giourgos

Του Κωστή Γιούργου

Στο φύλλο της Κυριακής 11 Ιουνίου, είχαμε σταθεί, όχι χωρίς κάποια ανησυχία, στην ανακίνηση από μερίδα των δανειστών μιας «εκκρεμότητας» που μέχρι τότε έμοιαζε να έχει αφεθεί στην αποσιώπηση. Το ζήτημα της ανάληψης της ιδιοκτησίας του μνημονιακού προγράμματος από την Ελλάδα.
Το ανέσυραν με δηλώσεις τους, παραμονές του Eurogroup, δύο υψηλόβαθμα στελέχη του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), ο Nicola Giamarolli, εκπρόσωπος του ESM στο κουαρτέτο των θεσμών, και ο Rolf Strauch. Ο τελευταίος, μιλώντας στη Γενική Συνέλευση του ΣΕΒ, τις ίδιες μέρες είπε: Ο καλύτερος δρόμος για την επάνοδο της χώρας στις αγορές περνά όχι από την ένταξή της στο πρόγραμμα ποσοστικής χαλάρωσης [που προϋποθέτει ελάφρυνση χρέος], αλλά από την ανάληψη της ιδιοκτησίας του προγράμματος. «Η ιδιοκτησία του προγράμματος (program ownership) είναι τώρα πολύ πιο σημαντική προτεραιότητα από την ελάφρυνση χρέους».
Το μήνυμα, έμμεσο αλλά προφανές, που έστειλε το –υπό αναμφισβήτητη γερμανική επιρροή– ESM προς την ελληνική πλευρά ήταν να χαμηλώσει τους τόνους στο αίτημά της για καθαρή δέσμευση του Eurogroup ελάφρυνσης του χρέους, ώστε αυτό να καταστεί βιώσιμο, διευκολύνοντας έτσι την προσέλκυση επενδύσεων. Η απειλή, λιγότερο προφανής, όμως υπολογίσιμη, ήταν το ενδεχόμενο, στην αντίθετη περίπτωση, η χώρα να υποχρεωθεί να αποδεχθεί, ως προαπαιτούμενο μιας συμφωνίας, την ιδιοκτησία του προγράμματος.
Το ότι το δυσμενές αυτό ενδεχόμενο δεν υπήρξε στο Eurogroup της 15ης Ιουνίου είναι, πέραν όλων των άλλων, αποτέλεσμα της βεβαιότητας ότι κάτι τέτοιο θα οδηγούσε σε ναυάγιο και αυτή τη σύνοδο, καθώς η ελληνική πλευρά είναι ανυποχώρητη στην άρνησή της να αποδεχθεί την ιδιοκτησία του προγράμματος.

Η πλευρά των δανειστών

Όμως ανυποχώρητη στη δική της, αντίθετη, στάση είναι και η πλευρά των δανειστών, στη ρητορική των οποίων το ζήτημα της ιδιοκτησίας του προγράμματος καταλαμβάνει περιστασιακά κεντρική θέση. Στη συμφωνία, θυμίζουμε, του Ιουλίου του 2015, η πλευρά των δανειστών υπογραμμίζει χαρακτηριστικά: «Η επιτυχία προϋποθέτει την ιδιοκτησία του προγράμματος από τις ελληνικές αρχές. Κατ’ αυτόν τον τρόπο η κυβέρνηση είναι έτοιμη να λάβει τα όποια μέτρα ενδέχεται να είναι κατάλληλα για τον σκοπό αυτό όταν οι συνθήκες αλλάζουν». Δηλαδή, η κυβέρνηση αναλαμβάνει την τήρηση των όρων μιας συμφωνίας που της επιβλήθηκε υπό την απειλή της χρεωκοπίας ως εάν τη συμφωνία αυτή να την επέβαλε η ίδια στον εαυτό της, όντας στη συνέχεια υποχρεωμένη να λαμβάνει νέα, διορθωτικά και επαχθέστερα, μέτρα που της υπαγορεύουν οι δανειστές ως εάν να ήταν δικά της μέτρα, ακόμη και αν τα επαχθή αυτά μέτρα προέκυψαν ως αποτέλεσμα «λαθών» των δανειστών.
Η οκτάχρονη μνημονιακή καταπόνηση της Ελλάδας βρίθει τέτοιων «λαθών», που συντηρούν ένα καθεστώς διαρκούς λιτότητας νεοφιλελεύθερης έμπνευσης. Είναι η «τεχνική» της διαρκούς λιτότητας, και ο κυνισμός της έχει αποκαλυφθεί προ πολλού. Με το επιχείρημα της μόνης διεξόδου προς την ανάπτυξη, επιβάλλεται ένα μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα με εξωπραγματικούς και μη πραγματοποιήσιμους δημοσιονομικούς στόχους, που η βέβαιη αποτυχία τους επιτρέπει, στη συνέχεια, στους δανειστές να επιβάλλουν τη λήψη νέων, όλο και πιο επώδυνων μέτρων, για τα οποία η ευθύνη επιρρίπτεται πάντα στην αδυναμία του δανειζόμενου να επιτύχει τους αρχικούς στόχους.
Εύκολο να αντιληφθεί κανείς πόσο πιο ευάλωτη στις πιέσεις και τους εκβιασμούς καθίσταται μια κυβέρνηση από τη στιγμή που αποδέχεται την ιδιοκτησία του προγράμματος «διάσωσης» της χώρας της. Και επίσης πόσο επικίνδυνη για την εσωτερική συνοχή μιας χώρας μπορεί να αποδειχθεί μελλοντικά αυτή η επιλογή, όταν η ταύτιση της κυβέρνησης με μια εξωτερική επιβολή οδηγήσει σωρευτικά σε ρήξη με το λαϊκό αίσθημα.
Το ότι μια τέτοια ρήξη είναι ικανή να διαταράξει στα όρια της διάλυσης και την ίδια τη σχέση εξάρτησης που επιδιώκει στο διηνεκές ο δανειστής, ελάχιστα φαίνεται να απασχολεί τον ίδιο. Ο ευρωσκεπτικισμός του χθες μεταλλάσσεται ραγδαία σε αντιευρωπαϊσμό σήμερα, αλλά η ευρωπαϊκή ιθύνουσα τάξη συμφερόντων αρκείται στην εφήμερη παρηγοριά από τα αποτελέσματα των εκλογών στη Γαλλία χθες, στην Ολλανδία προχθές, στην Αυστρία προ μηνών, στη Γερμανία τον ερχόμενο Σεπτέμβριο.

Η σπουδή του κ. Ρέγκλινγκ

Οι φόβοι ότι στο Eurogroup της 15ης Ιουνίου η Ελλάδα θα μπορούσε να τεθεί εκβιαστικά μπροστά στο δίλημμα είτε μιας δυσμενούς συμφωνίας στα μέτρα του Eurogroup της 22ας Μαΐου ή της ανάληψης της ιδιοκτησίας του προγράμματος, δεν αποδείχθηκαν βάσιμοι. Δυστυχώς, δεν αποδείχθηκαν και παρωδικοί: Το ζήτημα επενέφερε με αξιοπαρατήρητη σπουδή την επαύριο σχεδόν του Eurogroup ο επικεφαλής του ESM, Κλάους Ρέγκλινγκ, σε συνέντευξή του στην ΕΡΤ την περασμένη Δευτέρα. Η Ελλάδα, είπε, πρέπει να αναλάβει την «ιδιοκτησία» του τρέχοντος προγράμματος –όπου, «Ιδιοκτησία σημαίνει ότι όλοι στην κυβέρνηση και ευρύτερα στο Δημόσιο στηρίζουν το πρόγραμμα», ενώ, δυστυχώς (για τους Έλληνες), στην κυβέρνησή τους υπάρχουν υπουργοί που ορισμένες φορές αμφισβητούν τα μέτρα που έχουν συμφωνηθεί.
Αντί άλλου σχολίου θα υπενθυμίσουμε μια αλήθεια που συχνά ξεχνιέται στο άκουσμα των επαίνων που επιφυλάσσονται στην Ελλάδα για τις επιδόσεις της, όπως έκανε την περασμένη Πέμπτη, μιλώντας στο Walter Eucken Institut, ο κ. Ρέγκλινγκ, τρεις μόλις ημέρες μετά την προτροπή του να αναλάβει η χώρα μας την ιδιοκτησία του προγράμματός της:
Η επιμονή, θυμίζουμε, των δανειστών για την ιδιοκτησία ενός προγράμματος μεταρρυθμίσεων εξυπηρετεί δύο στόχους. Πρώτον, να φθείρει πολιτικά, εξαιτίας των δυσβάσταχτων μέτρων, την κυβέρνηση της χώρας την οποία, υποτίθεται, διασώζουν, ώστε αυτή να αποδυναμωθεί τόσο ως προς τη λαϊκή βάση της όσο και ως προς τη διαπραγματευτική της ισχύ. Δεύτερον, δια της ιδιοκτησίας η ευθύνη της αποτυχίας του προγράμματος και των λανθασμένων σχεδιασμών που την προκάλεσαν να μεταφερθεί από την πλευρά των δανειστών στην πλευρά της κυβέρνησης, κάνοντας λόγο για μεταρρυθμιστική απροθυμία – ή, αν προτιμάτε, για «υπουργούς της κυβέρνησης, που ορισμένες φορές αμφισβητούν τα μέτρα που έχουν συμφωνηθεί»... Παρέμβαση στα εσωτερικά πολιτικά πράγματα, είπατε;
Περιμένετε όταν ο γερμανικός ESM θα έχει μεταλλαχθεί σε ευρωπαϊκό ΔΝΤ...
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet