Το Κυπριακό στο Μοντ Πελεράν

 

Ïé óõíïìéëßåò ãéá ôï Êõðñéáêü åðáíáñ÷ßæïõí ôçí ÐáñáóêåõÞ, 15 ÌáÀïõ áíáêïßíùóå ï Åéäéêüò Óýìâïõëïò ôïõ Ãà `Åóðåí Ìðáñè Åúíôå ìåôÜ ôï äåßðíï ìå ôïí Ðñüåäñï ÁíáóôáóéÜäç êáé ôïí ÌïõóôáöÜ Áêéíôæß óôï ËÞäñá ÐÜëáò , Ëåõêùóßá 11 ÌáÀïõ 2015. ÊÕÐÅ/ÊÁÔÉÁ ×ÑÉÓÔÏÄÏÕËÏÕ

του Σταύρου Τομπάζου

 

Οι συναντήσεις Αναστασιάδη-Ακιντζί στο Μοντ Πελεράν της Ελβετίας αποτελούν την κρισιμότερη φάση των συνομιλιών των δύο ηγετών. Αφού οι συγκλίσεις των δύο πλευρών στο θέμα της διακυβέρνησης και του περιουσιακού θεωρούνται ήδη πολύ ουσιαστικές, το επίμαχο θέμα είναι τώρα το εδαφικό.

Η συζήτηση αφορά κυρίως στο ποσοστό των κατεχόμενων εδαφών που, στο πλαίσιο της δικοινοτικής, διζωνικής ομοσπονδίας, θα περάσει στην ελληνοκυπριακή συνιστώσα πολιτεία, δηλαδή στο χάρτη που θα καθορίζει τα εδάφη υπό ελληνοκυπριακή και τουρκοκυπριακή διοίκηση.

 

Το «αγκάθι» της Μόρφου

 

Το «αγκάθι» είναι η κατεχόμενη κωμόπολη της Μόρφου, που και οι δύο κοινότητες διεκδικούν για διαφορετικούς λόγους. Πρόκειται για μια πυκνοκατοικημένη περιοχή που τώρα κατοικείται από Τουρκοκύπριους. Η παραχώρηση της στην ελληνοκυπριακή συνιστώσα πολιτεία σημαίνει μαζική μετεγκατάσταση των Τουρκοκυπρίων σε περιοχές της τουρκοκυπριακής συνιστώσας πολιτείας, όπως προβλεπόταν στο σχέδιο Ανάν.

Μετά την απόρριψη του σχεδίου Ανάν από τους Ελληνοκύπριους το 2004, η περιοχή αναπτύχθηκε οικονομικά και φαίνεται ότι δόθηκαν πολιτικές διαβεβαιώσεις στους Τουρκοκύπριους ότι το ενδεχόμενο μετεγκατάστασης τους έληξε οριστικά. Για μερικούς από αυτούς μια νέα μετεγκατάσταση θα σήμαινε μετεγκατάσταση για τρίτη φορά, αφού ήδη υποχρεωθήκαν να μετεγκατασταθούν το 1964 με τις δικοινοτικές συγκρούσεις και το 1974 με την ανταλλαγή πληθυσμών που ακολούθησε την τουρκική εισβολή.

Για την ελληνοκυπριακή πλευρά, η Μόρφου έχει περισσότερο συμβολική σημασία. Πρόκειται για μια αγροτική περιοχή, χωρίς ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον αφού δεν προσφέρεται για τουριστική αξιοποίηση. Οι πορτοκαλεώνες, που αποτελούσαν την κύρια ενασχόληση των κατοίκων της πριν το 1974, έχασαν την οικονομική τους αξία λόγω του διεθνούς ανταγωνισμού. Η μη παραχώρησή της, όμως, θα αποτελούσε ισχυρό επιχείρημα στα λεγόμενα «απορριπτικά» κόμματα της δεξιάς που θα παρουσίαζαν τον νέο χάρτη ως χειρότερο από αυτόν που προβλεπόταν στο σχέδιο Ανάν. Μια αντισταθμιστική παραχώρηση εδάφους, στην Καρπασία π.χ., δεν θα ήταν ικανή να αποδυναμώσει τη συμβολική αξία της Μόρφου, διότι η Καρπασία ήταν και παραμένει μια αραιοκατοικημένη περιοχή και συνεπώς δεν θα προσέλκυε μεγάλο ποσοστό Ελληνοκύπριων εκτοπισμένων.

Αν βασιστεί κανείς σε διαδόσεις και διαρροές, φαίνεται ότι η Τουρκοκυπριακή πλευρά συμφώνησε παρόλα αυτά να παραχωρήσει την Μόρφου και ένα μέρος της Καρπασίας. Αν έτσι έχουν τα πράγματα, σύντομα θα πρέπει να αναμένουμε διεθνή διάσκεψη για να συζητηθεί το θέμα των διεθνών Εγγυήσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας.

 

Το περιεχόμενο των διαπραγματεύσεων

 

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι Συνθήκες Εγγυήσεως και Συμμαχίας του ’60, παραμένουν ακόμη σε ισχύ και θα παραμείνουν σε ισχύ όσο ισχύει το Σύνταγμα του ’60 (άρθρο 181). Άλλωστε, η Κυπριακή Δημοκρατία ουδέποτε τις κατήγγειλε στον ΟΗΕ. Αντίθετα μάλιστα, η Συνθήκη Προσχώρησης της Κύπρου στην ΕΕ (Απρίλης 2003), επαναβεβαιώνει τη Συνθήκη Εγκαθίδρυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας χωρίς να εξαιρεί οποιοδήποτε άρθρο της, τονίζοντας μάλιστα ότι «η προσχώρηση της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα πρέπει να επηρεάζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των μερών της Συνθήκης Εγκαθίδρυσης (Συνθήκη Προσχώρησης Πρωτόκολλο 3).

Ωστόσο, η τουρκοκυπριακή πλευρά αποδέχεται την αρχή της διαπραγμάτευσης για αναθεώρηση των Συνθηκών Εγγυήσεως και Συμμαχίας. Το ζητούμενο στο θέμα των εγγυήσεων είναι να επιτευχθεί μια συμφωνία που να δημιουργεί συνθήκες ασφάλειας και για τις δύο πλευρές.

Οι διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο της πολυμερούς διάσκεψης θα αφορούν στα εξής σημεία:

  1. Κατάργηση του δικαιώματος μονομερούς επέμβασης οποιασδήποτε των εγγυητριών δυνάμεων.

  2. Μορφή εγγυήσεων (σε ποιο βαθμό θα είναι πολυμερείς ώστε να μειώνεται ο ρόλος της Τουρκίας).

  3. Αν θα υπάρχει ή όχι χρονοδιάγραμμα πλήρους κατάργησής των.

  4. Χρονοδιάγραμμα αποχώρησης των τουρκικών στρατευμάτων


Αν οι διαπραγματεύσεις καταλήξουν σε συμφωνημένη λύση ανάμεσα στις ηγεσίες, η οριστική διευθέτηση του Κυπριακού θα εξαρτηθεί από τα δημοψηφίσματα στις δύο κοινότητες, με την πιθανότητα αποδοχής της να είναι αρκετά μεγάλη.

 

 

 

 

 
Πρόσφατα άρθρα ( Πολιτική )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2022 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet