ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ, ΕΥΚΛΕΙΔΗ ΤΣΑΚΑΛΩΤΟΥ, ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST
tsakalotos

Τα νέα για την ελληνική οικονομία, ειδικότερα στο μικρο-επίπεδο είναι αρκετά ενθαρρυντικά. Σημειώθηκε αύξηση της βιομηχανικής παραγωγής το μήνα Μάρτιο κατά 8,7%, σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο. Ο Μάρτιος είναι ο έκτος συνεχόμενος μήνας θετικής ανάπτυξης. Η μεταποίηση αποδείχτηκε ιδιαίτερα δυναμική με αύξηση της τάξης του 8,6% τον Μάρτιο σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο. Στους τομείς με ισχυρή απόδοση συμπεριλαμβάνονται πετρελαϊκά προϊόντα, μεταλλεύματα και φαρμακευτικά προϊόντα. Στις λιανικές πωλήσεις σημειώθηκε αύξηση 4,6% τους μήνες Ιανουάριο-Φεβρουάριο, σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο. Η ανεργία παρουσιάζει πτωτική τάση, καθώς κατά τους τελευταίους τέσσερις μήνες είχαμε καθαρή αύξηση των θέσεων εργασίας κατά 125. 000. Οι εξαγωγές αγαθών πηγαίνουν, επίσης, καλά, καθώς μέσα στο 2016 αυξήθηκαν κατά 6% σε πραγματικούς όρους.
Το ερώτημα που προκύπτει, είναι γιατί, τούτων δοθέντων, παρουσιάζονται απογοητευτικά αποτελέσματα στα μεγέθη ανάπτυξης κατά το τελευταίο τρίμηνο του 2016, αλλά και κατά το πρώτο τρίμηνο του 2017. Η βασική απάντηση βρίσκεται σε μία λέξη: επενδύσεις. Και η απάντηση στο ερώτημα γιατί δεν έχουν πάρει τα πάνω τους οι επενδύσεις, βρίσκεται, κατά την γνώμη της ελληνικής κυβέρνησης, στην έλλειψη σαφήνειας όσον αφορά τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας. Φαίνεται ότι υπάρχει ευρεία συναίνεση πως η Ελλάδα τήρησε τις δεσμεύσεις της σε ό,τι αφορά τις μεταρρυθμίσεις. Στην πραγματικότητα θεωρώ πως οι περισσότεροι έχουν εκπλαγεί από το βαθμό στον οποίο η χώρα τήρησε αυτές τις δεσμεύσεις, από την έκταση και το βάθος αυτών των μεταρρυθμίσεων. Από τη δημόσια διοίκηση έως το χρηματοπιστωτικό τομέα και από τη διοίκηση τραπεζών ως την αγορά εργασίας, στην Ελλάδα έχουν αλλάξει μια σειρά από πράγματα με τρόπο ριζικό.

Σαφήνεια για το χρέος

Ύστερα, λοιπόν, από τέτοια προσπάθεια αυτό το οποίο ζητά η ελληνική κυβέρνηση είναι σαφήνεια στο θέμα του χρέους. Και αυτή η σαφήνεια δεν υπήρξε στο τραπέζι του Γιούρογκρουπ της 22ας Μαΐου. Και γιατί είναι σημαντική αυτή η σαφήνεια; Είναι σημαντική όχι μόνο για τον ελληνικό λαό, ο οποίος έχει υποστεί τις συνέπειες της πτώσης του ΑΕΠ κατά 25% περίπου μέσα σε όλα αυτά τα χρόνια, αλλά και για τους επενδυτές. Οι επενδυτές χρειάζεται να γνωρίζουν με ποιον τρόπο η Ελλάδα πρόκειται να ανταποκριθεί στο χρέος της βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.
Από ποιον ζητάμε αυτή την σαφήνεια; Από το ΔΝΤ, το οποίο στο τελευταίο Γιούρογκρουπ θεώρησε ότι τα μέτρα που έχουν ήδη παρθεί για το χρέος, αλλά και αυτά που πρόκειται να ληφθούν, δεν είναι ικανά για τη βιωσιμότητα του χρέους. Αυτό συμβαίνει γιατί έχουν μία πολύ απαισιόδοξη εκτίμηση για το ρυθμό ανάπτυξης, γύρω στα 1%, η οποία είναι υπερβολικά απαισιόδοξη κατά τη γνώμη μου. Και ως οικονομολόγος στο επάγγελμα, δεν είμαι πολύ υπέρ τέτοιων μακρόπνοων προβλέψεων. Πάρτε για παράδειγμα τη Γερμανία και την Βρετανία στη δεκαετία του 60, ας πούμε το 1966. Και ας πούμε ότι γίνονταν προβλέψεις για τα επίπεδα της ανεργίας για το 2003. Υπάρχει κάποιος ο οποίος μπορεί να υποστηρίξει ότι αυτή η πρόβλεψη θα είχε νόημα ή κάποια βάση; Κανείς δεν θα μπορούσε εκείνη την εποχή να γνωρίζει για την κατάρρευση του Βretton Woods, ή για την πρώτη πετρελαϊκή κρίση, ή για τη δεύτερη που ακολούθησε, και κανείς δεν θα μπορούσε να προβλέψει την κρίση του ευρωπαϊκού μηχανισμού συναλλαγματικών ισοτιμιών (ERM) και βεβαίως θα είχε πέσει τελείως έξω στις προβλέψεις του για την ανεργία, δεδομένου ότι κατά την περίοδο εκείνη και οι δύο αυτές οικονομίες είχαν σχεδόν πλήρη απασχόληση.
Επανέρχομαι, λοιπόν, στο ότι ζητάμε από το Ταμείο αυτή ακριβώς την σαφήνεια. Το ΔΝΤ υποσχέθηκε να συμμετέχει στο πρόγραμμα το 2015. Τώρα βρισκόμαστε στο 2017, δύο χρόνια μετά και με 14 μήνες να απομένουν μέχρι να τελειώσει το πρόγραμμα. Μου φαίνεται ότι είναι πια ώρα για το ΔΝΤ να αποφασίσει τι ακριβώς θα κάνει και τι κατά τη γνώμη του χρειάζεται να γίνει.

Σαφήνεια και από την ΕΚΤ

Δεύτερον, θέλω να απευθυνθώ σε ορισμένες χώρες, όπως η Γερμανία και η Ολλανδία, οι οποίες επέμεναν στην παραμονή του ΔΝΤ στο πρόγραμμα, είτε γιατί πίστευαν ότι αυτό θα εξασφάλιζε ένα αυστηρότερο πρόγραμμα είτε γιατί θεωρούσαν ότι οι ευρωπαϊκοί θεσμοί δεν διέθεταν την τεχνογνωσία. Εάν ισχύει κάτι τέτοιο, δεν γίνεται από τη μία πλευρά να είναι το ΔΝΤ «καλό» για τις δομικές μεταρρυθμίσεις και να συμβουλεύει επ’ αυτών και να συμφωνεί, αλλά από την άλλη να μην είναι «καλό» για το θέμα της ελάφρυνσης του χρέους που χρειάζεται. Άρα, εάν η Γερμανία και η Ολλανδία θεωρούν ότι το ΔΝΤ είναι ένας εξαιρετικός θεσμός, ο οποίος γνωρίζει πολύ περισσότερα από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς σε πολλά θέματα, τότε σίγουρα πρέπει να καταλήξουν σε ένα συμβιβασμό με το ΔΝΤ.
Απευθύνομαι τώρα στην ΕΚΤ, καθώς είχα το πλεονέκτημα να μιλήσω με τον Μπενουά Κερέ και μπορώ να πω ό, τι σκέφτομαι. Όπως όλοι γνωρίζετε, η ΕΚΤ, όπως ακριβώς και ο Κύριός μας, αποφασίζει κατά τρόπον μυστήριο. Ο Μπενουά είπε να οριστούν κάποια κριτήρια για την είσοδο της Ελλάδας στην ποσοτική χαλάρωση. Δεν μας είπε, όμως, εάν συμμερίζεται τις απαισιόδοξες θέσεις του ΔΝΤ για την ανάπτυξη. Έχει υπάρξει ένα πρόγραμμα ισχυρών μεταρρυθμίσεων; Τα δύο τελευταία χρόνια, που έχουμε διανύσει μέρος του προγράμματος με το ΔΝΤ να λειτουργεί ως σύμβουλος, έχουμε κάνει μια σειρά μεταρρυθμίσεων, μετά συμφωνήσαμε και σε νέο πακέτο μεταρρυθμίσεων, πέραν της λήξης του προγράμματος, και ακόμη εκτιμούν ότι η ανάπτυξη θα κινηθεί μόνο στο 1%. Ποια είναι η άποψη της ΕΚΤ; Πιστεύει ότι το πακέτο μεταρρυθμίσεων που συζητήθηκε στο Γιούρογκρουπ, δύο εβδομάδες πριν, ήταν αρκετό για τη βιωσιμότητα του χρέους ή όχι;

Η ηθική διάσταση της οικονομικής επιστήμης

Τέλος, θέλω να σταθώ σε μια ηθική διάσταση των όσων λέω. Ως οικονομολόγος θεωρώ ως ένα από τα προβλήματα της οικονομικής επιστήμης το γεγονός ότι «απελευθερώθηκε» από τις ηθικές επιστήμες. Κάποτε έδωσα μια διάλεξη στο Κέμπριτζ για την αποσύνδεση των οικονομικών από τις ηθικές επιστήμες. Και η θέση που υποστήριξα είναι ότι αυτή η αποσύνδεση υπήρξε καταστροφική. Η απουσία ηθικών ζητημάτων από τα οικονομικά οδηγεί σε κακές πολιτικές, οι οποίες δεν γίνονται αποδεκτές από μεγάλες μερίδες ανθρώπων. Ηθικά ζητήματα για την κατανομή, για τις οικολογικές συνέπειες, κ.λπ. Και συμφωνώ απολύτως με την άποψη του προηγούμενου ομιλητή, ότι όσοι πιστεύουν ότι, λόγω της βελτίωσης των δεικτών ανάπτυξης στην Ευρώπη στη διάρκεια του τελευταίου χρόνου, έχουμε τελειώσει με τον Βίλντερς ή την Λεπέν, κάνουν σοβαρό λάθος αναφορικά με το μέλλον της Ευρώπης. Νομίζω, εάν απουσιάζει η ηθική διάσταση από τις πολιτικές μας ή από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, τότε έχουμε πολύ μεγάλο πρόβλημα ως ευρωπαίοι. Δεν αποτελεί ένα μήνυμα ηθικής ορθότητας στους υπόλοιπους ευρωπαίους το γεγονός ότι η Ελλάδα έχει κάνει όλες τις μεταρρυθμίσεις και από την άλλη πλευρά οι ευρωπαϊκές χώρες μέλη και το ΔΝΤ να μην μπορούν να παράσχουν αυτή τη σαφήνεια.
Τελειώνοντας, θέλω να πω ότι το οικονομικό μοντέλο που είχε η Ευρωπαϊκή Ένωση για 23 χρόνια, εξαιρούσε ένα σημαντικό τμήμα της μεσαίας και της εργατικής τάξης, και αυτό είναι κάτι που πρέπει να αντιμετωπιστεί. Εάν ο κόσμος θέλει μια ολοκληρωμένη Ευρωπαϊκή Ένωση, τότε οι άνθρωποι της μεσαίας και της εργατικής τάξης πρέπει να δουν τον εαυτό τους σε αυτή την οικονομική ανάπτυξη. Πρέπει να δουν ότι, παρόλο που υπέφεραν πιο πολύ στην κρίση, θα συμμετάσχουν στη φάση ανάπτυξης. Εάν δεν συμβεί αυτό, να είστε βέβαιοι ότι όχι μόνο δεν θα υπάρξει έξοδος από την κρίση, αλλά ενδεχομένως η κρίση θα επιστρέψει με διαφορετικό τρόπο.


ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet