giourgos

Του Κωστή Γιούργου

Φυλλομετρώντας τα «Τετράδια» που «εξέδιδαν» το 1969-1973 στις φυλακές Αβέρωφ και Κορυδαλλού πολιτικοί κρατούμενοι της δικτατορίας:
Τεύχος 22, Σεπτέμβριος 1972. Η συντακτική επιτροπή προτείνει διάλογο με ένα μεταφρασμένο άρθρο του μαρξιστή θεωρητικού και ακτιβιστή Έρνστ Μαντέλ (1923-1995) δημοσιευμένο στη «Monde» με τον τίτλο: «Απέναντι στη δύναμη των πολυεθνικών εταιριών, το σύγχρονο κράτος δεν είναι πια ο ισχυρότερος».
Από το άρθρο: «Στην εποχή της νεο-αποικιοκρατίας, όπως και στην εποχή της αποικιοκρατίας, αυτές οι εταιρίες μπορούν να αποσπούν πραγματικά δικαιώματα ετεροδικίας...»
Από τις σημειώσεις του υπογράφοντος: Συμφωνίες όπως η ΤΤΙΡ, η Διατλαντική Συμφωνία για το Εμπόριο και τις Επενδύσεις –που μετά την εκλογή Τραμπ, βρίσκεται σε αδράνεια, αλλά μάλλον δεν έχει παραιτηθεί από το στόχο της δημιουργίας μιας εμπορικής ένωσης που θα καλύπτει πάνω από το 50% του παγκόσμιου εμπορίου– εκχωρούν στα διεθνή μονοπώλια το απόλυτο δικαίωμα να προσφεύγουν κατά των συμβεβλημένων εθνικών κρατών για ζημίες που υπέστησαν εξαιτίας αποφάσεων του δημοσίου. Τα μεγάλα αμερικανικά και ευρωπαϊκά μονοπώλια μπορούν να αμφισβητούν τις αποφάσεις κυρίαρχων κρατών και να διεκδικούν αποζημίωση αν κρίνουν ότι επηρεάζονται αρνητικά τα κέρδη τους. Μπορούν, εκβιάζοντας με επενδυτικό εμπάργκο, να παρακάμπτουν τα εθνικά δικαστήρια και να προσφεύγουν σε διεθνή διαιτητικά δικαστήρια. Δικαστήρια-παρωδία, που συνεδριάζουν κεκλεισμένων των θυρών και που οι δικαστές τους δεν είναι μόνιμοι δημόσιοι λειτουργοί, όπως στα εθνικά κράτη, αλλά μια διαπλεκόμενη κλίκα δικηγόρων εταιρικού δικαίου, διορισμένων αδιαφανώς και κατά περίπτωση. Πρόκειται για πλαγιοκόπηση της ίδιας της δημοκρατίας...

Η παντοδυναμία των αγορών τότε

Το άρθρο: «Ακόμα και οι πιο ισχυρές ιμπεριαλιστικές κυβερνήσεις είναι ανίκανες να κάνουν σεβαστές τις αποφάσεις τους στις πολυεθνικές εταιρείες, όταν οι αποφάσεις αυτές έρχονται σε σύγκρουση με τα στρατηγικά συμφέροντά τους... [Θυμηθείτε] την κεραυνοβόλα ταχύτητα με την οποία οι πράξεις μεταφοράς βραχυπρόθεσμων κεφαλαίων από τις πολυεθνικές εταιρείες προκάλεσαν, [αρχής γενομένης] το 1967, διαδοχικές εντάσεις και νομισματικές κρίσεις, μόλις ξανοίγονταν γι’ αυτές, με τις προβλεπόμενες μεταβολές στα τραπεζικά επιτόκια, κερδοσκοπικές προοπτικές ... [Θυμηθείτε] την προσπάθεια της κυβέρνησης των ΗΠΑ να αποθαρρύνει με ένα νέο φόρο την εξαγωγή κεφαλαίων [και πώς αυτή] παρακάμφθηκε από τις εταιρείες με τη βοήθεια, κυρίως των ευρω-συναλλαγματικών και των ευρω-δολαρίων....»
Οι σημειώσεις: Μόλις πριν τέσσερις μέρες ο Λευκός Οίκος παρουσίασε ένα σχέδιο φορολογικής μεταρρύθμισης που χαρακτηρίστηκε ως η μεγαλύτερη περικοπή φόρων στην ιστορία των ΗΠΑ. Ο συντελεστής φορολόγησης των κερδών των εταιρειών μειώνεται από 35% σε 15%.... Τα κέρδη τους από δραστηριότητες στο εξωτερικό δεν θα φορολογούνται πλέον... Καταργείται ο φόρος κληρονομίας για μεγάλες περιουσίες...
Το άρθρο: «Όταν οι αγορές διάθεσης των προϊόντων επεκτείνονται και τα κέρδη μεγαλώνουν, όταν η τεχνολογία εκσυγχρονίζεται και οι επενδύσεις επεκτείνονται ... μπορεί να γεννηθεί στα διεθνή μονοπώλια η αυταπάτη ότι η κρατική παρέμβαση είναι βλαβερή σοφία της κακιάς ώρας. Αλλά μόλις η συγκυρία ανατραπεί, μόλις η ανάπτυξη επιβραδυνθεί, μόλις η πλεονασματική παραγωγή επεκταθεί και το ποσοστό κέρδους πέσει, τότε οι κύριοι αυτοί καταφεύγουν [στο κράτος]. Μερικές φορές ζητιανεύουν έκτακτη ενίσχυση, άλλοτε ζητούν την προστασία τους από τον ξένο ανταγωνισμό» και από τα εργασιακά δικαιώματα, που «με τις διεκδικήσεις τους πάνε να σκοτώσουν τη “χρυσοτόκο όρνιθα”, προκαλώντας αύξηση του κόστους παραγωγής» ... Αλλά «όταν η οικονομική συγκυρία επιδεινώνεται για τις πολυεθνικές εταιρείες, τότε [ζητούν από το κράτος] μέτρα για νέα άνοδο, για υιοθέτηση μιας πολιτικής στα μέτρα των αγορών τους και των επιχειρήσεών τους ...»

Η παντοδυναμία τους και σήμερα

Οι σημειώσεις: Προσωρινή αναδίπλωση εντός του εθνικού κράτους: Με τις ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ να κραδαίνουν το εθνικό πυρηνικό οπλοστάσιο προς συνετισμό των διεθνών ανταγωνιστών του αμερικανικού κεφαλαίου... Με τα ισχυρά εθνικά κράτη της Ευρώπης να ανεμίζουν την απειλή έξωσης όσων δε πειθαρχούν στους υπερεθνικούς σχεδιασμούς των πολυεθνικών τους...
Το άρθρο: «Πριν κάνουν το άλμα προς τον εθνικό προστατευτισμό, οι πολυεθνικές θα προσπαθήσουν να ξεπεράσουν την αντίθεση ανάμεσα στο κατακτημένο επίπεδο διεθνοποίησής τους και στα στενά όρια των εθνικών κρατών, επιβάλλοντας πραγματικά πολυεθνικά κράτη στις τρεις ημι-ηπείρους: Β. Αμερική, Δ. Ευρώπη, Αν. Ασία». Στη λογική αυτή, «μια ΕΟΚ προικισμένη με ένα κοινό νόμισμα, με μια πολιτική δημοσίων [επενδυτικών] έργων και συνεπώς με έναν κοινό προϋπολογισμό, δηλαδή με πραγματικά κυριαρχική εξουσία, [θα μπορούσε να] είναι το πρότυπο ενός τέτοιου κράτους, ικανό να αντιπαραταχθεί στις δύο άλλες ζώνες που προαναφέραμε. Μένει να μάθουμε αν θα κατορθώσουν [η Ευρώπη...] να ξεπεράσουν τα τεράστια εμπόδια στην πορεία της σταδιακής προσαρμογής του κρατικού εποικοδομήματος στην οικονομική υποδομή, πράγμα όχι και πολύ σίγουρο ...»

Διάλογος του παρόντος με το παρελθόν

Ερωτήματα από το διάλογο ανάμεσα στα «Τετράδια» της φυλακής και τις σημειώσεις του υπογράφοντος:
Ο σκληρός ευρωπαϊκός πυρήνας έχει αποδεχθεί τελεσίδικα ότι η ΕΕ όπως την ξέραμε βαδίζει προς το τέλος της; Υπερισχύει το σενάριο για σταδιακή και συντεταγμένη αναδιάρθρωση της ΕΕ από μια μερίδα «υγιών» μελών, για να αποφευχθεί μια χαοτική διάλυση;
Το ΔΝΤ και το Βερολίνο όντως συγκλίνουν ότι η Ευρώπη πρέπει να «σπάσει» σε πολλές ταχύτητες; Ότι, προκειμένου να υπηρετηθούν «πολιτικές ισορροπίες», η Ιταλία και η Ισπανία, αν και προβληματικές, δεν θα εξοβελιστούν από τον σκληρό ευρωζωνικό πυρήνα (Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία και Φινλανδία, προς το παρόν...), που και αυτός θα αναδιαρθρωθεί;
Τέλος. Έχουν δίκιο όσοι ανησυχούν ότι, με την ασαφή χρονική μετάθεση της λήψης τελικών αποφάσεων για το ελληνικό χρέος, ουσιαστικά κερδίζει μόνο η Ευρώπη πολλών ταχυτήτων του ΔΝΤ και του Βερολίνου, εξασφαλίζοντας έτσι το χρόνο που χρειάζεται για να μπει στην τελική ευθεία; Με διαφορετικά λόγια: Πόσο εφησυχασμό δικαιολογεί η δήλωση του γερμανού Προέδρου κ. Σταϊνμάγιερ, κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Αθήνα, ότι δεν μπορεί να φανταστεί την Ευρώπη χωρίς την Ελλάδα;
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet