forologiko

Του Σταύρου Παπαγιανόπουλου*

Η έκθεση του ΔΝΤ, που συντάχτηκε στο πλαίσιο της «Διαβούλευσης του Άρθρου 4», αλλοιώνει την εικόνα της προόδου των μεταρρυθμίσεων και τη θετική επίδρασή τους στους ρυθμούς μεγέθυνσης της ελληνικής οικονομίας. Ειδικότερα, δεν λαμβάνει υπόψη την υπέρβαση των στόχων από τις δημοσιονομικές επιδόσεις, προτείνει διεύρυνση της φορολογικής βάσης επιβαρύνοντας τα χαμηλότερα εισοδήματα, ζητάει περισσότερες περικοπές στις συντάξεις. Σε ό,τι, δε, αφορά την Ανάλυση Βιωσιμότητας του Χρέους, κάνει εξαιρετικά απαισιόδοξες παραδοχές που βρίσκονται σε αναντιστοιχία με τις ρεαλιστικές αναλύσεις που είναι βασισμένες σε πρόσφατα αξιόπιστα στοιχεία. Χωρίς να λείπουν σημεία έντονης αμφισβήτησης και στα άλλα σημεία της έκθεσης, στα ζητήματα φορολογίας και συντάξεων παρουσιάζονται ορισμένες «καινοτομίες» ως προς στις μεθόδους ανάλυσης.
Πρώτα από όλα για τη, γενικά καλοδεχούμενη διεύρυνση της φορολογικής βάσης, επιλέγεται η μέθοδος της μείωσης του αφορολόγητου αντί της αύξησης της φορολογικής συμμόρφωσης. Με άλλα λόγια αντί να παρθούν μέτρα ώστε εισοδήματα που δεν δηλώνονταν στο παρελθόν να αρχίσουν να δηλώνονται και να φορολογούνται προτιμάται, από το ΔΝΤ, να επιβαρυνθούν με 600-700 ευρώ επιπλέον φόρο όλοι οι κατά τεκμήριο συνεπείς φορολογούμενοι, δηλαδή οι μισθωτοί και συνταξιούχοι (αν μειωθεί το αφορολόγητο κατά 30%).
Είναι περίεργο που οι συντάκτες της έκθεσης κάνουν αυτή την επιλογή. Σε άλλο σημείο επικαλούνται μελέτη (Artavanis 2015), σύμφωνα με την οποία το 50% του εισοδήματος των ελεύθερων επαγγελματιών δεν δηλώνεται και κατά συνέπεια δεν φορολογείται. Μα στο εισόδημα των ελεύθερων επαγγελματιών δεν υπάρχει αφορολόγητο! Η μείωσή του δεν διευρύνει τη φορολογική βάση η οποία λογικά, αν είναι έτσι όπως τα λέει η μελέτη, πρέπει να επιδιωχθεί πρωτογενώς προς αυτή τη κατεύθυνση.

Ωφέλιμες «καινοτομίες»

Όμως, οι συντάκτες της έκθεσης, για να τεκμηριώσουν την πρότασή τους, εισάγουν και τεχνικής φύσης αναλυτικές «καινοτομίες». Προχωράνε σε μια, ούτως ή άλλως επισφαλή, σύγκριση μέσων όρων από κοινωνίες με διαφορετικά επίπεδα ανάπτυξης με τον πραγματικά «καινοτόμο» τρόπο σύγκρισης διαφορετικών μεγεθών. Από τη μια έχουν τις ατομικές δηλώσεις φόρου εισοδήματος που υποβάλλουμε στην Ελλάδα και από την άλλη τα αποτελέσματα ερευνών στο εισόδημα νοικοκυριών της ΕΕ, χωρίς να κάνουν τις απαραίτητες προσαρμογές για να γίνουν τα μεγέθη συγκρίσιμα. Ενδεικτικά, οι δηλώσεις εισοδήματος που υποβάλλονται στην Ελλάδα είναι περίπου 6 εκατομμύρια ενώ ο αριθμός των νοικοκυριών είναι αρκετά χαμηλότερος, είναι 4,1 εκατ. στην Απογραφή 2011. Και βέβαια, μετά από τόσα χρόνια λιτότητας και μείωσης των εισοδημάτων, ο αριθμός των ατόμων που έχουν εισόδημα μικρότερο από ένα δεδομένο ύψος έχει αυξηθεί και είναι τουλάχιστον άτοπο να συγκρίνεται το ποσοστό τους με το αντίστοιχο ποσοστό χώρες όπου έχει μειωθεί ή έχει μείνει σταθερός. Έτσι αποφθέγματα του είδους «περισσότεροι από τους μισούς μισθωτούς δεν φορολογούνται» μπορείς να τα πεις και άσχετα. Το ποσοστό των νοικοκυριών των οποίων μέλη έχουν δικαίωμα έκπτωσης φόρου και δεν πληρώνει φόρους είναι κάπου στο ένα πέμπτο από αυτό που υπολογίζει το ΔΝΤ και, ούτως ή άλλως, πρόκειται για πάρα πολύ χαμηλά εισοδήματα με σχεδόν μηδενική φοροδοτική ικανότητα.

Συντάξεις: «ξέχασαν» τα μέτρα Κατρούγκαλου

Στο μέρος για τις συντάξεις έχουμε πάλι ίδιας φύσης «καινοτομίες» μαζί με άλλα περίεργα. Περίεργο είναι ότι απουσιάζουν από την έκθεση τα οφέλη  από τις πρόσφατες αλλαγές στο Ασφαλιστικό και της Ενοποίησης των Ταμείων. Μεταρρυθμίσεις στις οποίες οι εκπρόσωποι του ΔΝΤ πίεζαν και λόγω των προβλεπόμενων οφελών τους έδωσαν το «ΟΚ» για να προχωρήσουν. Επιπλέον, τα στοιχεία που αφορούν τις κρατικές μεταβιβάσεις προς το Ασφαλιστικό Σύστημα περιλαμβάνουν τόσο τις θεσμοθετημένες ως μέρος της τριμερούς χρηματοδότησης κρατικές συνεισφορές όσο και τις εισφορές του κράτους ως εργοδότη των δημοσίων υπαλλήλων καθώς και τα κοινωνικά επιδόματα. Από την άλλη πλευρά, για τις άλλες χώρες-μέλη παίρνει στοιχεία τέτοια όπου οι κρατικές μεταβιβάσεις είναι η διαφορά μεταξύ δαπανών και εισφορών.
Αποτέλεσμα; Τελείως μα τελείως μη συγκρίσιμα ποσά. Τα οποία, βέβαια, άμα τα αρπάξεις από τα μαλλιά και τα βάλεις δίπλα - δίπλα, ανεβάζουν τον έλληνα συνταξιούχο  στο επίπεδο του γερμανού. Και σαν να μην έφτανε αυτό, η απαραίτητη προσαρμογή λόγω της μεγάλης μείωσης του ΑΕΠ και της υπέρμετρης αύξησης της ανεργίας που έχει αποτέλεσμα τη κάθετη πτώση των εισφορών δεν λαμβάνεται καθόλου υπόψη στην Έκθεση, η οποία προχωράει στο να προτείνει περισσότερες περικοπές στις συντάξεις ...


* Ο Σταύρος Παπαγιαννόπουλος είναι μέλος του Τμήματος Οικονομικής Πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ.
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet