Εξι μήνες μετά την ψήφιση του νόμου που καθορίζει το πλαίσιο της Κ.ΑΛ.Ο, το υπουργείο Εργασίας έχει στη διάθεσή του τα πρώτα στοιχεία με βάση τα οποία αποδεικνύεται το ενδιαφέρον για αυτό τον τρόπο οργάνωσης της παραγωγής και εργασίας, αλλά και τα βήματα που είναι αναγκαίο να γίνουν για την ενίσχυση του οικοσυστήματος της Κ.ΑΛ.Ο. Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου, τους πρώτους τέσσερις μήνες εφαρμογής του νόμου έχουν κατατεθεί στο Μητρώο Κοινωνικής Οικονομίας 205 αιτήσεις από Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις (ΚοινΣΕπ), Συνεταιρισμούς Εργαζομένων (ΣυνΕργ) και Φορέων Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας, εκ των οποίων οι 20 αφορούν μετασχηματισμό υπαρχόντων νομικών προσώπων σε φορείς Κ.ΑΛ.Ο. Από το σύνολο των νέων αιτήσεων έχουν εγκριθεί 82 εκ των οποίων οι 14 δραστηριοποιούνται στον τομέα του πολιτισμού, 10 στην υγεία, 2 στην ενημέρωση, 8 στον τουρισμό, 12 στην εκπαίδευση, 7 στην εστίαση, 4 στο εμπόριο, 6 στη μεταποίηση, 6 στη γεωργία-κτηνοτροφία, 9 στην ανακύκλωση-περιβάλλον και 4 στην πληροφορική.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πρώτη προσπάθεια του υπουργείου να αποτυπώσει πραγματικά το πεδίο της Κοινωνικής Οικονομίας. Το 2016 στο Μητρώο Κοινωνικής Οικονομίας υπήρχαν 1228 φορείς από τους οποίους μόνο 283 είναι σε πλήρως τεκμηριωμένη λειτουργία, καθώς κατέθεσαν ετήσια έκθεση των πεπραγμένων τους. Στοιχεία για τις αιτίες που οι υπόλοιπες εμφανίζονται ανενεργές δεν παρουσιάζονται. Από τις ενεργές επιχειρήσεις το 22% είναι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα των υπηρεσιών, το 18% στον πολιτισμό, το 12,5% στον αγροδιατροφικό τομέα, το 10% στην εκπαίδευση , το 13% στον τομέα υγείας-πρόνοιας, το 6,5% στο εμπόριο, το 4% στον τομέα περιβάλλοντος-ανακύκλωσης, το 6% στην εστίαση, ενώ το υπόλοιπο ποσοστό αφορά συνεταιριστικά εγχειρήματα που δραστηριοποιούνται στους κλάδους της πληροφορικής, της μεταποίησης στον αθλητισμό κ.α.
Στοιχεία υπάρχουν και για τη χωρική κατανομή, με την περιφέρεια Αττικής να έχει τη μερίδα του λέοντος (45% του συνόλου των φορέων). Ακολουθούν οι περιφέρειες Κεντρικής Μακεδονίας (11%), Θεσσαλίας (9%) και Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης (8%). Μικρότερη συγκέντρωση παρουσιάζουν οι περιφέρειες Κρήτης και Πελοποννήσου (6%), ενώ οι περιφέρειες Δυτικής Ελλάδας και Νοτίου Αιγαίου εμφανίζουν ποσοστά τις τάξης του 4%. Στις υπόλοιπες περιφέρειες οι παρουσία φορέων Κ.ΑΛ.Ο είναι σημαντικά περιορισμένη.

Απασχόληση, βιωσιμότητα, χρηματοδότηση

Το 2016 οι εργαζόμενοι σε φορείς Κ.ΑΛ.Ο συνολικά ανήλθαν σε 813, αυξημένοι σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Ο συνολικός κύκλος εργασιών των φορέων εκτινάχθηκε το 2016 στα 6,9 εκ. €. Στην Αττική ο κύκλος εργασιών των φορέων ΚΑΛΟ σταθεροποιείτε μεταξύ 2015 και 2016, ενώ σε αρκετές περιφέρειες, όπως στην Θεσσαλία, την Ήπειρο, τα Ιόνια Νησιά και την Στερεά Ελλάδα, εμφανίζει ανοδικές τάσεις. Στο Νότιο Αιγαίο, την Ανατολική Μακεδονία – Θράκη και την Κρήτη, αντίθετα, υπάρχει πτώση του κύκλου εργασιών. Στην πλειοψηφία τους οι φορείς ΚΑΛΟ δεν εμφανίζουν σημαντικά κέρδη ή ζημιές. Χαρακτηριστικά το 2016 τα έσοδα των φορέων έφτασαν τα 6,9 εκ. €, τα έξοδα τους τα υπερκέρασαν κατά 166 χιλ. €.
Θεωρώντας ότι το ελάχιστο ετήσιο κόστος ανά εργαζόμενο πλήρους απασχόλησης είναι περίπου 12 χιλ. €, θα μπορούσαμε να συμπεράνουμε ότι σημαντικό μέρος των εργαζομένων στους φορείς απασχολούνται με άτυπες μορφές εργασίας, καθώς το 2015 τα έσοδά τους δεν επαρκούσαν για να καλύψουν το μισθολογικό κόστος των εργαζομένων που θα έφτανε τα 8 εκ. €. Το ίδιο συνέβη και το 2016, όπου τα έσοδα επίσης υπολείπονταν του μισθολογικό κόστος (6,9 εκ. € έσοδα έναντι 9,7 εκ. € εκτιμώμενου μισθολογικού κόστους). Η παραπάνω τάση αναδεικνύει το πρώιμο στάδιο ανάπτυξης του οικοσυστήματος της ΚΑΛΟ και την ανάγκη για βελτίωση της βιωσιμότητας των φορέων της.
Φορείς της κοινωνικής οικονομίας και δικτυώσεις τονίζουν την ανάγκη μαχητικής διεκδίκησης δημόσιων πόρων για την ανάπτυξη του τομέα της Κ.ΑΛ.Ο. Το εμβρυικό στάδιο στο οποίο βρίσκεται αυτός ο τρόπος παραγωγής, εργασίας και κατανάλωσης στην Ελλάδα ενισχύει την ανάγκη ανάπτυξης χρηματοδοτικών εργαλείων είτε αυτόνομων και αυτοοργανωμένων, όπως το κοινοτικό δίκτυο μικροχρηματοδότησης «co-op box» από την ΚοινΣΕπ commons lab, είτε κεντρικών που αποσκοπούν στη μεταφορά δημοσιων πόρων στο πεδίο της κοινωνικής οικονομίας. Αίτημα των φορέων είναι η δημιουργία του Ταμείου Κοινωνικής Οικονομίας, όπως προβλέπεται από το νόμο, για τη χρηματοδότηση εγχειρημάτων, τα οποία ως επί το πλείστον αδυνατούν να πάρουν τραπεζική χρηματοδότηση. Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου η δημιουργία του προβλέπεται για το τέλος του χρόνου που διανύουμε. Επίσης προβλέπεται αρχές φθινοπώρου δράση επιχορήγησης πόρων ΕΣΠΑ αποκλειστικά για φορείς/επιχειρήσεις ΚΑΛΟ μέγιστου ύψους τις 50.000 ανά σχήμα. Με το κεφάλαιο αυτό θα υποστηριχτούν οι φορείς προκειμένου να καλύψουν το μισθολογικό και μη μισθολογικό κόστος, τα λειτουργικά έξοδα και δαπάνες εξοπλισμού. Στον προγραμματισμό του υπουργείου για τον επόμενο χρόνο περιλαμβάνεται μεταξύ άλλων η προετοιμασία υλικού και ανθρώπινου δυναμικού για περίπου 80 Κέντρα Στήριξης ΚΑΛΟ σε περιφερειακό επίπεδο για ενημέρωση και υποστήριξη όσων ενδιαφέρονται να ενταχθούν στο πεδίο της Κοινωνικής Οικονομίας, τα οποία θα αυτοδιαχειρίζονται από το ίδιο το πεδίο, και η δημιουργία εργαλείου μέτρησης του κοινωνικού αντικτύπου για την παρακολούθηση του τομέα. Τέλος θα προωθηθεί μέσω του ΟΑΕΔ πρόγραμμα απασχόλησης 1000ΑμεΑ σε φορείς ΚΑΛΟ.

Πέτρος Κοντές
Πρόσφατα άρθρα ( Κοινωνία )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet