Η συζήτηση για την αναδιάρθρωση του χρέους θα αρχίσει μετά το ’18

melas

Τη συνέντευξη πήρε
ο Παύλος Κλαυδιανός

Έχουμε φτάσει λίγο πριν κλείσει η αξιολόγηση, όπως φαίνεται από δηλώσεις αξιωματούχων. Να ακούσουμε και τη δική σου εκτίμηση;
Νομίζω ότι αυτή η εικόνα προκύπτει. Προκύπτει και από τις δηλώσεις ανώτατων αξιωματούχων της κυβέρνησης ότι η αξιολόγηση οφείλει να κλείσει. Δεν υπάρχει άλλο αφήγημα, με ό,τι αυτό σημαίνει για την ελληνική οικονομία. Η συμφωνία, όπως ξέρετε, που επίκειται, έχει και τα θετικά της και τα αρνητικά της.

Υπάρχουν, όμως, ζητήματα ακόμα ανοιχτά, τα λεγόμενα «τεχνικά».
Υπάρχουν, όντως, θέματα ανοιχτά προς επίλυση. Και δεν είναι μόνο τα εργασιακά. Υπάρχουν θέματα συναφή με το άνοιγμα αγορών, το ενεργειακό κτλ, τα οποία χρειάζονται το χρόνο τους. Η τεχνική λύση, είναι, εξάλλου και πολιτική.

Οι ενημερώσεις που τίθενται, η 22α Μαΐου στο Eurogroup για παράδειγμα, είναι εφικτό να πιαστούν. Θα ανοίξει ο δρόμος για εκταμιεύσεις και, στη συνέχεια, για τα μέτρα για το χρέος;
Υπάρχουν και σημερινές δηλώσεις (σ.σ. η συνέντευξη πάρθηκε την Πέμπτη) του κ. Ντάισελμπλουμ, ο οποίος παραπέμπει εμμέσως στις 22 Μαΐου για το κλείσιμο της αξιολόγησης. Επίσης αναγνωρίζει, είναι πολύ σημαντικό αυτό, ότι η δεκαετής περίοδος για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ πρέπει να μειωθεί. Δηλαδή, το αίτημα των Γερμανών, που είναι για 10 χρόνια. Κατά την άποψή μου συνάγεται ότι για τα πρωτογενή πλεονάσματα -τουλάχιστον μέχρι το 2020, αλλά μάλλον μέχρι το 2022- οι Γερμανοί θα επιμείνουν να είναι 3,5%. Ως τότε υπάρχει η περίοδος χάριτος. Θα δούμε φυσικά πως θα εξελιχθούν τα πράγματα. Ως το 2022, ως γνωστόν, λήγει η περίοδος χάριτος για τα πρώτα δάνεια από το EFSM και το ESM, από το 2012. Προβάλλουν το επιχείρημα ότι η Ελλάδα θα πληρώνει έως τότε χαμηλά επιτόκια. Μετά το 2022, έως το 2030, όπως είναι διαρθρωμένο το ελληνικό χρέος, έχει υψηλούς τόκους κα υψηλά χρεολύσια. Είναι πολύ δύσκολο να αντεπεξέλθει η Ελλάδα, όταν θα λήξει η περίοδος χάριτος. Δηλαδή, τότε θα αρχίσουμε να πληρώνουμε και υψηλούς τόκους και χρεολύσια. Τώρα δεν πληρώνουμε τόκους. Γι’ αυτό, τότε νομίζω ότι θα υπάρξει αναδιάρθρωση του χρέους. Δεν μπορεί η Ελλάδα να καταβάλει τέτοιο ύψος τοκοχρεολυσίων. Άρα, λοιπόν, και τα υψηλά πλεονάσματα θα μειωθούν, εφόσον θα υπάρξει αναδιάρθρωση του χρέους.

Οι πολιτικοί συμβιβασμοί

Τι προβλέπεις, λοιπόν, για τα μεσοπρόθεσμα μέτρα για το χρέος;
Προβλέπω, λογικά σκεπτόμενος και παρακολουθώντας τη σκέψη των Γερμανών, –κανένας, βέβαια, δεν μπορεί να προβλέψει στ’ αλήθεια τι θα ισχύει το 2022- 2023- ότι η συζήτηση για την αναδιάρθρωση του χρέους θα αρχίσει μετά το 2018, μετά τη λήξη, δηλαδή, του προγράμματος. Σήμερα θα υπάρξει ένας συμβιβασμός, ανάμεσα στο ΔΝΤ και τη Γερμανία. Διότι δεν είναι δυνατόν το ΔΝΤ, λογικά σκεπτόμενο και με ιστορικά δεδομένα, να συνεχίσει να θέλει να δυσκολέψει τη Γερμανία, η οποία θα έχει εκλογές τον Οκτώβριο.

Ναι, αλλά και η ελληνική πλευρά έχει ανάγκη από ένα πολιτικό περιθώριο, εφόσον θα έχει ήδη ψηφίσει μέτρα-αντίμετρα.
Θα το επιτρέπει, με την έννοια, όπως ακριβώς είπε και ο πρωθυπουργός, ότι θα πάρουμε αυτά τα μέτρα, αλλά δεν θα τα εφαρμόσουμε εάν δεν πάρουμε κάτι για το χρέος, για την περίοδο 2019-20. Θα καταγραφεί, λοιπόν, μια υπόσχεση με περιγραφή των μεσοπρόθεσμων μέτρων, η οποία όμως δεν θα είναι λεπτομερής και ποσοτικοποιημένη.

Ο ρόλος του υψηλού πλεονάσματος

Το υψηλό πλεόνασμα του 2016 πόσο επηρέασε τη διαπραγμάτευση κατά τη γνώμη σου;
Η παραγωγή πλεονάσματος της τάξεως του 4,2% ήταν σαφέστατα ένα πολιτικό επιχείρημα της ελληνικής κυβέρνησης στις διαπραγματεύσεις. Άλλαξε το κλίμα, παρότι όμως, όπως είδαμε, δεν άλλαξε κάτι από την πλευρά των άλλων, όσον αφορά και τα πρωτογενή πλεονάσματα για την περίοδο μέχρι το 2020. Ούτε άλλαξε τη στάση του το ΔΝΤ με την επιμονή του να παρθούν πρόσθετα μέτρα της τάξης του 2% το 2019 και το 2020, στοχευμένα μάλιστα, όπως η συνταξιοδοτική δαπάνη και η μείωση του αφορολόγητου. Το ΔΝΤ επέβαλλε την άποψή του σε συμφωνία με τους Γερμανούς και στόχευσε σ’ αυτό που λέει. Δηλαδή να ορισθούν δημοσιονομικά μέτρα που να είναι διατηρήσιμα.

Φυσικά, για το 4,2% πλεόνασμα του 2016 δεν δέχεται ότι το μεγάλο ποσοστό τους είναι από μόνιμες πηγές.
Διότι πολλά απ’ αυτά κατά το ΔΝΤ, όχι από οικονομική θεώρηση, αλλά από ιδεολογική άποψη, θεωρεί ότι δεν είναι διατηρήσιμα. Έχει ιδεολογικο-θεωρητική άποψη από πού πρέπει να προκύπτουν τα πλεονάσματα, για τον τρόπο που αντιλαμβάνονται τη λειτουργία του κοινωνικού κράτους και την αναπαραγωγή του εισοδήματος.

Θα μπορούσε η κυβέρνηση, βλέποντας ότι πάει καλά το πλεόνασμα, να τονώσει λίγο και την παραγωγή, να προκύπτει, ίσως, θετικό ΑΕΠ, ανάπτυξη το 2016;

Είναι ένα σωστό, ουσιαστικό ερώτημα αυτό. Νομίζω, όμως, ότι πολλά πράγματα, όταν κάνουμε προβλέψεις για τέτοια μεγέθη, δεν είναι γνωστά εκ των προτέρων. Η κυβέρνηση, έχω την εντύπωση, αντιλήφθηκε ότι υπάρχει αυτό το πλεόνασμα τους τελευταίους δύο μήνες. Δεν προλάβαινε. Αλλά θεωρητικά μιλώντας, σαφέστατα θα έπρεπε να μη ληφθούν αυτά τα φορολογικά μέτρα. Αν γινόταν αυτό αντιληπτό νωρίτερα, καλό θα ήταν να χαλαρώσει κάποια απ’ αυτά τα μέτρα. Όσο για τα ληξιπρόθεσμα, που γίνεται πολύ συζήτηση γι’ αυτά στον Τύπο, πρέπει να διευκρινισθεί, διότι υπάρχει σύγχυση, ότι όταν υπάρχουν αυτά, υπολογίζονται όταν μετράται το πρωτογενές πλεόνασμα. Άρα δεν εξασφαλίζεις μεγάλο πλεόνασμα αυξάνοντας, για παράδειγμα, ληξιπρόθεσμες οφειλές. Να τονίσουμε, επίσης, πόσο έπεσε έξω το μακροοικονομικό υπόδειγμα του ΔΝΤ, των δανειστών.

Αναμένοντας την ανάπτυξη

Ας δούμε τώρα την πορεία της οικονομίας. Αν όλα πάνε καλά ως τις 22 Μαΐου και μετά, προλαβαίνει να ανατάξει, να καλύψει τα κενά; Το ΙΟΒΕ, την Τετάρτη, για παράδειγμα, ανακοίνωσε την πρόβλεψή του 1,5% άνοδο του ΑΕΠ, πολύ μακριά από κινδυνολογικές εκτιμήσεις, παλαιότερες, δικές του ή άλλων.

Νομίζω ότι επειδή έχει χαθεί ένα χρονικό διάστημα, αυτό δεν είναι ταυτόσημο με το να λέμε ότι έχει χαθεί και για την οικονομία, επειδή οι καταγραμμένες επενδύσεις, όσο και εξαγωγές, το πρώτο τρίμηνο του 2017 δείχνουν ότι υπάρχει μια τάση για ανάπτυξη περίπου 2% το τρέχον έτος. Όμως, πρέπει να περιμένουμε λιγάκι να κλείσει η αξιολόγηση. Μπορεί να μην φθάσουμε στο 2,7% που ήταν η αρχική επίσημη πρόβλεψη –κανένας δεν το ξέρει αυτό. Σκέφτομαι ότι κανείς δεν ξέρει πραγματικά πώς θα πάει ο τουρισμός, δεν ξέρουμε αν οι επιχειρήσεις που ήθελαν να επενδύσουν και το ανέβαλλαν, μπορεί ξαφνικά να προχωρήσουν πιο σωρευτικά το 2017. Αν κλείσει η αξιολόγηση και στη συνέχεια εκλείψει η αβεβαιότητα που τώρα υπάρχει, νομίζω ότι μπορούμε να πλησιάσουμε το 2% χωρίς κανένα πρόβλημα. Ακόμη, όμως, πρέπει να περιμένουμε.

Το ΙΟΒΕ θεωρεί ότι η άνοδος θα προκύψει από την αυξημένη ιδιωτική κατανάλωση. Αυτό, όμως, ως τώρα δεν προκύπτει ούτε από τα ρεπορτάζ, ούτε από τις δηλώσεις των επαγγελματιών- εμπόρων.
Αυτό είναι κάτι διαφορετικό. Είναι διαφορετικό πράγμα ο τζίρος των καταστημάτων, το τι λένε οι έμποροι... Δεν έχουν σχέση με τη στατιστική αλήθεια. Διότι έχουν μερική αντίληψη του όλου. Βλέπουμε ότι και η ιδιωτική κατανάλωση θα αυξηθεί, ίσως περισσότερο από 1,5% και η ανεργία θα μειωθεί. Αυτό εξάλλου είναι και η αιτία που θα αυξηθεί η κατανάλωση. Όχι διότι θα αυξηθούν τα διαθέσιμα ατομικά εισοδήματα, αλλά ο όγκος του συνολικού διαθέσιμου εισοδήματος, δηλαδή περισσότεροι άνθρωποι θα πάνε στην αγορά.
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet