katrivanou

ΤΩΝ ΑΦΑΝΩΝ. Τάφος άγνωστου μετανάστη, με τη φράση «Αφανός», που στη συνέχεια κάποιος, προσθέτοντας ένα γάμα, διόρθωσε σε «ΑφΓανός». Φωτογραφία του Μπάμπη Στυλιανίδη, 2007.
Της Βασιλικής Κατριβάνου

Πέντε θάνατοι προσφύγων μέσα σε μία βδομάδα. Άνθρωποι που γλίτωσαν από τον πόλεμο, τις συμφορές, τον πνιγμό και ποιος ξέρει πόσα άλλα πεθαίνουν, μέσα σε σκηνές σκεπασμένες από χιόνια, σε στρατόπεδα στην Ελλάδα.
Τρίτη 24.1.2017. Μόρια, Λέσβος. Αιγύπτιος, 22 χρονών. Νεκρός. Οι συνθήκες του θανάτου του παραμένουν αδιευκρίνιστες.
Τετάρτη 25.1.2017. Κέντρο Υποδoχής και Ταυτοποίησης Σάμου. Κούρδος από το Ιράκ, 42 χρονών. Νεκρός. Πέθανε στο χώρο αναμονής του νοσοκομείου, ενώ περίμενε να εξεταστεί. Έπασχε, όπως είχε πει ο ίδιος, από ζάχαρο και υπέρταση, και είχε να πάρει τα φάρμακά του πάνω από μήνα.
Παρασκευή 27.1.2017. Καταυλισμός Ριτσώνας. Ένα βρέφος δύο μηνών. Νεκρό.
Σάββατο 28.1.2017. Μόρια, Λέσβος. Σύρος 46 χρονών. Νεκρός. Τον βρήκαν στη σκηνή του αναίσθητο. Τα αίτια του θανάτου παραμένουν άγνωστα.
Δευτέρα 30.1.2017. Μόρια, Λέσβος. Πρόσφυγας από το Πακιστάν, 20 ετών. Νεκρός. Υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες.
Ακόμα, εφτά πρόσφυγες έχουν κάνει απόπειρα αυτοκτονίας τις τελευταίες δύο εβδομάδες στο Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης στη Σάμο. Στη Χίο είχαμε τρεις απόπειρες. Ανάμεσά τους, ένας εικοσιεφτάχρονος που πήρε χάπια, όταν έμαθε ότι η γυναίκα και τα δύο του παιδιά, που είχαν μείνει στη Συρία, σκοτώθηκαν από βομβαρδισμό. Κι ένας ακόμα, που προσπάθησε για δεύτερη φορά να βάλει τέλος στη ζωή του, μην αντέχοντας τον πολύμηνο εγκλωβισμό του στο νησί.
***
Ας πάμε τέσσερα χρόνια πίσω, την εποχή που Χρυσή Αυγή κυνηγούσε και δολοφονούσε μετανάστες στις γειτονιές της Αθήνας – ανάμεσά τους και τον Σ. Λουκμάν, στις 17 Ιανουαρίου του 2013. Ήταν αρκετές οι φωνές, κυρίως από το αντιφασιστικό και αντιρατσιστικό κίνημα, που ζητούσαν να συλληφθούν οι υπαίτιοι και να μπει τέλος στη δολοφονική δράση της ΧΑ. Αλλά η ελληνική κοινωνία –δεν μιλάω εδώ για τις ευθύνες της τότε κυβέρνησης– αντιμετώπιζε το ζήτημα σαν κάτι που συμβαίνει παραδίπλα, στο περιθώριο, που το ξέρουμε αλλά κάνουμε σαν μην το ξέρουμε, γιατί δεν θέλουμε να το ξέρουμε ούτε να αναλάβουμε τις ευθύνες μας. «Χρειάστηκε» η δολοφονία ενός Έλληνα, του Παύλου Φύσσα, για να κινητοποιηθεί η ελληνική κοινωνία, και η κυβέρνηση, και να ξεκινήσει η δίωξη της ΧΑ – που επέδρασε καθοριστικά στην ανακοπή της εγκληματικής της δράσης.
Ας σκεφτούμε τι θα γινόταν αν επρόκειτο για θανάτους Ελλήνων σε χώρους ευθύνης του κράτους. Δεν θα είχαν ξεσηκωθεί  οι πάντες για τις ευθύνες της κυβέρνησης, γιατί είχε αφήσει τους ανθρώπους εκτεθειμένους στο κρύο, δεν είχε μεριμνήσει εγκαίρως, δεν είχε επιτάξει ξενοδοχεία; Όπως φαίνεται όμως, η ζωή των μεταναστών και των προσφύγων, έχει άλλη βαρύτητα, μετράει λιγότερο σε σχέση με τη ζωή των Ελλήνων. Και είναι χαρακτηριστικό ότι πρόκειται για νεκρούς χωρίς όνομα: δεν μάθαμε τα ονόματά τους, δεν είδαμε τα πρόσωπά τους. Είναι, μονάχα, όπως αποτυπώνονται στα ρεπορτάζ, «εικοσιδιάχρονος Αιγύπτιος», «εικοσάχρονος Πακιστανός», «σαρανταεξάχρονος Σύρος» κ.ο.κ.».
***
Ο Γ. Μουζάλας, αντί να αναλάβει πλήρως τις ευθύνες του, λέει: «Ελπίζω αυτοί οι θάνατοι να μας κάνανε όλους σοφότερους». Η δήλωση με αφήνει άφωνη. Μπορεί αυτό να λέγεται από τον αρμόδιο υπουργό μετά τους θανάτους πέντε ανθρώπων, για τους οποίους φέρει την ευθύνη; Και φέρει την ευθύνη (όπως και γενικότερα η κυβέρνηση), όχι μόνο λόγω της υπεράσπισης της συμφωνίας ΕΕ-Τουρκίας και του εγκλωβισμού στα νησιά, σε άθλιες συνθήκες, χιλιάδων ανθρώπων, αλλά επειδή –πέρα από προθέσεις, αδυναμίες και επιλογές– ένα πολύ βασικό του καθήκον είναι να εξασφαλίσει ότι οι άνθρωποι αυτοί δεν θα πεθαίνουν και θα ζουν με αξιοπρέπεια. Ο υπουργός, όμως, ανέλαβε μέρος μόνο των ευθυνών και φρόντισε να κατηγορήσει πολλούς άλλους – από την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ μέχρι και τον δριμύ χειμώνα!
Το επείγον «μήνυμα» των θανάτων μπορεί να είναι μόνο ένα: πως δεν θα υπάρξει άλλος νεκρός – στο βαθμό, μάλιστα, που οι θάνατοι συνδέονται άμεσα με τις συνθήκες όπου ζούσαν οι πρόσφυγες. Σε ένα βαθύτερο επίπεδο, βέβαια, αν γίνουμε λίγο «σοφότεροι», καταλαβαίνουμε ότι η Συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας εξαθλιώνει και απειλεί τη ζωή: όχι μόνο αυτών που επιστρέφονται στην Τουρκία, αλλά και όσων συνωστίζονται στα hot spots των νησιών, σε αφόρητες συνθήκες. Οι ευθύνες της κυβέρνησης, που όχι μόνο υπέγραψε, αλλά υπερασπίζεται και διαφημίζει τη Συμφωνία αυτή της ντροπής, είναι βαριές.
Το ένα, λοιπόν, είναι να ζητήσουμε λογοδοσία (και πολιτικά αλλά και σε επίπεδο διοίκησης) να μιλήσουμε για τις ευθύνες της ευρωπαϊκής και της ελληνικής πολιτικής, να αντιταχθούμε στη Συμφωνία ΕΕ Τουρκίας και τις καταστροφικές της συνέπειες. Και το δεύτερο, παράλληλα με όλα αυτά, και πολύ επείγον, είναι το τι κάνουμε, σήμερα, για να σταματήσουν να ζουν εξαθλιωμένοι και να πεθαίνουν άνθρωποι. Στις αναλύσεις μπορεί να συμφωνούμε και να διαφωνούμε, αλλά το να σταματήσει το καθεστώς του εξευτελισμού και να μην υπάρξει άλλος νεκρός είναι το πρώτο και πιο πιεστικό καθήκον. Παραθέτω, λοιπόν, ορισμένες βασικές προτάσεις εννέα οργανώσεων δικαιωμάτων που μετέχουν στην Καμπάνια για την Πρόσβαση στο Άσυλο. Αφού θέσουν μερικά κρίσιμα συνολικά ζητήματα (όπως η κατάργηση του Δουβλίνου και τη θέσπιση ενός μόνιμου μηχανισμού μετεγκατάστασης προσφύγων, τις συνέπειες της «ολέθριας Συμφωνίας» ΕΕ-Τουρκίας) και επισημάνουν τις ευθύνες της πολιτικής που ακολουθούν η Ε.Ε. και η Ελλάδα, προτείνουν:
α) Την άμεση μεταφορά των αιτούντων άσυλο από τα νησιά του Αιγαίου στην ενδοχώρα για δίκαιη επί της ουσίας εξέταση των αιτήσεών τους σε συνθήκες ελευθερίας και αξιοπρεπούς διαβίωσης.
β) Να δοθεί προτεραιότητα στον εντοπισμό και τη μέριμνα για τις ευάλωτες ομάδες (παιδιά, υπερήλικοι, θύματα βασανιστηρίων κ.ο.κ.).
γ) Να  εγκαταλειφθούν αμέσως πρακτικές που ακολουθούνται σήμερα όπως:
* Η επιβαλλόμενη αδιακρίτως (χωρίς εξατομικευμένη αξιολόγηση) κράτηση στα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης
* Η απόρριψη των αιτήσεων ασύλου με βάση την αξιολόγηση της Τουρκίας ως «ασφαλούς χώρας» για τους πρόσφυγες, κάτι που αντιβαίνει σαφώς στο διεθνές δίκαιο
* Ο περιορισμός (εγκλεισμός ουσιαστικά) των αιτούντων άσυλο στα νησιά του Αιγαίου και η διαβίωσή τους σε συνθήκες που σε συχνά θέτουν σε κίνδυνο την σωματική τους ακεραιότητα ή /και συνιστούν εξευτελιστική μεταχείριση
Όλοι και όλες, στο μέτρο που αναλογεί στον καθένα, πρέπει να μιλήσουμε και να αναλάβουμε τις ευθύνες μας πλήρως. Όταν έχουμε νεκρούς δεν μπορούμε ούτε να σιωπούμε και να δικαιολογούμε ούτε και να μας αρκεί η –απαραίτητη– καταγγελία. Με λίγα λόγια, όχι η σοφία, αλλά η στοιχειώδης λογική, μπορεί να συμπυκνωθεί σε μία φράση: Να σταματήσει το καθεστώς του εγκλεισμού, κανένας άλλος νεκρός.


ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet