργών πολιτών συνεχίστηκαν. Μέσα από αυτές τις αντιδράσεις, σε συνεργασία με το δήμο Μοσχάτου, τελικά η παραλία Μοσχάτου παρέμεινε ανοιχτή έκταση. Στη συνέχεια προέκυψε διαφορά μεταξύ της ΑΕ Ολυμπιακά Ακίνητα και του δήμου Μοσχάτου ως προς το ποιος έχει τη διαχείριση αυτής της έκτασης που αποτελεί το θαλάσσιο μέτωπο του δήμου Μοσχάτου μεταξύ των εκβολών του Κηφισού και του Ιλισού.  Το συμπέρασμα της προαναφερθείσας γνωμάτευσης του Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος με πρόεδρο τον κ. Μιχαήλ Δεγλερή καταλήγει:
• Οι αξιώσεις της «Παράκτιο Αττικό Μέτωπο» ΑΕ και της κυβέρνησης για εμπράγματα δικαιώματα της πρώτης στο χώρο είναι αντισυνταγματικές.
• Η διαχείριση του Φαληρικού Όρμου πρέπει να γίνεται από φορέα Τοπικής Αυτοδιοίκησης της Περιφέρειας Αττικής και των παράκτιων δήμων υπό το βάρος της εξασφάλισης της κοινοχρησίας.
Έχει αξία, βεβαίως, να θυμίσουμε πώς αντιλαμβάνονται και πώς γίνεται η «ανάπτυξη» στη χώρα μας. Προηγούνται τα έργα, τα «αναπτυξιακά» γήπεδα, κτίρια, επιχωματώσεις, μπετά, μαρίνες κ.λπ. για να γίνουν οι Ολυμπιακοί Αγώνες, και έχουμε αφήσει στα αζήτητα τα έργα τα αντιπλημμυρικά σε Κηφισό και Ιλισό, που τα οφείλουν ακόμα. Το να ξαναπνιγεί το Μοσχάτο δεν είναι πρόβλημα. Για σκεφτείτε τι θα είχε γίνει, αν δεν είχαν γίνει οι Ολυμπιακοί Αγώνες, πού θα βρισκόταν το γόητρο της χώρας; Ευτυχώς που δεν πέρασε η άποψη των κατσαπλιάδων που έλεγαν όχι στους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Υποχρεώσεις από τη διεθνή σύμβαση

Επίσης, ας θυμηθούμε ότι δίπλα από τον ως άνω χώρο λειτουργεί το Κέντρο Πολιτισμού του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος. Με βάση τη διεθνή σύμβαση που έχει υπογραφεί κατά την εκχώρηση του χώρου του παλαιού Ιππόδρομου προβλέπεται ότι το ίδρυμα θα είχε λόγο για το τι είδους παρέμβαση θα γινόταν στους δημόσιους χώρους σε ακτίνα δύο χιλιομέτρων. Στο πλαίσιο αυτής της συμφωνίας κατατέθηκε το σχέδιο διαμόρφωσης του χώρου από τον ιταλό αρχιτέκτονα του έργου, Ρέντζο Πιάνο, με τους εξής βασικούς άξονες:
• υπογειοποίηση και μετατόπιση της λεωφόρου Ποσειδώνος
• αντιπλημμυρική προστασία της Καλλιθέας και του Μοσχάτου
• μετασκευή του κλειστού γυμναστηρίου Τάε Κβο Ντο σε
μητροπολιτικό συνεδριακό κέντρο
• ολοκλήρωση των ολυμπιακών έργων και εγκαταστάσεων
• διαμόρφωση της περιοχής σε αστικό πάρκο.
Το παραπάνω σχέδιο μαζί με την ανάπλαση της οδού Πανεπιστημίου εντάσσονται  στο ΠΕΠ Αττικής από τον τότε περιφερειάρχη Γιάννη Σγουρό λίγο πριν τη λήξη της θητείας του, με προϋπολογισμό πάνω από το μισό του προϋπολογισμού του ΠΕΠ Αττικής, λόγος για τον οποίο ακυρώθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ο χώρος πέρασε στην Εταιρεία Ακινήτων του Δημοσίου. Από τον περασμένο Αύγουστο ο χώρος πέρασε ξανά στην Περιφέρεια Αττικής για σαράντα χρόνια. Στο περιφερειακό πρόγραμμα της κ. Δούρου είχε γίνει αποδεκτό το σχέδιο Πιάνο απορρίπτοντας την επιπλέον αστική δόμηση, τα λιμενικά έργα και ενισχύοντας την ιδέα του «φυσικού πάρκου».

Η δημοπράτηση του έργου

Σήμερα το έργο έχει δημοπρατηθεί για 150 εκατομμύρια ευρώ από τον προϋπολογισμό της Περιφέρειας Αττικής και ο διαγωνισμός λήγει στις 15 Δεκεμβρίου του 2016. Περιλαμβάνονται στο διαγωνισμό η ταπείνωση και μετατόπιση της Ποσειδώνος, τα αντιπλημμυρικά έργα και ο καθαρισμός των υδάτων και της ροής των ποταμών Κηφισού και Ιλισού και διαμόρφωση φυσικού πάρκου.
Οι κριτικές που ασκούνται από τις δυνάμεις της πέραν του ΣΥΡΙΖΑ αριστεράς κυρίως κινούνται στη δέσμευση των αποθεμάτων της Περιφέρειας σε ένα έργο που θεωρούν ότι κυρίως εξυπηρετεί ιδιωτικά συμφέροντα (Ίδρυμα Νιάρχου) και κυρίως αφορούν τις μελλοντικές παρεμβάσεις.
Ουσιαστικά, οι κινήσεις πολιτών που έδωσαν τη μάχη όλα αυτά τα χρόνια, δικαιώνονται και οι πολίτες θα έχουν τη δυνατότητα να χαρούν την παραλία, τους ελεύθερους χώρους με άνετη πρόσβαση μέσω πέντε πεζογεφυρών. Και κυρίως οι κάτοικοι των γύρω περιοχών δεν θα ζουν με το άγχος να πλημμυρίσουν τα σπίτια τους. Επίσης, θα αξιοποιηθούν τα ολυμπιακά ακίνητα και χώροι που σήμερα είναι αχρησιμοποίητοι.
Μέσα στην οικονομική κρίση, σε περίοδο επιτροπείας και μνημονίων, υπάρχει περιθώριο για την υπεράσπιση της ποιότητας ζωής, για τη διαφορετική προσέγγιση της ανάπτυξης. Χρειαζόμαστε την αισιοδοξία που εμπνέει στους πολίτες η αίσθηση ότι καμία μάχη δεν πάει χαμένη.



Πέτρος Ζούνης
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet