Ο ορίζοντας της ταξικής πάλης σκιαγραφήθηκε στη Ρώμη

vernardakis-1

Συζητάμε με τον υπουργό Επικρατείας Χριστόφορο Βερναρδάκη για τη διαπραγμάτευση, την Ευρώπη και τους συσχετισμούς, την κυβερνητική στρατηγική και το ρόλο του κόμματος. Σύμφωνα με τον Χρ. Βερναρδάκη «το κόμμα δεν πρέπει να είναι απών στην υλοποίηση κυβερνητικών πρωτοβουλιών προς όφελος της κοινωνίας. Αντίθετα, πρέπει να είναι στην πρωτοπορία και να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες ώστε να υπερπηδούνται οι σκόπελοι που εμφανίζονται όποτε προσπαθούμε να κάνουμε κάτι που θα ανατρέψει την σημερινή κατάσταση.»

 

Τη συνέντευξη πήραν η Ιωάννα Δρόσου
και ο Παύλος Κλαυδιανός

Τις τελευταίες μέρες πυκνώνει η παρέμβαση του παλιού εκσυγχρονιστικού χώρου. Πώς το ερμηνεύεις;
Είναι περισσότερο από προφανές πως τις τελευταίες μέρες οι επιθέσεις στην κυβέρνηση έχουν ενταθεί, με στόχο να προκληθεί πολιτική βλάβη. Όμως, δεν μπορούμε να αποκλείσουμε και το ενδεχόμενο όλες αυτές οι κινήσεις να είναι τυχαίες χρονικά. Ειδικά για την επανεμφάνιση των εκσυγχρονιστών, υπάρχουν δύο εκδοχές: Η μία είναι ότι τα μέχρι τώρα όπλα του «μητσοτακικού συστήματος» ήταν αναποτελεσματικά στο να πλήξουν την κυβέρνηση, και επομένως επιστρατεύονται οι παλιές εφεδρείες του εκσυγχρονισμού για να βοηθήσουν. Σε αυτή την προσπάθεια εντάσσεται η συνέντευξη Σημίτη και η επανεμφάνιση μέρους των εκσυγχρονιστών του ΠΑΣΟΚ. Η δεύτερη εκδοχή είναι οι παρεμβάσεις αυτές να εντάσσονται στην προσπάθεια συσπείρωσης του χώρου αυτού, αφού η Φώφη Γεννηματά απέτυχε να το κάνει και επομένως επωμίζεται αυτό το ρόλο τρόπον τινά ο Μητσοτάκης, ο οποίος θα πρέπει να διαχειριστεί τις αντιθέσεις που έχουν δημιουργηθεί στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας, επομένως χρειάζεται τους εκσυγχρονιστές ως πολιορκητικό κριό για τους εσωκομματικούς του αντιπάλους.

Η μάχη απέναντι στη διαφθορά

Ενδεχόμενη αποτυχία της διαπραγμάτευσης, ευνοεί πολιτικά τους ισχυρούς της Ευρώπης;
Το αντίθετο. Μια τέτοια αποτυχία δεν θα είναι εύκολα διαχειρίσιμη από τους δανειστές, ιδιαίτερα από τη στιγμή που το πολιτικό περιβάλλον στην Ευρώπη είναι αρκετά ευάλωτο. Όλοι έχουν συνείδηση πως αν ξεπεραστεί ο σκόπελος αυτός, τότε τα δεδομένα θα αλλάξουν και το ζητούμενο είναι προς το συμφέρον ποιων θα συμβεί αυτό. Και θέλω να κάνω μια παρατήρηση. Όσο παραμένει ένας πόλος εξουσίας, ο οποίος δεν ελέγχεται από το παλιό σύστημα, τόσο αποδυναμώνονται θύλακες μέσα στο βαθύ κράτος και τους μηχανισμούς αναπαραγωγής του πολιτικού χρήματος. Αυτή τη διάσταση δεν πρέπει να την αγνοούμε, όταν προσπαθούμε να ερμηνεύσουμε πολιτικά τη στάση των δανειστών, αλλά και πολιτικών μας αντιπάλων. Και αυτή τη στιγμή, σειρά σκανδάλων βρίσκονται σε διαδικασία ελέγχων και αυτό κάνει κάποιους να ανησυχούν. Και να θυμίσω πως δύο πολύ μεγάλα σκάνδαλα, αυτό της Siemens και της Novartis, ερευνήθηκαν από το εξωτερικό και παραδόθηκαν ως στοιχεία για να εξεταστούν εδώ. Ωστόσο, υποθέσεις offshore του δημοσίου, τύπου ΚΕΕΛΠΝΟ, κλπ, εντοπίζονται σχεδόν σε όλα τα υπουργεία, τους δήμους και τα δημόσια έργα. Αυτά τα πλέγματα συμφερόντων σε δομές του δημοσίου προσπαθούμε να αποκαλύψουμε και εξαλείψουμε και αυτό δημιουργεί αντιδράσεις, διότι πλήττονται τεράστια συμφέροντα.

Την περασμένη βδομάδα έγινε εκτενής συζήτηση στη βουλή για τα σκάνδαλα. Κατηγορούν την κυβέρνηση πως η ανάδειξη αυτών γίνεται για λόγους αποπροσανατολισμού από τη διαπραγμάτευση. Ισχύει;
Η διαφθορά μπορεί κατά τον Κ. Σημίτη να είναι κοινωνικό φαινόμενο, στην πραγματικότητα αποτελεί ένα οικονομικό μέγεθος και μια από τις μορφές που πήρε το αστικό κράτος στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια. Από αυτή την άποψη, η μάχη απέναντι στη διαφθορά πρέπει να ενταχθεί σε ένα πεδίο εκδημοκρατισμού του κράτους, των μηχανισμών ελέγχου και της δικαιοσύνης. Δεν νομίζω ότι πρέπει στην πολιτική της κυβέρνησης, τα σκάνδαλα να είναι ισοδύναμα με το ζήτημα της ασκούμενης πολιτικής.  Πρέπει να διατηρηθεί η αυτονομία του ζητήματος, το οποίο πρέπει να συνδεθεί σε ένα κυβερνητικό σχέδιο. Από αυτή την άποψη, επειδή η κοινή γνώμη έχει εθιστεί στην κακή διαχείριση της σκανδαλολογίας, όπως παλιότερα συνέβαινε με την εξωτερική πολιτική, πρέπει να αποφευχθεί η εργαλειοποίηση των θεμάτων διαφθοράς.

Η Ευρώπη σε κινούμενη άμμο

Ο κ. Μητσοτάκης σε συνάντησή του με τον κ. Τουσκ δήλωσε πως η Ελλάδα χρειάζεται μια αξιόπιστη κυβέρνηση που θα υπηρετεί το ευρωπαϊκό όραμα. Πώς κρίνεις την τακτική της αξιωματικής αντιπολίτευσης;
Η Νέα Δημοκρατία είναι ένα κόμμα που πολύ συνειδητά είναι ενταγμένο στον ακραίο νεοφιλελευθερισμό, χωρίς να κρατά τα προσχήματα. Ο λόγος της είναι απολύτως ταξικός και εκφράζει το μίσος της απέναντι στα λαϊκά δικαιώματα. Οτιδήποτε είναι έξω από το νεοφιλελεύθερο προγραμματισμό, θεωρείται λαϊκισμός. Αυτό δεν είναι ελληνικό φαινόμενο, αλλά έχει εισχωρήσει βαθιά στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική, που είναι δομικά νεοφιλελεύθερη, αλλά και στη γεωγραφία των πολιτικών δυνάμεων. Η πολιτική που ασκεί τώρα η Νέα Δημοκρατία δεν είναι καινούργια, την εξέφραζε ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης ήδη από τη δεκαετία του ’80, σε μια περίοδο απόπειρας επέκτασης του κοινωνικού κράτους, με τεράστιο κυνισμό. Τώρα αυτή ενισχύεται, διότι πια έχουν αλλάξει οι συνθήκες. Να σημειώσω, όμως, πως οι δυνάμεις που εμφανίζονται ως σύμμαχες ή παράλληλες με τη Νέα Δημοκρατία είναι ακόμα πιο κυνικές, όπως το Ποτάμι ή η ομάδα Βενιζέλου-Λοβέρδου. Ο Μητσοτάκης προσπαθεί να κυριαρχήσει στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας, με πολιορκητικό κριό αυτές τις όμορες πολιτικές δυνάμεις.

Όπως φάνηκε και στη σύνοδο εορτασμού των 60 γενέθλιων χρόνων της Ευρώπης στη Ρώμη, η Ευρώπη βρίσκεται σε ένα σταυροδρόμι… Επομένως, πράγματι το ευρωπαϊκό όραμα αλλάζει και το ερώτημα είναι αν θα διαλέξει το δρόμο που χαράσσει η Νέα Δημοκρατία και οι ομοϊδεάτες της.
Ο ορίζοντας της ταξικής πάλης σκιαγραφήθηκε στη Ρώμη. Εκεί που θα κριθεί, αν δηλαδή θα πάει προς τη μία ή την άλλη πλευρά η Ευρώπη, έχει σχέση με το τι θα πουν οι κοινωνίες και πώς θα διαμορφωθούν οι συσχετισμοί και οι ισορροπίες στις μεγάλες δυνάμεις, όπως η Ιταλία, η Γαλλία ή η Γερμανία. Το γεγονός ότι η ευρωπαϊκή ελίτ οραματίζεται μια (νεοφιλελεύθερη, πολλών ταχυτήτων) Ευρώπη, δεν σημαίνει ότι αυτή θα υλοποιηθεί. Η εντύπωση που έχω για την Ευρώπη είναι περισσότερο μιας κινούμενης άμμου παρά ένα συντεταγμένο πράγμα που επέρχεται. Αυτό που εκπέμπεται πράγματι είναι η υπεράσπιση μιας νεοφιλελεύθερης Ευρώπης. Ωστόσο, πριν ενάμιση χρόνο το σχήμα αυτό ήταν απολύτως συμπαγές. Σήμερα, έχουμε περάσει σε μια καινούρια φάση, όπου κάθε χώρα πρέπει να ξαναδεί πώς οργανώνεται η εσωτερική ισορροπία μέσα στις κοινωνίες. Αυτό είναι το αξεπέραστο για αυτούς πρόβλημα και η ελπίδα για εμάς να βρούμε συμμάχους μέσα στην Ευρώπη. Και αυτή άλλωστε η κίνηση μέσα στις κοινωνίες επηρέασε ένα κομμάτι της σοσιαλδημοκρατίας να επανατοποθετηθεί σε αυτό.

Δυνατότητες για διεύρυνση δικαιωμάτων

Το ίδιο  πρόβλημα αντιμετωπίζει και η ελληνική κυβέρνηση. Μπορεί να διαχειριστεί όλα αυτά τα προβλήματα που έχει να αντιμετωπίσει η κοινωνία και προκαλούν τα μνημόνια, διατηρώντας κοινωνικές συμμαχίες με αυτά τα στρώματα;
Το γεγονός ότι βρίσκεσαι στην κυβέρνηση, ακόμα και σε συνθήκες πολύ δύσκολες δημοσιονομικά και θεσμικά, θεωρητικά σου δίνει πολλές (αμυντικές) δυνατότητες, να διασφαλίσεις ή να διευρύνεις δικαιώματα. Αυτό μπορείς να το κάνεις και σε κάποιο βαθμό έχει γίνει. Ενώ, λοιπόν, η κεντρική αρχιτεκτονική του νεοφιλελευθερισμού είναι η καταστροφή των κοινωνικών δικαιωμάτων και του κοινωνικού κράτους, έχουμε καταφέρει –σε κάποιο βαθμό- να ανατρέψουμε αυτή τη λογική. Για παράδειγμα, σε αυτές τις συνθήκες, ανασυγκροτούμε τις δημόσιες δομές υγείας, καταστρέφοντας έτσι ένα κομμάτι του ιδιωτικού κέρδους στον τομέα αυτό. Είναι ένα χρήσιμο παράδειγμα στην άσκηση της κυβέρνησης και στην ανάλυση της πολυπλοκότητας που υπάρχει σήμερα.

Χωρίς να έχεις, ωστόσο, στο πλευρό σου τους συνδικαλιστές
Έχεις, όμως, τους εργαζόμενους. Στην Ελλάδα, δυστυχώς, ένα από τα συμπτώματα της κρίσης είναι η απόλυτη κρατικοποίηση του συνδικαλισμού. Αυτό είναι ένα σοβαρό καρκίνωμα, που όμως μπορεί να ανατραπεί, αν κρίνω από την εμπειρία που έχω, όποτε έχω επισκεφθεί κάποιο δημόσιο χώρο και συζητήσει με τους εργαζόμενους.

Το κόμμα στην πρωτοπορία

Ο ρόλος του κόμματος στην άσκηση κυβερνητικής πολιτικής ποιος είναι; Τα μέλη του κόμματος στις συνεδριάσεις τους εκφράζουν την έντονη ανησυχία τους.
Ο στόχος μας είναι, μέσα στο πλαίσιο μιας νεοφιλελεύθερης Ευρώπης και δεδομένου του αρνητικού συσχετισμού δύναμης, να ανασυστήσουμε το κοινωνικό κράτος. Δυστυχώς δεν γίνεται σε όλους τους τομείς, όμως μπορούμε να κρατάμε μεγάλα τμήματα των κοινωνικών μας συμμαχιών αρκεί να ξέρουμε τι θέλουμε να κάνουμε και να τηρούμε αυτό τον ορίζοντα. Αυτό προϋποθέτει πολύ ισχυρό πολιτικό κέντρο στην κυβέρνηση και στο κόμμα. Προϋποθέτει επίσης ότι οι υπουργοί και οι πολιτικές κορυφές των υπουργείων να μην υποταχθούν στον αφανή και αυθόρμητο κυβερνητισμό. Επομένως, δεδομένου ότι θα πάμε σε εκλογές το 2019, ο ΣΥΡΙΖΑ ως πολιτικός οργανισμός πρέπει να θέσει την κυβερνητική πολιτική στο φως των κοινωνικών συμμαχιών που θέλει να εξυπηρετήσει. Μπορεί να το κάνει, όμως προϋποθέτει ρήξεις και ενσυναίσθηση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η κοινωνία. Και το κόμμα δεν πρέπει να είναι απών στην υλοποίηση κυβερνητικών πρωτοβουλιών προς όφελος της κοινωνίας. Αντίθετα, πρέπει να είναι στην πρωτοπορία και να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες ώστε να υπερπηδούνται οι σκόπελοι που εμφανίζονται όποτε προσπαθούμε να κάνουμε κάτι που θα ανατρέψει την σημερινή κατάσταση. Το ζήτημα είναι πώς θα δημιουργήσεις ένα κυβερνητικό πολιτικό κέντρο που θα υλοποιήσει το όραμά μας. Αν δεν το κάνεις αυτό, θα καταλήξεις στον κυβερνητισμό. Εδώ είναι το μεγάλο θέμα που έχουμε να αντιμετωπίσουμε και ξεπερνά τον ορίζοντα της διαπραγμάτευσης. Οφείλουμε να προετοιμαστούμε, ώστε όταν θα αλλάξουν οι συνθήκες να είναι έτοιμο το σχέδιο για το πώς προχωράμε. Η εμπειρία δείχνει ότι όταν βάζαμε το πλαίσιο, ακόμα και όταν ήταν αρνητικό, σιγά σιγά το μετατοπίζαμε.

Ως υπουργός Επικρατείας, ρόλος σου είναι ο συντονισμός των υπουργείων και η παρακολούθηση της υλοποίησης της κυβερνητικής στρατηγικής. Επειδή αναφέρθηκες στον κυβερνητισμό, πώς θα τον αποφύγεις;
Προσπαθώ να το επιτύχω και δεν το καταφέρνω πάντα. Είναι σαφές ότι αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε σε μια μάχη για να επιτύχουμε το κυβερνητικό μας σχέδιο. Δυστυχώς, αυτό δεν το έχουμε καταφέρει σε όλα τα υπουργεία. Και δεν πρέπει να χρησιμοποιούμε την περίσπαση των διαπραγματεύσεων ως άλλοθι, καθώς υπάρχει σειρά ζητημάτων που δεν έχουμε ακόμα καταφέρει να δρομολογήσουμε, τα οποία δεν επηρεάζονται από αυτήν. Αν επιχειρούσα έναν προσωρινό απολογισμό, θα έλεγα πως υπάρχουν υπουργεία που έχουν ακολουθήσει το δρόμο της πολιτικής που έχουμε χαράξει με σχέδιο, πρόγραμμα και οπτική κοινωνικών συμμαχιών και άλλα που το έχουν κάνει αποσπασματικά. Για να το καταφέρουμε συνολικά θα πρέπει να ενισχύσουμε πολιτικές λειτουργίες τόσο μέσα στην Κυβέρνηση όσο και στο κόμμα και την κοινοβουλευτική ομάδα.


 
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2024 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet