Του Κωστή Γιούργου

Οταν η προσωποποίηση της αλαζονείας, το ψυχρό βλέμμα της περιφρόνησης, ο βιρτουόζος της προσβολής, δηλώνει δημοσίως ότι έχει μείνει άναυδος, τότε κάτι όντως αξιοσημείωτο έχει συμβεί. Όταν ο κ. Σόιμπλε ομολογεί ότι έχει υπάρξει στον κόσμο γεγονός ικανό να διαταράξει τις βεβαιότητές του, δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο.
Είναι πολύ πιθανό ο χωροδεσπότης των Οικονομικών της Ενωμένης Ευρώπης να θεωρεί ότι κατέχει, αυτός και κανείς άλλος, το δικαίωμα να αφήνει άναυδους όλους τους υπόλοιπους όποτε κρίνει ότι αυτό τον εξυπηρετεί. Μόνο έτσι εξηγείται η δήλωσή του στην Welt της περασμένης Κυριακής ότι, «η ρητορική του Ερντογάν με έχει αφήσει άναυδο». Το έκανε με αφορμή τις καταγγελίες του προέδρου της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν,  περί «ναζιστικών μεθόδων» σε βάρος των τούρκων πολιτών στη Γερμανία, και τη διαβεβαίωσή του ότι θα συνεχίσει να αποκαλεί ευρωπαϊκές χώρες «ναζί», όσο εκείνες επιμένουν να τον αποκαλούν δικτάτορα: «Είστε φασίστες. Ενοχληθείτε όσο θέλετε με τις [αναφορές σε] ναζιστικές πρακτικές. Εάν ζωγραφίζετε σβάστικες στους τοίχους των τεμενών μας και δεν επιρρίπτετε την ευθύνη σε κανέναν, δεν μπορείτε να απαλλαγείτε από αυτό το στίγμα».

Ρητορική και πραγματικότητα

Το γεγονός ότι ο πρόεδρος Ερντογάν βρίσκεται σε δυσχερή θέση, εξηγεί τη ρητορική του. Το γεγονός ότι είναι δικτατόρας, δεν αναιρεί μια πραγματικότητα. Άλλωστε, ούτε η απειλή του κ. Σόιμπλε ότι με τα λεγόμενά του ο τούρκος πρόεδρος ζημιώνει τη διαδικασία ενσωμάτωσης της χώρας του στην ΕΕ διακρίνεται για δημοκρατική ευαισθησία. Μάλλον αυταρχική τιμωρητική διάθεση, που τόσο προσιδιάζει στον κ. Σόιμπλε, υποκρύπτει.
Με μηδενικό, εξάλλου, αποτέλεσμα, καθώς ο τούρκος πρόεδρος είχε σπεύσει να προκαταλάβει ανάλογες εκβιαστικές υπομνήσεις εκ μέρους του Βερολίνου και των Βρυξελλών, απειλώντας ο ίδιος, σε προεκλογική ομιλία του στην Αττάλεια, με ένα δεύτερο δημοψήφισμα, αυτή τη φορά για την ένταξη της χώρας του στην ΕΕ: «Θα μπορούσαμε να επιλέξουμε να κάνουμε ένα δεύτερο δημοψήφισμα σχετικά με τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την ΕΕ και θα συμμορφωνόμασταν με όποια απόφαση λάμβαναν οι πολίτες μας σε αυτό».
Αυταρχική απάντηση με εκλογικο-δημοκρατικό περιτύλιγμα. Πώς θα μπορούσε να αντιλέξει σε αυτό η Ευρώπη; Η οποία, άλλωστε, δια στόματος Σόιμπλε και άλλων ομοίων του, προσφέρει στο καθεστώς Ερντογάν πλήθος επιχειρημάτων για εσωτερική κατανάλωση και αποδυνάμωση των πολιτικών αντιπάλων του. Πόσα περιθώρια ελεύθερης αντεπιχειρηματολογίας έχει, μέσα στον ασφυκτικό αυταρχισμό του καθεστώτος, η αντιπολίτευσή του στον κ. Ερντογάν, όταν αυτός ισχυρίζεται ότι η Ευρώπη αρνείται να κάνει μέλος της την Τουρκία «επειδή είναι ισλαμική χώρα»;
Παγιδευμένη στις αντιφάσεις της και στο έλλειμμα δημοκρατίας και ανοχής στη διαφορετικότητα, η Ευρώπη προσφέρει στον κ. Ερντογάν τα προσχήματα που του επιτρέπουν να παρομοιάζει τους ευρωπαίους ηγέτες με «σταυροφόρους». Το λιγότερο προβληματικό, ίσως, από τα προσχήματα αυτά ήταν η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου που δίνει στην εργοδοσία το δικαίωμα να απαγορεύει στις μουσουλμάνες της ΕΕ να φορούν τη μαντίλα στην εργασία τους. Αμφιλεγόμενη απόφαση, που έδωσε στον πρόεδρο Ερντογάν λαβή να μιλήσει για σταυροφορία εναντίον της Τουρκίας, χαρακτηρίζοντας μάλιστα, με επαρμένη μεγαλοστομία, τη χώρα του ως «το ολοένα και ισχυρότερου συμβόλου του Ισλάμ».

Η... σύνοδος του Βατικανού

Πολύ πιο σοβαρή, κυρίως για τον ισχυρότατο συμβολισμό που εξέπεμψε εντός, αλλά και εκτός Ευρώπης, θα αποδειχθεί η απόφαση οι ηγέτες των χωρών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης να συγκεντρωθούν ενώπιον του πάπα Φραγκίσκου στο Βατικανό, στο περίφημο παρεκκλήσιο της Καπέλα Σιξτίνα, την παραμονή της Σύνοδου τους στην ιταλική πρωτεύουσα για τα 60 χρόνια από την υπογραφή της Συνθήκης της Ρώμης.
Μπορεί η ομιλία του πάπα Φραγκίσκου να ήταν όντως μεστή περιεχομένου και δύσκολο να αμφισβητηθεί ως προς την ειλικρίνειά της, αυτό δεν αρκεί, ωστόσο, για να δώσει πειστική απάντηση στο εξής ερώτημα: Για ποιο λόγο δεν προκρίθηκε να μεταβεί ο ποντίφικας στο Καπιτώλιο, εκεί όπου πριν από 60 χρόνια υπογράφηκε η Συνθήκη της Ρώμης, και να εκφωνήσει εκεί τον παραινετικό του προς τους ευρωπαίους ηγέτες, όπως επιβάλλουν και η ιστορία και οι δημοκρατικές συνδηλώσεις; Και επίσης: Ποιο ιδεολογικό αδιέξοδο αφήνει την Ενωμένη Ευρώπη έκθετη στην υπόνοια ότι αναζητά στην Αγία Έδρα κάτι σαν πνευματική σκέπη;
Δέκα ημέρες μετά τη... σύνοδο του Βατικανού, δεν έχει γίνει ακόμα γνωστό αν ο κ. Σόιμπλε έμεινε ή όχι άναυδος από το σχόλιο του κ. Ερντογάν, ο οποίος εύλογα διερωτήθηκε για την παρουσία του πάπα Φραγκίσκου στη Σύνοδο Κορυφής της Ρώμης: «Τι δουλειά είχαν οι ευρωπαίοι ηγέτες με τον πάπα; Το Βατικανό δεν είναι κράτος-μέλος της ΕΕ».
Άλλη, ακόμα σημαντικότερη, διερώτηση: Άραγε η Ευρώπη του σκληρού πυρήνα, με τη σύναξη στο Βατικανό όρισε, εμμέσως πλην σαφώς, τα ιδεο��ογικο-πολιτιστικά όρια εντός των οποίων προτίθεται να υπάρξει, και ο νοών νοείτω;
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2023 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet