giourgos

Του Κωστή Γιούργου

Ξάφνιασε πολλούς το γεγονός ότι στο Παγκόσμιο Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, την περασμένη  εβδομάδα, δεν πρωταγωνίστησε κάποιος δυτικός ηγέτης, αλλά ο πρόεδρος της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ. Όχι επειδή ήταν ο πρώτος κινέζος πρόεδρος που πήγε εκεί, όσο επειδή, στην εμβληματική αυτή συνάθροιση των οικονομικών και πολιτικών ελίτ της υφηλίου, που το κοινό αίσθημα την έχει συνδέσει με ό,τι ειδεχθέστερο συνοδεύει την έννοια της παγκοσμιοποίησης, ο ηγέτης μιας χώρας όπως η Κίνα, ακριβώς αυτό εμφανίστηκε να υπερασπίζεται: την παγκοσμιοποίηση. Για την ακρίβεια, την «οικονομική παγκοσμιοποίηση»: διάκριση την οποία δεν παρέλειψε ούτε μια φορά στην ομιλία του.

Για ένα νέο δρόμο του μεταξιού

Μια ομιλία που κεντρικό σημείο της ήταν η υπενθύμιση του ρόλου της χώρας του στην παγκόσμια οικονομία: η Κίνα θα παρουσιάσει ρυθμό ανάπτυξης της τάξης του 6,7% το 2016, ενώ τα επόμενα 5 χρόνια θα εισαγάγει εμπορεύματα ύψους 8 τρισ. δολαρίων, θα προσελκύσει 600 δισ. δολάρια σε ξένες επενδύσεις , θα πραγματοποιήσει επενδύσεις ύψους 750 δισ. δολαρίων στο εξωτερικό και θα τονώσει την παγκόσμια οικονομία με 700 εκατομμύρια επισκέψεις κινέζων τουριστών εκτός συνόρων. Την ίδια ώρα που συνεισφέρει από μόνη της το 30% της διεθνούς ανάπτυξης.
Συνοδευόμενη από τέτοια μεγέθη, η σημασία της παρουσίας και των τοποθετήσεων του κινέζου προέδρου στο Νταβός δεν ήταν δυνατόν να απαξιωθούν στο ελάχιστο από το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επέλεξαν να εκπροσωπηθούν στον κατώτατο βαθμό, στέλνοντας εκεί έναν ασήμαντο σύμβουλο του κ. Τραμπ, μέχρι πρότινος επικεφαλής κάποιου hedge fund, λόγω της χρονικής σύμπτωσης του φόρουμ με την πανηγυρική εγκατάσταση του νέου προέδρου των ΗΠΑ στα καθήκοντά του. Σημασία έχει ότι η παρουσία του προέδρου Σι πραγματοποιήθηκε σε μια συγκυρία όπου ο κεντρικός ρόλος της Αμερικής στη διεθνή συνεργασία επί θεμάτων εμπορίου αμφισβητείται μετά την εκλογή Τραμπ, και η Ευρώπη ταλανίζεται από τις εσωτερικές της αντιφάσεις και αβεβαιότητες.
Την ίδια ώρα που η Αμερική και η Βρετανία, επιλέγοντας την εσωστρέφεια του προστατευτισμού,  αναιρούσαν τη «δική» τους παγκοσμιοποίηση –ο μεν Τραμπ απειλώντας με την επιβολή δασμών 45% στις εισαγωγές από την Κίνα και ξυπνώντας φόβους για εμπορικό πόλεμο με σοβαρότατες επιπτώσεις διεθνώς, η δε βρετανή πρωθυπουργός γνωστοποιώντας πρόθεση εξόδου από την ενιαία ευρωπαϊκή αγορά–, ο πρόεδρος της Κίνας προέτασσε την ανάγκη για συνεργασία, υπογραμμίζοντας ότι «ένας εμπορικός πόλεμος δεν θα έχει νικητή» και υπενθυμίζοντας ότι στον σημερινό, παγκοσμιοποιημένο κόσμο, μοιραζόμαστε τις ίδιες τύχες, «είμαστε μια κοινότητα με κοινό πεπρωμένου στην υφήλιο».  Η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση «δεν είναι αποτέλεσμα της οικονομικής παγκοσμιοποίησης, είναι  αποτέλεσμα της υπερβολικής κερδοσκοπίας», πέραν των ορίων της πραγματικής οικονομίας.  Η οικονομική παγκοσμιοποίηση, είπε, είναι μια νέα πραγματικότητα, και σαν τέτοια παράγει νέα προβλήματα. Όμως η απάντηση δεν μπορεί να είναι ο απομονωτισμός: «Κάθε προσπάθεια διακοπής της ροής των κεφαλαίων, των τεχνολογιών και των προϊόντων μεταξύ των χωρών [...] είναι αδύνατη και αντίθετη με τον ρου της ιστορίας».  Η κατεύθυνση πρέπει, αντίθετα, να είναι η μείωση των αρνητικών επιπτώσεων της παγκοσμιοποίησης,  με στόχο τα οφέλη της να τα μοιράζονται όλες οι χώρες.
Η Κίνα, ως ο μεγαλύτερος εξαγωγέας στον κόσμο, έχει κάθε λόγο να φοβάται ένα διεθνές περιβάλλον προστατευτισμού εχθρικό στην εξαγωγικά προσανατολισμένη οικονομία της. Ο πρόεδρός της μετέφερε στο Νταβός το μήνυμα ότι η κινεζική ηγεσία έχει προετοιμαστεί ώστε να αποφύγει τον μονόδρομο που ακολουθούν οι ΗΠΑ-Ε.Ε.-Ιαπωνία, με τις διάφορες παραλλαγές ποσοτικής χαλάρωσης, ή τη βίαιη απελευθέρωση του διεθνούς εμπορίου μέσω των συμφωνιών TTIP, CETA, TPP και TISA: Προτείνοντας  μια σειρά από αμοιβαία επωφελείς περιφερειακές συμφωνίες, με έμφαση στην καινοτομία, την επένδυση στις υποδομές, την αύξηση της παραγωγικότητας, την ανάπτυξη της πραγματικής οικονομίας στη λογική μιας νέας βιομηχανικής επανάστασης, ως απάντηση στον χρηματοπιστωτικό εφιάλτη. Από αυτή την αντίληψη εκπορεύεται η πρωτοβουλία για έναν «νέο δρόμο του μεταξιού», υπογράμμισε ο κινέζος πρόεδρος, υπενθυμίζοντας  ότι έχουν ήδη υπάρξει συμφωνίες συνεργασίας με 40 χώρες και οργανισμούς και έχουν απελευθερωθεί 50 δισ. δολάρια επενδύσεων από κινεζικές εταιρείες.

Ρόλο ενορχηστρωτή

Η Κίνα έχει λόγους να πιστεύει ότι οι προτάσεις της για μια ανάπτυξη βασισμένη στις παραγωγικές επενδύσεις και όχι στην διόγκωση του χρηματοπιστωτικού τομέα συναντούν ευήκοα ώτα. Οι υπομνήσεις του προέδρου Σι ήταν μια έμμεση πρόσκληση προς τους επικεφαλής πολλών από τις μεγαλύτερες πολυεθνικές, οι οποίοι συμμετείχαν στο φόρουμ. Επιχειρήσεις που άκμασαν χάρις στη διεύρυνση των οικονομικών οριζόντων ελέω παγκοσμιοποίησης, ανησυχούν σήμερα έντονα για το ενδεχόμενο η διοίκηση Τραμπ να εννοεί πραγματικά τις απειλές περί παγκόσμιου εμπορικού πολέμου. Ενήμερος για αυτούς τους φόβους, ο κινέζος πρόεδρος προέταξε τη χώρα του  ως υπερασπιστή της «οικονομικής» παγκοσμιοποίησης, στέλνοντας το μήνυμα ότι η Κίνα θα παραμείνει ανοικτή, δεν θα επιλέξει τον εμπορικό πόλεμο και τον απομονωτισμό. Η διεθνής οικονομία δεν θα ενορχηστρώνεται πλέον μονομερώς από τη Δύση.
Και η Κίνα, είπε κλείνοντας, κάποτε φοβόταν την παγκοσμιοποίηση, «όμως τελικά έκρινε πως δεν είχε άλλη επιλογή παρά να “κολυμπήσει στον μεγάλο ωκεανό της παγκόσμιας αγοράς”».
* * *
Στον «μεγάλο ωκεανό» του κόσμου η Κίνα ξανοίχτηκε για πρώτη φορά επί αυτοκράτορος Γιονγκ Λο (1403-1424), οπότε ξεκίνησε μια σειρά από  ναυτικές αποστολές που έφτασαν έως την ανατολική Αφρική. Για άγνωστο λόγο, επέστρεψε στην εσωστρέφεια, αποτυγχάνοντας να ελέγξει τη θάλασσα σε μια κρίσιμη εποχή: τότε που η Ευρώπη αφυπνιζόταν και ξεκινούσε τις υπερπόντιες πειρατικές και ληστικές αναζητήσεις της. Όταν αυτό έγινε, οι παράκτιες περιοχές της Κίνας βρέθηκαν παντελώς απροστάτευτες, με αποτέλεσμα η χώρα να υποκύψει, τον 19ο αιώνα, στην επιθετικότητα του αγγλικού ιμπεριαλισμού...
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet