paideia

Διαδικαστική, κυρίως, ήταν η συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων την περασμένη Τετάρτη στη Βουλή σχετικά με τη διαμόρφωση του νέου λυκείου, καθώς εστίασε περισσότερο στο ζήτημα ποιοι φορείς θα κληθούν να μετέχουν της ουσιαστικής συζήτησης που ξεκινά την Τρίτη 31/1. «Πρέπει να αποσταλεί επιστολή προς τους φορείς που θα καλέσουμε, και αυτοί να μην είναι μόνο οι συνδικαλιστικοί, ώστε να έρθουν με προτάσεις των συλλόγων τους στη συζήτηση, και όχι απλά των προέδρων τους», τοποθετήθηκε σχετικά στη συνεδρίαση ο υπουργός Παιδείας, Κώστας Γαβρόγλου.
Κατατέθηκε, επίσης, στην Επιτροπή και το πόρισμα του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ), χωρίς όμως τα σημεία που αφορούσαν το βαθμό του απολυτηρίου, όπως και την εισαγωγική βαθμολογία στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. «Το πόρισμα που είχε δημοσιευθεί αρχικά και έχει κατατεθεί στον υπουργό δεν έχει αποσυρθεί. Προτιμήθηκε να δοθεί στην Επιτροπή μία πρώτη περίληψη με τα βασικά σημεία και τις ίδιες αρχές, χωρίς όμως να μπαίνει σε λεπτομέρειες, όπως το ωρολόγιο πρόγραμμα, που ούτως ή άλλως ήταν ενδεικτικό, και χωρίς τον τρόπο βαθμολόγησης του απολυτηρίου και της εισαγωγής στην τριτοβάθμια, καθώς θέλαμε να δείξουμε πως είμαστε ανοιχτοί στη συζήτηση στα θέματα που προκάλεσαν τις διαφωνίες κάποιων κομμάτων και εκπαιδευτικών φορέων», τονίζουν στην «Εποχή» πηγές από το ΙΕΠ. Ενώ η προσωρινή μη αναφορά του θέματος στο πόρισμα, δεν σημαίνει και την απόσυρσή του από τη συζήτηση, η οποία θα έρθει και αυτή στο άμεσο μέλλον.
«Είμαι υπέρ των διαδοχικών προσεγγίσεων, κανένα υπουργείο δεν μπορεί, όσο και να μελετήσει ένα ζήτημα από το πρωί μέχρι το βράδυ, να έχει λεπτομερείς απόψεις για όλα, γι’ αυτό και κάνουμε το διάλογο. Προτείνω, λοιπόν, να αρχίσουμε από κάτι σχετικά γενικό και ανάλογα με τις προτάσεις να γίνονται διαδοχικές εισηγήσεις από πλευράς υπουργείου ή από την Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων, που θα τις έχει μαζέψει και θα τις έχει κωδικοποιήσει για την επόμενη συζήτηση, οπότε να μην είναι στο τέλος δύσκολη όλη η σύνθεση», εξήγησε και ο υπουργός Παιδείας πώς προτίθεται να διεξαχθεί η συζήτηση για τη διαμόρφωση του νέου λυκείου, θέτοντας ως χρονοδιάγραμμα «τα παιδιά που θα πάνε τον Σεπτέμβρη στην Α’ Λυκείου να ξέρουν σε τι πρόγραμμα λυκείου εισάγονται».

Το ζήτημα αντικειμενικότητας του απολυτηρίου

Μετά τη δημοσίευση του πορίσματος την περασμένη εβδομάδα, όπως αναλύεται από το ΙΕΠ, καταρχάς δημιουργήθηκε μία παρανόηση. Η πρόταση τα προφορικά και οι εργασίες των δύο τετραμήνων να μετρούν κατά ποσοστό 80% και οι πανελλαδικές εξετάσεις κατά 20% αφορά το βαθμό του απολυτηρίου και όχι την εισαγωγή στα πανεπιστήμια, όπως παρερμηνεύθηκε από κάποιους. Για την είσοδο στην τριτοβάθμια, η πρόταση του ΙΕΠ είναι να γίνεται είτε λαμβάνοντας υπόψη μόνο τις πανελλαδικές εξετάσεις, είτε με ανεστραμμένη την αναλογία (80% οι πανελλαδικές, 20% τα τετράμηνα).
Πέραν, όμως, και αυτής της παρανόησης, οι διαφωνίες και στα δύο ζητήματα παραμένουν. Όσον αφορά το απολυτήριο, από τη μία πλευρά διατυπώνεται ότι η σύνδεσή του με τις πανελλαδικές εξετάσεις θα σημαίνει και την αποτυχία των χαμηλόβαθμων μαθητών να λάβουν έστω και αυτό. Από την αντίπερα όχθη, υποστηρίζεται ότι το 80% για το απολυτήριο που θα προέρχεται από τα προφορικά των τετραμήνων θα σημαίνει την υπερβαθμολόγηση των μαθητών και άρα δεν θα είναι αξιόπιστο το σύστημα. Ενώ η ΟΛΜΕ ήταν ανέκαθεν υπέρ της αποδέσμευσης της εισαγωγής στο πανεπιστήμιο από το λύκειο, σύμφωνα με την πρόεδρο Ελένη Ζωγραφάκη.
Φημολογείται, λοιπόν, και η κατάθεση άλλων προτάσεων από φορείς, όπως είναι το αποθετήριο θεμάτων, η παρακαταθήκη, δηλαδή, θεμάτων τα οποία θα μπαίνουν στις ενδοσχολικές εξετάσεις για το απολυτήριο, το οποίο, όμως, δεν είναι σαφές ακόμα πώς θα λειτουργεί, και αν τελικά θα σημαίνει και την αύξηση της δυσκολίας για τους μαθητές. Ενώ υπάρχει και η πρόταση διατήρησης του συστήματος ως έχει (λαμβάνοντας το βαθμό του απολυτηρίου από τις ενδοσχολικές εξετάσεις). «Εμείς προτείνουμε να υπάρχουν μεταβατικά οι πανελλαδικές ως εξωτερικό στοιχείο αξιολόγησης του απολυτηρίου, σε όποιο ποσοστό συμφωνήσουμε, γιατί είναι γνωστές και δοκιμασμένες από τους εκπαιδευτικούς και την κοινωνία», εξηγούν από το ΙΕΠ, καθώς προσπαθούν να προλάβουν τη συζήτηση περί αντικειμενικότητας του απολυτηρίου από το εξωτερικό (ΕΕ, ΟΟΣΑ) και την επανεμφάνιση προτάσεων τύπου τράπεζες θεμάτων, εξετάσεις αντίστοιχου Bacalorea, και άλλες πρακτικές που είναι τελικά σκληρότερες για τα παιδιά, αλλά και πιο διαβλητές.

Με όραμα την καταγραφή όλης της δυναμικής των μαθητών

paideia2

Για την είσοδο στην τριτοβάθμια εκπαίδευση η πρόταση του ΙΕΠ για διατήρηση του συστήματος των πανελλαδικών αποτελεί ένα μεταβατικό στάδιο, καθώς το μακροπρόθεσμο σχέδιο είναι να αλλάξει η διαμόρφωση των θεμάτων και ο τρόπος αξιολόγησής τους, με αντικατάσταση, για παράδειγμα, μέρους των εξετάσεων με εργασίες. «Η πρόταση οραματίζεται ένα πρόγραμμα σπουδών όπου οι εργασίες θα διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο. Δεν θέλουμε, όμως, να είναι αλά καρτ, να τις αγοράζεις από τα φροντιστήρια και γι’ αυτό πρέπει να εκπονούνται μέσα στο σχολείο. Κάτι τέτοιο δεν μπορεί να υλοποιηθεί άμεσα βέβαια, καθώς προϋποθέτει άλλες αλλαγές πρώτα, όπως των αναλυτικών προγραμμάτων, την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, την εξοικείωση των μαθητών με τις εργασίες».
Προς το παρόν η εγκύκλιος του υπουργείου Παιδείας που εισάγει την εκπόνηση δημιουργικών εργασιών στις προηγούμενες τάξεις του λυκείου, προκάλεσε την αντίδραση της ΟΛΜΕ, καθώς «κανείς δεν ισχυρίζεται ότι δεν πρέπει να υπάρχουν εργασίες μέσα στο σχολείο. Ούτε μπορεί κανείς να διαφωνήσει με την αξία και το ρόλο που πρέπει να έχουν. Όμως η καλλιέργεια πνεύματος ομαδικής συνεργασίας, η παιδαγωγική συνεργασία των διδασκόντων των διαφόρων ειδικοτήτων δεν επιτυγχάνονται με μία ξεχωριστή δράση, και μάλιστα με τη μορφή της διήμερης φιέστας», όπως τονίζεται σε δελτίο τύπου της ομοσπονδίας, θέτοντας το ζήτημα της γενικότητας της εγκυκλίου, της μη επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών στο ζήτημα, όπως και την ανυπαρξίας των απαραίτητων βιβλιοθηκών στα περισσότερα σχολεία, λόγω της έλλειψης αρκούσας χρηματοδότησης τα 6 χρόνια των μνημονίων.
Γενικά, το ΙΕΠ διαφωνεί με την εκχώρηση των εξετάσεων εισαγωγής στα ίδια τα πανεπιστήμια, αφού είναι κάτι που έχει δοκιμαστεί παλαιότερα και  προκαλούσε την άνιση εξέταση των παιδιών, γιατί πρώτον δεν εξετάζονταν όλοι οι μαθητές με τα ίδια θέματα ανά μάθημα, και δεύτερον, εξετάζονταν σε οτιδήποτε είχαν διδαχθεί μέσα στα χρόνια του σχολείου και υπό το πρίσμα των πανεπιστημιακών για το πώς έχουν διδαχτεί τα θέματα αυτά, που πολλές φορές δεν αντιστοιχούσε στην πραγματικότητα. «Υπάρχουν, βέβαια, πολλά αρνητικά σημεία στις πανελλαδικές, καθώς κρίνονται τα πάντα από μια στιγμή, δεν αξιολογείται όντως το σύνολο των δυνατοτήτων των μαθητών. Προοπτικά στο ΙΕΠ κρίνουμε ότι πρέπει να μπαίνουν οι μαθητές στην τριτοβάθμια με το απολυτήριο, το οποίο να πιστοποιεί την επαρκή γνώση των αντικειμένων που ζητούν οι σχολές, όχι μόνο μέσω βαθμολογίας, αλλά περιγραφικά, καταγράφοντας όλη την πραγματική δυναμική των παιδιών. Αυτό αφορά βέβαια το μέλλον».

11χρονη υποχρεωτική εκπαίδευση

Στις υπόλοιπες αλλαγές που προτείνονται από το ΙΕΠ φαίνεται να υπάρχει μεγαλύτερη συναίνεση. Βάσει του πορίσματος η Α’ Λυκείου, όπως και η προνηπιακή τάξη, καθίστανται μέρος της υποχρεωτικής εκπαίδευσης. Το αίτημα της εκπαιδευτικής κοινότητας είναι η 12χρονη υποχρεωτική εκπαίδευση δημοτικού, γυμνασίου και ολόκληρου του λυκείου. «Το ΙΕΠ είναι υπέρ της 12χρονης υποχρεωτικής. Το πρώτο βήμα γίνεται με την ένταξη της Α’ Λυκείου και μέσα στην τριετία θα εντάσσονται κι άλλες τάξεις του λυκείου. Για αυτό και η λογική του προγράμματος που προτείνουμε έχει μέσα τη συνέχεια και σύνδεση των μαθημάτων όλων των τάξεων του λυκείου. Ο λόγος που δεν προχωράμε απευθείας στην ένταξη όλων των λυκειακών τάξεων έγκειται στο γεγονός ότι δεν υπάρχει μέχρι στιγμής εικόνα για το κόστος που θα συνεπαγόταν κάτι τέτοιο».
Η υποχρεωτική εκπαίδευση της Α’ Λυκείου συνεπάγεται και τον ενιαίο χαρακτήρα αυτής σε επαγγελματικά και γενικά λύκεια, όπως και προτείνεται, έχοντας τον ίδιο υποχρεωτικό κορμό μαθημάτων και τα ίδια προσφερόμενα μαθήματα επιλογής. «Στόχος μας είναι να αναβαθμιστεί το πρόγραμμα των ΕΠΑΛ, παρέχοντας στους μαθητές και γενικές θεωρητικές γνώσεις, αλλά και τα γενικά λύκεια να έρθουν σε επαφή με το πρακτικό περιβάλλον», σύμφωνα με το ΙΕΠ.
«Δεν γνωρίζουμε αν η ενοποίηση της Α’ Λυκείου επαγγελματικών και γενικών λυκείων θα είναι πραγματική ή θα πρόκειται για μία τεχνική συγκόλληση. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι για να φθάσεις σε ένα ενιαίο λύκειο, είναι ζήτημα που άπτεται και του γυμνασίου. Θα πρέπει να ενισχυθεί από τα πιο μικρά χρόνια αυτή η κατεύθυνση», σχολιάζει σχετικά στην Εποχή η Ελένη Ζωγραφάκη, πρόεδρος της ΟΛΜΕ. Σημειώνεται, όμως, πως η Ομοσπονδία δεν έχει τοποθετηθεί επίσημα για το πόρισμα, καθώς «δεν γνωρίζουμε αν στο τέλος θα υιοθετηθεί από την πολιτική ηγεσία. Έχουμε στείλει επιστολή ως ΟΛΜΕ ζητώντας σχετική συνάντηση με τον υπουργό, η οποία όμως δεν έχει γίνει ακόμα».

Μεγαλύτερη εμβάθυνση και διεπιστημονικότητα

Οι μεταρρυθμίσεις που αφορούν τις Β’ και Γ’ Λυκείου δεν θα εφαρμοστούν ταυτόχρονα με την πρώτη τάξη, αλλά σταδιακά μέχρι το 2020, ώστε τα παιδιά να γνωρίσουν το σύστημα και να μην αιφνιδιαστούν από τις αλλαγές.
Το πόρισμα του ΙΕΠ κυμαίνεται στην κατάργηση των ομάδων προσανατολισμού, ώστε οι μαθητές να έρθουν σε επαφή με όλα τα επιστημονικά πεδία και να γνωρίσουν την κλίση τους. Ταυτόχρονα, μειώνονται τα διδακτέα μαθήματα, αφού, όπως διατυπώνεται στο περιληπτικό πόρισμα, ιδίως στη Γ’ Λυκείου με τις πανελλαδικές εξετάσεις, οι μαθητές δεν εστιάζουν την προσοχή τους στα υπόλοιπα μαθήματα και ταυτόχρονα στρέφονται στα φροντιστήρια για την προετοιμασία των εξετάσεων. Αυτό το ρόλο έρχεται να πάρει πίσω το δημόσιο σχολείο, εστιάζοντας στην τελευταία τάξη στα ενδιαφέροντα των μαθητών. Παράλληλα, όμως, αυξάνονται οι ώρες διδασκαλίας τους, ώστε να υπάρξει εμβάθυνση στα αντικείμενα.
Συγκεκριμένα στη Β’ Λυκείου εισάγονται 4 επιστημονικές ήπειροι, Γλώσσα (διδασκαλία μέσω νεοελληνικών λογοτεχνικών και αρχαίων κειμένων), Γενικά Μαθηματικά, Γενική Κοινωνική Επιστήμη (σύνδεση ιστορίας με την πολιτική και κοινωνική επιστήμη), και το Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών,  με τους μαθητές να έχουν πρόσβαση και στις τέσσερις. Τα υπόλοιπα θέτονται ως μαθήματα επιλογής. Δεν αποτελούν μετονομασία των ομάδων προσανατολισμού, «αλλά αφορούν τον τρόπο προσέγγισης της γνώσης. Για παράδειγμα, αντί να διδάσκονται η φυσική, η χημεία κτλ σαν ανεξάρτητα μεταξύ τους μαθήματα, θα διδάσκονται φυσικές επιστήμες. Δημιουργείται ένας ενιαίος χώρος όπου ναι μεν ο κάθε φυσικός, βιολόγος κτλ θα διδάσκει το μάθημά του, αλλά τα μαθήματα θα συνδέονται μεταξύ τους και θα αναδεικνύεται η κοινή τους μήτρα».
Προκειμένου να επιτευχθούν αυτά, βέβαια, είναι απαραίτητη και η αλλαγή των αναλυτικών προγραμμάτων, της ύλης και των βιβλίων, όχι απλά των ωρολογιακών, και άρα άπτεται του ζητήματος της χρηματοδότησης. «Όλα συνδέονται με το ζήτημα της αύξησης της χρηματοδότησης και των αναλυτικών προγραμμάτων. Αυτά αποτελούν τις προϋποθέσεις για την όποια αλλαγή των ωρολογιακών προγραμμάτων, γιατί στόχος είναι να βγουν οι μαθητές ολοκληρωμένοι και ενεργοί πολίτες. Η πρόταση του ΙΕΠ ξεκινάει ανάποδα», τονίζει η Ελένη Ζωγραφάκη. Από την άλλη πλευρά, το Ινστιτούτο διευκρινίζει ότι πρόκειται να ασχοληθεί και με τα αναλυτικά προγράμματα ύλης, εφόσον όμως εγκριθεί η πρόταση πρώτα.
Στη Γ’ Λυκείου, προτείνεται να διδάσκονται μόνο τα μαθήματα που θα δίνονται πανελλαδικώς, με εξαίρεση τη φυσική αγωγή και τις δημιουργικές δραστηριότητες που δεν θα βαθμολογούνται. «Οι δημιουργικές δραστηριότητες δεν είναι μάθημα, δεν έχει βαθμολόγηση, αλλά πρόκειται για δραστηριότητες που θα διαλέξουν τα παιδιά, αθλητικές, καλλιτεχνικές, κοινωνικές, αλληλεγγύης κ.ά, οτιδήποτε, και οι εκπαιδευτικοί θα τις συντονίζουν, ώστε να καταστεί η μαθητική κοινότητα πιο ενεργή και να γίνει πιο ενδιαφέρον το σχολείο».
Πέραν της νεοελληνικής γλώσσας που θα εξετάζονται όλοι, οι μαθητές θα διαλέγουν ένα ζευγάρι μαθημάτων βάσει του επιστημονικού πεδίου που βρίσκονται οι σχολές που επιθυμούν, ένα μάθημα από όποιο πεδίο θέλουν που θα τους δίνει τη δυνατότητα πρόσβασης και σε αυτό, και ένα επιλογής, όπως ξένη γλώσσα, σχέδιο κτλ. Το Ινστιτούτο κατέληξε σε αυτόν το συνδυασμό λαμβάνοντας υπόψη ότι πολλές σχολές που ανήκουν στο ίδιο επιστημονικό πεδίο, πχ ανθρωπιστικές, δεν απαιτούν τις ίδιες γνώσεις. Για τη Φιλολογία, για παράδειγμα, τα λατινικά μπορεί να θεωρηθούν απαραίτητα, ενώ κάποιος μαθητής που ενδιαφέρεται για την Πολιτική Επιστήμη, ίσως θα ήταν προτιμότερο να διαλέξει το μάθημα της φιλοσοφίας κοκ.

Απαραίτητη η επιμόρφωση εκπαιδευτικών

«Οποιαδήποτε αλλαγή πρέπει πρώτα να συνδυαστεί με την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. Δεν μπορεί να γίνονται συνέχεια αλλαγές, χωρίς να δούμε πώς θα ανταπεξέλθει σε αυτές ο βασικότερος παράγοντας της εκπαιδευτικής διαδικασίας που είναι οι καθηγητές και δάσκαλοι», επισημαίνει η πρόεδρος της ΟΛΜΕ. Γεγονός που προτίθεται να υλοποιηθεί από το υπουργείο, βάσει πληροφοριών.
Ενώ σημαντικό είναι και να υπάρξει διαφύλαξη των θέσεων εργασίας των εκπαιδευτικών, παρά και τις όποιες μειώσεις των ωρολογίων προγραμμάτων, κάτι που δεν φαίνεται εκ πρώτης όψεως να καθίσταται ανησυχητικό, καθώς σύμφωνα με τον πρόεδρο του Ινστιτούτου, Μάκη Κουζέλη, στη συνέντευξη που έδωσε στο ΑΠΕ «Μια Γ’ Λυκείου με λιγότερα μαθήματα γίνεται; Ναι, γίνεται. Χωρίς να χαθούν εκπαιδευτικοί; Ναι, γίνεται».
«Προφανώς θα προστατεύσουμε το δικαίωμα στην εργασία των εκπαιδευτικών, που τα τελευταία χρόνια έχει καταπατηθεί με διαθεσιμότητες και προοπτικές απολύσεων. Δεν φτάνει όμως να είναι εξασφαλισμένο το υπάρχον προσωπικό, αλλά πρέπει να γίνουν και νέοι διορισμοί, καθώς είναι απαραίτητο παιδαγωγικά να μειωθεί ο αριθμός των παιδιών ανά τμήμα», τονίζεται παρόλα αυτά από την Ελένη Ζωγραφάκη.


Τζέλα Αλιπράντη
Πρόσφατα άρθρα ( Πολιτική )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet