Καθώς ως τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, Παρασκευή βράδυ, οι διαρροές από τις διαπραγματεύσεις —αν και πυκνές και συνεχείς— ήταν σχεδόν ανύπαρκτες, όπως και την Πέμπτη, έπρεπε να δοθεί μια εξήγηση. Η πιο πιθανή είναι ότι οι συζητήσεις βρίσκονται σε κρίσιμο και λεπτό σημείο και κοινή βούληση, διότι υπάρχει πρόοδος, ήταν να περιφρουρηθούν.
Αυτό ισχύει οπωσδήποτε για την ελληνική πλευρά, δηλαδή το πιο αδύνατο μέρος. Πράγματι, ο Δημήτρης Τζανακόπουλος σημείωνε σχετικά: «Σε αυτή ειδικά τη φάση της τεχνικής διαπραγμάτευσης, είναι αναγκαίο όλες οι πλευρές να είναι προσεχτικές ως προς τις πληροφορίες που διοχετεύουν στον Τύπο. Η διαπραγμάτευση οφείλει να γίνεται στο πεδίο και όχι μέσω διαρροών που μόνο σύγχυση προκαλούν στους έλληνες πολίτες».
Το να τηρείται όμως και από τους ισχυρούς που κάθε φορά έδιναν αναλυτικά και σκληρά —συχνά ενταγμένα στη διαπραγματευτική της τακτική— ρεπορτάζ, έχει ενδιαφέρον. Ίσως υποδηλώνει ότι και οι δανειστές επείγονται να «κλείνει» το ελληνικό θέμα, φυσικά με πρόνοιες που καλύπτουν κυρίως τις δικές τους απαιτήσεις και εκ δευτέρου τις ελληνικές.
Πολύ λίγα πράγματα έχουν αποσαφηνισθεί ως τώρα, και κυρίως τη σχετική πρωτοβουλία παίρνει πάλι η ελληνική πλευρά για να αποκρούσει υποβολιμιαία δημοσιεύματα. Για παράδειγμα, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος διευκρίνισε ότι αφετηρία είναι πρόσθετα μέτρα 2% του ΑΕΠ, το οποίο «είναι υπό διαπραγμάτευση και είναι πιθανό να μειωθεί». Επίσης, για άλλη μια φορά διευκρίνισε ότι «τα μέτρα θα αρχίσουν να εφαρμόζονται από το 2019, θα έχουν τόσο αρνητικό όσο και θετικό δημοσιονομικό πρόσημα, ενώ το καθαρό αποτέλεσμά τους θα είναι μηδέν». Και «προφανώς αυτό εξαρτάται όμως και από την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων για το 2018, ήτοι το 3,5% του πρωτογενούς πλεονάσματος», πρόσθεσε.

«Επίσημο» κλίμα

Κλίμα στο περιβάλλον της διαπραγμάτευσης προσέδωσαν δύο ακόμα γεγονότα. Το ένα είναι το οικονομικό συμπόσιο των Δελφών με μεγάλο εύρος ομιλητών. Το άλλο είναι η επίσκεψη των γάλλων επισήμων στην Αθήνα. Αξίζει να μεταφέρουμε μερικές παρεμβάσεις. Ο Γιάννης Δραγασάκης, για παράδειγμα, υπονόμευσε, μιλώντας για την πορεία της οικονομίας, τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ, σημειώνοντας ότι μετά τα «greek statistics» έχουμε τώρα τα «Tomsen statistics»! Πράγμα που σημαίνει, από μία άποψη, ότι οι εκπρόσωποι του ΔΝΤ είναι πάντοτε μη εποικοδομητικοί. Ο Τόμας Βίζερ, πρόεδρος του Euroworking Group, αναφέρθηκε με σκληρούς τόνους στο πρόσφατο παρελθόν, όσον αφορά την Ελλάδα, αλλά υποστήριξε ταυτόχρονα ότι «αν όλα τα μέρη υποχωρήσουν λίγο, τότε η συμφωνία μπορεί να ολοκληρωθεί στις 20 Μαρτίου». Υποστήριξε δηλαδή ότι υποστηρίζει και η ελληνική πλευρά.
Ενδιαφέρον, όμως, είχε και η τοποθέτηση του αμερικανού πρεσβευτή, ο οποίος μίλησε όπως μιλούσαν οι αξιωματούχοι των ΗΠΑ και επί Ομπάμα. «Η αμερικανική κυβέρνηση θα συνεχίσει να δουλεύει με τους ευρωπαίους συμμάχους μας και το ΔΝΤ, για να βοηθήσει την Ελλάδα να βγει από τη μακρά οικονομική κρίση ως ένα δυνατό και σταθερό μέλος της ΕΕ», σημείωσε με σαφές το βάρος στο γεωπολιτικό σκέλος του ζητήματος.
Οι συναντήσεις του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα και του γάλλου ομολόγου του, Ζεράρ Καζνέφ, όπως και του υπουργού Οικονομικών Μισέλ Σαπέν με τους Ευκλείδη Τσακαλώτο και Δημήτρη Παπαδημητρίου υπήρξαν περισσότερο εποικοδομητικές. Στη δημόσια τουλάχιστον έκφρασή τους, διότι η μακρά συνάντηση του κ. Σαπέν με τον έλληνα υπουργό, χωρίς δηλώσεις του δεύτερου, δεν μπορεί παρά να είχαν ως αντικείμενο τις διαπραγματεύσεις. «Δεν πρέπει να ζητάμε από την Ελλάδα περισσότερα μέτρα και λιτότητα», σημείωσε. «Πρέπει, ωστόσο, να ολοκληρωθούν οι μεταρρυθμίσεις, ώστε να ωφεληθεί η οικονομία και η ανταγωνιστικότητα και να τονωθεί η αγορά εργασίας, και κυρίως οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις». Κλείνοντας, ο κ. Σαπέν τόνισε την ανάγκη η Ελλάδα να επιστρέψει σύντομα στις αγορές και δεσμεύτηκε ότι η χώρα του συμβάλλει στο να ξεπεραστούν οι όποιες δυσκολίες και αγκυλώσεις.
Ο πρωθυπουργός, αφού εκθείασε το ενδιαφέρον και τη στήριξη της Γαλλίας προς την Ελλάδα, υποστήριξε ότι «βρισκόμαστε στην τελική φάση των διαπραγματεύσεων για την ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης». Αναφερόμενος, δε, στην καταρχήν συμφωνία του Eurogroup της 20ης Φεβρουαρίου, ο κ. Τσίπρας τόνισε πως «πήγαμε σε έναν έντιμο συμβιβασμό που λέει: στο βαθμό που είμαστε εντός των στόχων, 0% επιπλέον λιτότητα».

Ο αισιόδοξος κ. Βενιζέλος

Η προσφώνηση του κ. Καζνέφ ήταν πολύ θερμή και υπενθύμισε ότι «από το 2015, που υπήρξε πολύ μεγάλο πρόβλημα και τέθηκε σε κίνδυνο η συμμετοχή της Ελλάδας στην Ευρωζώνη, η Γαλλία κατηγορηματικά αρνήθηκε την απόρριψη της αλληλεγγύης προς τον εταίρο μας, την Ελλάδα». Πρόσθεσε, δε, με έμφαση: «Η Γαλλία θα είναι πάντα στο πλευρό της Ελλάδας μέσω της διμερούς συνεργασίας μας, αλλά και μέσω των προγραμμάτων βοήθειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πράγμα το οποίο κάνουμε και τώρα, συμβάλλοντας στο κλείσιμο της δεύτερης αξιολόγησης και έτσι στην ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας».
Θα κλείσει λοιπόν η αξιολόγηση; Ο κ. Βενιζέλος είναι αισιόδοξος, δήλωσε ότι «μπορεί και να κλείσει. Βλέπω ότι οι εταίροι θα κάνουν υποχωρήσεις και θα δοθούν κάποια παραμετρικά μέτρα για την παρούσα αξία του χρέους, ή έστω θα δηλωθούν ότι θα ισχύσουν μετά το τέλος του προγράμματος. Αλλά αυτό έχει μικρή σημασία»!

Παύλος Κλαυδιανός

 

 

 

Να μην φθείρουμε το βασικό μας όπλο, την ειλικρίνεια

Καθώς είμαστε στην καρδιά μιας δύσκολης, για ακόμη μια φορά, διαπραγμάτευσης, με την μεγάλη πλειοψηφία της κοινωνίας να παρακολουθεί τις ειδήσεις γύρω απ’ αυτή με κομμένη την ανάσα, είναι απαραίτητο να προσέξουν, κυβέρνηση και ΣΥΡΙΖΑ, πάρα πολύ τον τρόπο και το περιεχόμενο της επικοινωνίας τους με τους πολίτες. Δεν πήραμε ως τώρα καλό βαθμό σ’ αυτόν τομέα και, αυτό είναι λόγος, πέρα από την κυρίαρχη προπαγάνδα των αντιπάλων, για να σε ακούν με σχετική επιφύλαξη όταν αναλύεις το περίγραμμα της συμφωνίας του Eurogroup ακόμη και σε κομματικές οργανώσεις. Ή και με δυσπιστία όταν στην συντροφιά σου, στη δουλειά, στην ταβέρνα, στο καφενείο προσπαθείς να εξηγήσεις τι σημαίνει το ζεύγος «μέτρα-αντίμετρα», τι σημαίνει ότι το καθαρό αποτέλεσμα θα είναι δημοσιονομικά ουδέτερο κ.τ.λ., κ.τ.λ.
Το ερώτημα του απλού συνομιλητή σου είναι αφοπλιστικό: «καλά είναι αυτά που μας λέτε, αλλά εμένα που θα μου κοπεί το αφορολόγητο ή η σύνταξη πώς θα με αποζημιώσει αυτό το “δημοσιονομικά ουδέτερο”»; Και ανάλογα με την περίπτωση είτε θα σου χτυπήσουν ότι ψηφίζοντας τον νόμο Κατρούγκαλου διαβεβαιώναμε ότι «έκλεισε το ασφαλιστικό» είτε θα σου πουν ότι οι αξιωματούχοι της κυβέρνησης έλεγαν ότι δεν θα μπουν πλέον άλλοι φόροι. Ότι τα σκληρά μέτρα είναι πίσω μας κ.ά.  Εν τω μεταξύ, ανακαλούν στη μνήμη τους παρεμβάσεις στα κανάλια κάποιων στελεχών που είχαν ξεχάσει την ιστορική φράση του Πρωθυπουργού ότι «υπέγραψε με το πιστόλι στον κρόταφο» το τρίτο μνημόνιο και παρουσίαζαν ή παρουσιάζουν την επώδυνη συμφωνία εξωραϊσμένη, ενώ πρόσθετε και αυτή νέα βάρη —πολύ μικρότερα— στις πλάτες του κόσμου. Ανακαλούν στη μνήμη τους υπουργούς που ισχυρίζονταν ότι δεν κόπηκαν συντάξεις, ενώ ένας μέτριος επικοινωνιολόγος θα έλεγε στον αρμόδιο υπουργό ότι ο συνταξιούχος υπολογίζει ενιαία ως διαθέσιμο εισόδημα ο,τι παίρνει από συντάξεις όποιας μορφής και πηγής, και ότι ο χωρισμός επικουρικής και κύριας εκλαμβάνονται ως τέχνασμα. Μένω εδώ, δεν πάω σε άλλα όπως, π.χ.,το προσφυγικό.
Το μόνο όπλο που είχαμε και έχουμε είναι η ειλικρίνεια, η καθαρή αλήθεια γύρω από όσα μας επιβάλλουν, δηλαδή, με τη μορφή μέτρων που πληγώνουν την κοινωνία, για όσα καταφέρουμε να αποτρέψουμε ή και να κερδίσουμε, πράγματα πολύ σημαντικά που πρέπει να υπερασπιζόμαστε και να κοινοποιούμε παντού στη διαπασών. Αλλά να λέμε και που δεν τα καταφέραμε, καθαρά, όχι με ασάφεια, μασημένα.
Στην περίπτωση τώρα αυτής της διαπραγμάτευσης έχουμε πετύχει ένα πολύ θετικό βήμα που δεν είναι μόνο ποσοτικό είναι κατ’ εξοχήν ποιοτικό: δέχθηκαν οι δανειστές τη λογική των αντισταθμιστικών για πρώτη φορά. Αν δεχθούν και το δάνειο των 3 δισ. για την απασχόληση, που δεν θα υπολογίζεται μάλιστα στις δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού, είναι δεύτερο σημαντικό βήμα. Αν περάσει και η λογική που ανέπτυξε ο Ευκλείδης ότι οι συνολικές παρεμβάσεις με τα μέτρα και τα αντίμετρα θα επιχειρηθεί, πέρα από κοινωνικά μεροληπτικές να προσεγγίζουν διαρθρωτικές αλλαγές, θα είναι ακόμη πιο σημαντικό.
Ασφαλώς, στο τέλος της διαπραγμάτευσης, που για λόγους χώρου το σημείωμα δεν αναφέρθηκε στα εργασιακά, πλεονάσματα και το χρέος, που και από εδώ είναι πιθανό να έχουμε και θετικά, θα συναντάς πολίτες που θα σου λένε ότι εμένα δεν με καλύπτουν τα αντισταθμιστικά, ή ότι δεν με ενδιαφέρει η μείωση, π.χ., του ΦΠΑ ή που δεν θα έχουν καταλάβει κ.τ.λ., κ.τ.λ. Αλλά αν έχει εξοπλισθεί ο κόσμος του ΣΥΡΙΖΑ με την πραγματική εικόνα ως προς το τι χάθηκε και τι κερδήθηκε, χωρίς εξωραϊσμούς και με τη διατυπωμένη δύσκολη μεν, αλλά πιο ευοίωνη ορατή, προοπτική, είναι απολύτως αξιόμαχοι στη μάχη αυτή. Διότι ο χρόνος είναι με το μέρος μας. Και ναι μεν τώρα ζούμε τις συνέπειες μιας ήττας, μέρος τρίτον, αλλά θεμελιώνεται βαθμιαία και η, δύσκολη πάντοτε, διέξοδος. Κανένας φόβος, λοιπόν, από τους χαμηλούς τόνους και την αλήθεια.

Π. Κ.
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet