zounis-1

«Αθήνα ζαφειρόπετρα, της γης το δαχτυλίδι!..», με αυτά τα λόγια ο Κωστής Παλαμάς περιέγραψε την πρωτεύουσα Αθήνα στις αρχές του 20ου αιώνα στο ποίημα του «Η Φλογέρα του Βασιλιά». Προφανώς αυτή την εικόνα του έδινε η Αθήνα τέλη του 1800, αρχές του 1900. Ένα μικρό χωριό θα έλεγε κανείς, με την Ακρόπολη και το Λυκαβηττό, και γύρω την Πάρνηθα, την Πεντέλη, τον Υμηττό και τις καταγάλανες ακτές του Σαρωνικού. Ο τρόπος που αναπτύχθηκε αυτό το χωριό σε πόλη φέρει τη σφραγίδα της «ευαισθησίας» που είχαν αυτοί που την κατοίκησαν, αλλά κυρίως αυτών που κυβέρνησαν αυτή τη χώρα μέχρι σήμερα. Καμία μέριμνα για το πώς θα αναπτυχθεί, πού θα αναπτυχθεί. Καμία ευαισθησία για την ποιότητα της ζωής των ανθρώπων που κατοικούσαν ή θα κατοικούσαν στην πόλη αυτή.
Τα αποτελέσματα αυτής της μυωπίας, της ανικανότητας, της σκόπιμης εκμετάλλευσης γης και ανθρώπων γίνονται φανερά σήμερα. Η Αθήνα, η «ζαφειρόπετρα», έγινε μια από τις πλέον εχθρικές στο περιβάλλον πόλεις της Ευρώπης και απ’ ό,τι φαίνεται θα συνεχίσει να είναι όσο συνεχίζουμε την ίδια «ανάπτυξη», όσο συνεχίζουμε να καλύπτουμε ελεύθερους χώρους, αντί να επιδιώκουμε να τους διευρύνουμε και να τους αξιοποιούμε στην κατεύθυνση της βελτίωσης της ποιότητας της ζωής των κατοίκων της.
Αφορμή για τις παραπάνω σκέψεις μου έδωσαν όλα όσα συζητιούνται τον τελευταίο καιρό για τα πάρκα της Αθήνας, όπου χάρη της «αξιοποίησης και της ανάπτυξης» αλλού φυτεύουμε γήπεδα, αλλού Mall κ.λπ. Ποιοι είναι σήμερα οι χώροι πράσινου στην Αθήνα; Τους ξέρουν οι κάτοικοι της πόλη, τους χαίρονται; Μάλλον όχι. Με εξαίρεση ελάχιστους, οι υπόλοιποι είναι γνωστοί μόνο στη γειτονιά τους. Αυτός είναι και ο λόγος που τα κινήματα της πόλης είναι τοπικά και δεν έχουν χαρακτήρα παναθηναϊκό. Σήμερα θα αρκεστώ και θα ασχοληθώ με τις εξελίξεις στο μεγαλύτερο πάρκο των Βαλκανίων και ένα από τα δέκα μεγαλύτερα της Ευρώπης, το Πάρκο Περιβάλλοντος και Ευαισθητοποίησης «Αντώνης Τρίτσης».
Για να αντιμετωπιστεί η αποκαρδιωτική κατάσταση στην οποία βρίσκεται το πάρκο με τον Ν. 4414/16 η σημερινή κυβέρνηση σύστησε «Φορέα Διαχείρισης Μητροπολιτικού Πάρκου Περιβαλλοντικών και Εκπαιδευτικών Δραστηριοτήτων και Ανάπτυξης Κοινωνικής Οικονομίας «Αντώνης Τρίτσης», που εδρεύει στο Ίλιον, στη θέση «Πύργος Βασιλίσσης», εντός του πάρκου. Με κοινή υπουργική απόφαση ορίστηκε και η διοίκηση του Φορέα, πρόεδρος εκ μέρους της περιφέρειας Αττικής ορίστηκε ο καθηγητής του ΕΜΠ, Γιάννης Πολύζος, και αναπληρωτής του ο Νικόλαος Μπελαβίλας, αναπληρωτής καθηγητής του ΕΜΠ.
Το παρόν τριήμερο 9-10 και 11 Ιουνίου στο χώρο του πάρκου διεξάγονται εκδηλώσεις, μεταξύ των οποίων γίνεται και η παράδοση της καταγραφής και αποτίμησης του πάρκου, η οποία περιλαμβάνει και τις προτάσεις για τη λειτουργία του, την προστασία και ανάδειξή του τα επόμενα χρόνια. Το έργο υπογράφεται από τέσσερα πανεπιστημιακά εργαστήρια, της Αρχιτεκτονικής ΕΜΠ, των Μεταλλειολόγων του ΕΜΠ, του Τμήματος Βιολογίας του Πανεπιστημίου της Πάτρας και της Ελληνικής Γεωπονικής Εταιρείας. Η μελέτη κόστισε 6.000 ευρώ, που θα διατεθούν αποκλειστικά σε αναλώσιμα και νέους μηχανικούς που έκαναν τον ψηφιακό σχεδιασμό. Οι υπόλοιπες εργασίες ήταν προσφορά του ΕΜΠ προς το πάρκο και που βεβαίως κοστίζει πολλές δεκάδες χιλιάδες ευρώ.

Ο σχεδιασμός του Πάρκου Τρίτση

Τα πολύ σημαντικά συμπεράσματα που βγαίνουν από την έρευνα και την καταγραφή ανάλυσε ο Νικόλαος Μπελαβίλας. Μεταξύ των άλλων τόνισε: «Το πάρκο ευτυχώς χάρη στον αρχικό σχεδιασμό της δεκαετίας του ’90 από την ομάδα του μεγάλου έλληνα πολεοδόμου, Θύμιου Παπαγιάννη, έχει πολλές χρήσεις συμβατές με τον χαρακτήρα του. Υπάρχουν λίγες που είναι ασύμβατες και έχουν προστεθεί εκ των υστέρων. Συμβατές είναι οι μικρές χρήσεις αναψυχής, το δημοτικό φυτώριο και ο «αγρός», τα συγκροτήματα διοίκησης, βεβαίως οι εκπαιδευτικές χρήσεις και οι χρήσεις κοινωνικής πρόνοιας που είναι εγκατεστημένες εντός του χώρου. Οι χρήσεις αθλητισμού, δηλαδή το μεγάλο και τα μικρότερα γήπεδα είναι επίσης σημαντικές κοινωνικές λειτουργίες, τις οποίες θέλουμε μέσα στο Πάρκο. Υπάρχουν και θα συνεχίσουν να υπάρχουν χωρίς να τις πειράξει κανείς, όπως ακριβώς υφίστανται από την ίδρυση του Πάρκου εδώ και είκοσι χρόνια. Ως δημόσια ιδιοκτησία με δημοτική χρήση. Οι δήμοι έχουν και αυτή τη στιγμή και θα έχουν και στο μέλλον το δικαίωμα να τις συντηρούν και να τις λειτουργούν με τρόπο συμβατό στον χαρακτήρα του Πάρκου. Ο λαϊκός αθλητισμός λοιπόν είναι καλοδεχούμενος. Τι δεν είναι συμβατό; Θα αναφέρω τα πλέον σημαντικά. Δεν είναι συμβατό να κόβουμε δένδρα, να καταστρέφουμε ακόμη και το χορτάρι ή τη βλάστηση γύρω από τις δασικές συστάδες, να κόβουμε θάμνους, να διώχνουμε τα πουλιά. Δεν είναι συμβατό να τσιμεντοστρώνουμε εδάφη, να κτίζουμε νέα κτίρια ακόμη και με «προσωρινή» μορφή, οικίσκων, κοντέινερς, αυθαιρέτων κατασκευών.
Δεν είναι καθόλου καλό για το πάρκο η κυκλοφορία και η στάθμευση οχημάτων στο εσωτερικό του Πάρκου, ακόμη και με αφορμή τη διοργάνωση μεγάλων εκδηλώσεων. Δεν μιλώ για άτομα με ειδικές ανάγκες, ούτε για τις απαραίτητες τροφοδοσίες ή τα οχήματα ασφαλείας, τα ασθενοφόρα, τα πυροσβεστικά.
Τέλος, δεν είναι δυνατόν το Πάρκο να αποτελεί χώρο όπου θα στήνονται μάντρες με δημοτικά οχήματα, με μηχανήματα, με σκουριασμένο σκραπ και άχρηστα αντικείμενα, με δικαιολογία ότι δεν βρίσκονται αλλού χώροι ή γιατί αυτή είναι η εύκολη λύση. Αν οι δήμοι το επιθυμούν, είμαστε διαθέσιμοι να τους βοηθήσουμε σε εντοπισμό άλλων κατάλληλων θέσεων στην πόλη. Αυτή είναι η δουλειά μας και αυτό είναι το επιστημονικό πεδίο που υπηρετούμε, εν ολίγοις ξέρουμε να το κάνουμε καλά.
Το Πάρκο έχει πλέον ισχυρή διοίκηση, διευθυντή, προϋπολογισμό. Η διοίκηση συνεργάζεται στενά και καλά με την περιφέρεια Αττικής, το δήμο Αγίων Αναργύρων, τον ΑΣΔΑ. Υπάρχουν προβλήματα με το δήμο Ιλίου, παρότι έχει θεσμοθετημένες θέσεις συμμετοχής στο Δ.Σ. Είμαι βέβαιος ότι θα λυθούν οι εντάσεις», κατέληξε.

Η μεγάλη ανατροπή

Μιλώντας με τον πρόεδρο του Φορέα, κ. Γιάννη Πολύζο, τον άνθρωπο που τον αποκαλούν «πατέρα» του σχεδιασμού των μητροπολιτικών πάρκων της Αθήνας, μας περιέγραψε τους βασικούς στόχους του για να γίνει η μεγάλη ανατροπή στο «Πάρκο Τρίτση».
Ο πρώτος βασικός στόχος είναι ο Ενιαίος και Δημόσιος χαρακτήρας του πάρκου. «Ενιαίος, γιατί ο χώρος αυτός παραχωρήθηκε από το υπουργείο Οικονομικών από το 1992 σε διάφορους φορείς για να καταλήξουμε στο σημερινό φορέα. Παραχωρήθηκαν 913 στρέμματα και σήμερα μέσα από συμβάσεις κ.λπ., έχουμε περί τα 700. Είναι ανάγκη λοιπόν το πάρκο να γίνει ενιαίο και άρα να ανακτηθούν και τα υπόλοιπα στρέμματα. Η κλιματική αλλαγή, η έλλειψη πρασίνου στην πόλη δεν επιτρέπει να χαθεί ούτε ένα τετραγωνικό μέτρο πρασίνου. Αυτή μας η θέση έχει δημιουργήσει προβλήματα κυρίως με το δήμο Ιλίου, ο οποίος έχει αναπτύξει δραστηριότητες στο πάρκο που όμως δεν είναι συμβατές με το χαρ��κτήρα του. Είναι ανάγκη να υπάρξει συνεννόηση και συνεργασία. Όσες δραστηριότητες είναι συμβατές με το χαρακτήρα του πάρκου θα συνεχιστούν, όπως π.χ. οι αθλητικές, οι πολιτιστικές. Η μετατροπή τμημάτων του πάρκου σε πάρκινγκ είναι ασύμβατη με το χαρακτήρα του και δεν θα επιτραπεί. Θα τηρηθούν οι κανόνες και αυτό βέβαια θα γίνει σιγά σιγά και με συνεννόηση. Το πράσινο σημείο μπορεί να ενσωματωθεί», μας εξηγεί.
Τον ρωτήσαμε ακόμα τι γίνεται με τη χρηματοδότηση, με τη φύλαξη του πάρκου και με την καθαριότητα. «Η χρηματοδότηση έχει εξασφαλιστεί, περίπου ένα εκατομμύριο το χρόνο. Η φύλαξη πιστεύω πως θα λυθεί μέσα στον Ιούλιο. Καθυστερήσαμε, γιατί θέλουμε να το λύσουμε μέσω της κοινωνικής οικονομίας. Δεν θέλουμε να πάμε σε ιδιωτική φύλαξη. Σήμερα απασχολούμε τρεις εργατοτεχνίτες οι οποίοι και πληρώνονται. Σιγά σιγά αρχίζουν να μπαίνουν τα πράγματα σε μια τάξη. Έχουμε υπογράψει μια προγραμματική σύμβαση για τον καθαρισμό, έχουμε ξεκινήσει την ανακαίνιση στο θεατράκι και κάποια κτίρια, θα προχωρήσουμε στη φύλαξη. Κάνουμε ένα νοικοκύρεμα, δεν μπορούμε με τα σημερινά δεδομένα να κάνουμε τη μεγάλη ανατροπή. Όμως θα γίνει ο χώρος επισκέψιμος και οι πολίτες θα μπορούν να τον απολαύσουν. Μια αξιοπρεπή συντήρηση του χώρου την προχωράμε.
Επίσης έχουμε πρόβλημα με το υγρό στοιχείο, μάλιστα είχαμε και ένα πρόβλημα με το δήμο Ιλίου. Ελπίζω ότι δεν θα συνεχιστούν αυτού του είδους οι συγκρούσεις και θα υπάρξει συνεννόηση. Θα επιδιώξουμε την ανακύκλωση του υγρού στοιχείου, θα εκμεταλλευτούμε τη βροχή. Εν πάσει περιπτώσει θα βρούμε λύση στο πρόβλημα θα μας βοηθήσει και η ΕΥΔΑΠ.
Επίσης λύση χρειάζεται και για τις γεωργικές καλλιέργειες. Έχουμε φυστικιές, έχουμε ελιές και πρέπει να αποδείξουμε ότι οι αγροτικές καλλιέργειες στον αστικό χώρο δεν είναι ανέκδοτο. Τέλος, θέλουμε να λειτουργήσει στο πάρκο Περιβαλλοντικό Κέντρο, επίσης θέλουμε να αναπτύξουμε τον εθελοντισμό και την επισκεψιμότητα», επισήμανε.

Αντίθετος ο δήμαρχος Ιλίου

Σε επικοινωνία που είχαμε με το δήμαρχο Ιλίου, κ. Ζενέτο, μας εξέφρασε τη δική του άποψη για τη λειτουργία του πάρκου. Εξέφρασε την άποψη ότι η διαχείριση του χώρου πρέπει να δοθεί στην αυτοδιοίκηση. Επίσης ότι με το νόμο 4414/16 αφαιρέθηκαν χώροι ζωτικής σημασίας από το δήμο, όπως οι αθλητικές εγκαταστάσεις, χώροι πολιτιστικών εκδηλώσεων, χώρος του αμαξοστασίου της Διεύθυνσης Διαχείρισης Απορριμμάτων, όπως επίσης και χώρος που έχει προταθεί στο ΕΣΠΑ ως πράσινο σημείο ανακύκλωσης.
«Περιμένουμε και θέλουμε να επιτύχει το εγχείρημα θα συνεισφέρουμε και θα στηρίζουμε. Όμως φοβάμαι ότι θα συμβεί μια από τα παλαιά. Το ίδιο εγχείρημα έχει ξαναγίνει και απέτυχε», τόνισε ο δήμαρχος κ. Ζενέτος. Υπάρχει απόφαση-ψήφισμα του Δημοτικού Συμβουλίου προς τον υπουργό που υπογράφεται από 81 φορείς του δήμου που τάσσεται στο πλευρό του.
Από την άλλη, με ανακοίνωσή της η Αλληλέγγυα Πόλη - Συνεργασία Ριζοσπαστικής Αυτοδιοίκησης, καταγγέλλει το δήμαρχο ότι έχει αναγάγει τα ψέματα ως στρατηγική. «Δυστυχώς, γι’ αυτό έμεινε ο μόνος που αρνείται να ορίσει εκπρόσωπο στο Δ.Σ του νέου φορέα. Οι ενέργειές του είναι εχθρικές και προσπαθεί να απαξιώσει το ίδιο το πάρκο και το φορέα διαχείρισης».

Πέτρος Ζούνης
Πρόσφατα άρθρα ( Κοινωνία )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet