Η κυβέρνηση έχει, για πρώτη φορά, χρόνο να κυβερνήσει

kyprianos-1

Επιχειρούμε με τον πολιτικό επιστήμονα Παντελή Κυπριανό έναν απολογισμό του κυβερνητικού έργου και της διαπραγμάτευσης. «Η κυβέρνηση οφείλει επειγόντως να προχωρήσει πιο αποφασιστικά τα μέτρα εκείνα που θα δείξουν πιο απτά μια άλλη πολιτική, μια άλλη φιλοσοφία», τονίζει. Ακόμα συζητάμε για τις διεργασίες στο Κέντρο και τη στάση της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

 

Τη συνέντευξη πήρε
ο Παύλος Κλαυδιανός

Πώς αξιολογείς την απόφαση για την ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης; Θεωρείς ότι αποτελεί ένα έδαφος πάνω στο οποίο μπορεί η κυβέρνηση να οικοδομήσει την πολιτική της, με καλύτερους όρους;
Το γεγονός της ολοκλήρωσης της δεύτερης αξιολόγησης είναι από μόνο του σημαντικό, καθώς κλείνει ένας κύκλος αβεβαιότητας. Για όποιον αποτιμά τη συμφωνία λαμβάνοντας υπόψη μονάχα τα οικονομικά της στοιχεία και όχι τα κοινωνικά της, καταλήγει σε ένα θετικό συμπέρασμα, όπως προκύπτει από τις αντιδράσεις των ξένων κυβερνήσεων, των αξιωματούχων της ΕΕ ή των κεφαλαιούχων. Βέβαια, το ζητούμενο είναι να δούμε ποιο θα είναι το αντίκτυπό της και στην ελληνική κοινωνία. Θα μπει τέλος σε μία εφτάχρονη διαδικασία μείωσης μισθών και συντάξεων; Προς το παρόν, τα αποτελέσματά της θα αποτυπωθούν στην ελληνική οικονομία, καθώς φαίνεται να αρχίζει ένας κύκλος επενδύσεων, ζωτικών για την ανάπτυξή της και προϋπόθεση για την πολυπόθητη έξοδο στις αγορές. Έχουμε σημάδια προς αυτή την κατεύθυνση. Άλλωστε, η αξία της γης έχει υποτιμηθεί, οι μισθοί είναι χαμηλοί πια και επομένως υπάρχει ευνοϊκό έδαφος για ξένους επενδυτές σε αρκετά πεδία, του τουρισμού, του αγροτικού τομέα, της ενέργειας, των δομών και άλλων.

Αντιπολίτευση άλλων εποχών

Αναφέρθηκες στον αντίκτυπο που θα έχει στην ελληνική κοινωνία. Μερίδα του Τύπου και της αντιπολίτευσης εκτιμούν πως η συμφωνία θα επιβαρύνει την ήδη επιβαρυμένη ελληνική κοινωνία. Ποια είναι η άποψη της κοινωνίας;
Στην κοινωνία υπάρχει ένα γενικό μούδιασμα και πολλές φορές ο κόσμος δεν ξέρει ποια είναι η αλήθεια και ποιον να πιστέψει. Το σίγουρο είναι ότι η αντιπολίτευση δυσκολεύεται πολύ να κερδίσει την κοινή γνώμη με τα επιχειρήματα που προβάλει. Η γραμμή που ακολουθεί η Νέα Δημοκρατία είναι αντιφατική. Καλούσε, από τη μια, την κυβέρνηση να κλείσει την αξιολόγηση άμεσα, και από την άλλη προδίκαζε ότι αν αυτή κλείσει θα είναι –λόγω υποτιθέμενης ανικανότητάς της- εκ προοιμίου κακή. Η τακτική ότι εκ προοιμίου «τα κάνεις όλα άσχημα, ενώ εγώ τα κάνω όλα καλά» δεν είναι αξιόπιστη. Θυμίζει αντιπολίτευση άλλων εποχών. Γι’ αυτό δεν κερδίζει σε αξιοπιστία, είναι αναξιόπιστη. Ειδικά από τη στιγμή που είναι νωπή η ανάμνηση της δικής της διακυβέρνησης, κατά την οποία ήταν ιδιαίτερα αναποτελεσματική εκεί που ακριβώς εγκαλεί την κυβέρνηση, τη λήψη δηλαδή μέτρων ώστε να ανακουφιστεί η καταπονημένη ελληνική κοινωνία.

Μιλώντας για αντιφάσεις της Νέας Δημοκρατίας, πρόσεξα στην ομιλία του κ. Μητσοτάκη στον Economist πως ζήτησε από τους επενδυτές να στηρίξουν σήμερα την Ελλάδα, καθώς το κόμμα του θα είναι σύντομα στην κυβέρνηση, την ίδια στιγμή που ο λόγος του είναι καταστροφολογικός.
Είναι μία άλλη όψη της προαναφερθείσας πολιτικής. Είναι προφανές ότι το συγκεκριμένο κόμμα έκανε εξαρχής αποδεκτά όλα τα αιτήματα των εταίρων. Άλλωστε, έτσι έκανε όταν ήταν στην κυβέρνηση, περνούσε μέτρα, παρά τις αντιδράσεις, ωστόσο αυτά έμεναν συχνά στα λόγια, καθώς δεν τα εφάρμοζε. Θυμίζω πως αυτή η στάση αξιολογήθηκε πολύ αρνητικά από τους ευρωπαίους αξιωματούχους, ακόμη και συντηρητικούς ιδεολογικά, ιδιαίτερα την περίοδο από την ευρωεκλογές του 2014 ως τις εθνικές εκλογές του 2015. Αντίθετα, η σημερινή κυβέρνηση επαινέθηκε για την αποφασιστικότητά της να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις, να κάνει τομές, με ό,τι αυτό βέβαια μπορεί να σημαίνει.

Χρειάζονται αποφασιστικά μέτρα

kyprianos-3

Ας επανέλθουμε στο κοινωνικό πεδίο. Τι αναμένει ο κόσμος από την ολοκλήρωση της αξιολόγησης;
Χρειάζονται, κατά τη γνώμη μου, δύο πράγματα. Να μειωθεί το ταχύτερο η ανεργία, μέσω της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης, και να γίνουν κινήσεις προς τη μείωση της φορολογίας. Τα δύο αυτά ζητήματα είναι σήμερα κυρίαρχα για τους πολίτες. Ταυτόχρονα, προέχει η βελτίωση της καθημερινότητας, από την υγεία και την εκπαίδευση έως τη σχέση του πολίτη με τις αρχές, το κράτος. Με δύο λόγια, η κυβέρνηση οφείλει επειγόντως να προχωρήσει πιο αποφασιστικά τα μέτρα εκείνα που θα δείξουν πιο απτά μια άλλη πολιτική, μια άλλη φιλοσοφία.

Είναι εμφανής η κοινωνική κόπωση από την εφαρμογή των μνημονίων. Είπες ότι χρειάζεται επειγόντως μια άλλη πολιτική. Υπάρχει χρόνος;
Καταρχάς δεν θέλω να ακουστώ μηδενιστικός. Η κυβέρνηση έχει σαφώς πάρει κάποιες θετικές πρωτοβουλίες, όπως για παράδειγμα μέτρα για την παιδεία (από την ειδική αγωγή ως τα ΑΕΙ). Όμως, τα αποτελέσματά τους είναι μακροπρόθεσμα. Ο κόσμος έχει ανάγκη από άμεσα μέτρα ανακούφισης. Και αυτά είναι η εργασία και η μείωση της φορολογίας. Και σε αυτό το πεδίο πρέπει η παρούσα κυβέρνηση να δώσει τη μάχη, χωρίς φυσικά να ξεχάσει τους άλλους τομείς που θα βελτιώσουν το βιοτικό επίπεδο σε βάθος χρόνου, όπως είναι η κοινωνική πρόνοια, η εκπαίδευση ή η εξυπηρέτηση του πολίτη. Και ήδη έχουν γίνει πολύ σημαντικά βήματα στην υγεία, την εκπαίδευση, τη διοίκηση, τα οποία δυστυχώς δεν έχουν γίνει πολύ γνωστά, ώστε να αποτιμηθούν και από την κοινωνία. Σημειώνω ανεκδοτολογικά ότι βλέπω ένα διαρκώς βελτιούμενο κλίμα στη δημόσια διοίκηση και στην ταχύτητα διεκπεραίωσης απλών υποθέσεων, όπως η έκδοση πιστοποιητικών και ταυτοτήτων, που κρατούσαν κάποτε βδομάδες και μήνες.

Η πολιτική κριτική που ασκείται περιορίζεται σε επίπεδο στιγμής. Τώρα όλοι αποτιμούν τη νέα συμφωνία. Λείπει ένας ολοκληρωμένος απολογισμός.
Είναι πολύ δύσκολο εγχείρημα ένας σφαιρικός απολογισμός. Υπάρχουν δύο διακριτές φάσεις. Η κυβέρνηση της πρώτης περιόδου μέχρι την υπογραφή του μνημονίου, και η κυβέρνηση της δεύτερης περιόδου, από τον Σεπτέμβρη του 2016 μέχρι σήμερα. Στο πρώτο διάστημα, η κυβέρνηση προσπάθησε να εφαρμόσει τις δεσμεύσεις της καταλήγοντας σε μια επώδυνη συμφωνία. Στη δεύτερη περίοδο, η κυβέρνηση από τη μια εφαρμόζει τη συμφωνία και, παράλληλα, προσπαθεί να εφαρμόσει ένα μέρος του προγράμματός της, κυρίως στον οικονομικό τομέα, που, όπως είπα, τα αποτελέσματά της θα φανούν σε βάθος χρόνου. Σημειώνω εδώ ότι μετά την πρόσφατη αξιολόγηση η κυβέρνηση έχει, για πρώτη φορά, χρόνο να κυβερνήσει ουσιαστικά χωρίς κάθε φορά να δίνει λόγο για το παραμικρό στους θεσμούς.

Παράλληλοι κόσμοι στην Ευρώπη

Υπάρχει αντιστοιχία των πολιτικών εξελίξεων στην Ευρώπη, με όσα συμβαίνουν στην Ελλάδα;
Δεν θα το έλεγα. Στην Ευρώπη έχουμε δύο παράλληλα συμβάντα. Από τη μια, εξελίξεις που δύσκολα μπορείς να τις κατατάξεις κάπου. Από την άλλη, μετατόπιση των σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων προς τα αριστερά. Στη Γαλλία τριχοτομήθηκε ουσιαστικά το σοσιαλιστικό κόμμα και αναδείχτηκε σε κυρίαρχο πολιτικό πρόσωπο ένας αυτοπροσδιοριζόμενος «κεντρώος», ο Μακρόν. Πρόκειται για ένα πρωτόγνωρο φαινόμενο ανασύστασης του πολιτικού πεδίου, το οποίο είναι εξηγήσιμο για όποιον γνωρίζει τα γαλλικά πράγματα. Χωρίς να μπω στην ουσία, κρατώ ότι αυτό μπορεί να έχει επιπτώσεις στα ευρωπαϊκά πολιτικά δρώμενα. Από την άλλη, σε σειρά από χώρες, με πιο χτυπητό παράδειγμα τον Κόρμπιν στη Μεγάλη Βρετανία, σοσιαλιστικά ή εργατικά κόμματα, που στο παρελθόν είχαν στραφεί δεξιότερα, βρίσκονται σε μια φάση επαναπροσδιορισμού προς την αριστερά. Αυτή η κίνηση, όπως είδαμε στην Αγγλία, όχι μόνο επιβραβεύτηκε από τους ψηφοφόρους, αλλά δημιουργεί δυναμική, η οποία δεν αποκλείεται το επόμενο διάστημα να φέρει ανατροπές. Η ίδια τάση εμφανίζεται και στη Γερμανία και περισσότερο έντονα στη νότια Ευρώπη, κυρίως την Ισπανία και την Πορτογαλία.

Αυτό το κλίμα θα μπορούσε να ευνοήσει τον ΣΥΡΙΖΑ;
Ούτως ή άλλως ο ΣΥΡΙΖΑ ευνοείται. Θα έλεγα διπλά. Βρίσκει συμμάχους που δεν είχε. Ταυτόχρονα, αυτή η εξέλιξη δυνητικά μπορεί να τον ευνοήσει στο εσωτερικό φέρνοντάς τον πιο κοντά με ανάλογες πολιτικές δυνάμεις.

Σε αναζήτηση ταυτότητας η σοσιαλδημοκρατία

Questions and clear strategy and solutions for business leadership with a straight path to success choosing the right strategic path with yellow traffic signs cutting through a maze of tangled roads and highways. Questions and clear strategy and solutions for business leadership with a straight path to success choosing the right strategic path with yellow traffic signs cutting through a maze of tangled roads and highways.

Προς το παρόν δεν φαίνεται να επηρεάζεται η πολιτική τους.
Πράγματι, τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα και κινήσεις στην Ελλάδα βρίσκονται σε αναζήτηση ταυτότητας. Προς το παρόν κάνουν σαν να μην συμβαίνει σχεδόν τίποτα. Και είναι εύλογο, διότι η αναζήτηση της ταυτότητάς των ελληνικών σοσιαλιστικών κομμάτων είναι πολύ πιο οδυνηρή και σύνθετη από ό,τι αλλού, λόγω της πρόσφατης διαδρομής τους. Την ίδια στιγμή, έχουν έναν πολύ ισχυρό ανταγωνιστή, τον ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος σήμερα καλύπτει μεγάλο μέρος από αυτό που παραδοσιακά κάλυπτε το ΠΑΣΟΚ. Επιπλέον, ο χώρος αυτός, το ΠΑΣΟΚ κατά πρώτον, έχει τέσσερα ζητήματα να λύσει. Το πρώτο είναι η έντονη εσωτερική ιδεολογική σύγκρουση. Σχηματικά θα έλεγα πως αυτή γίνεται ανάμεσα στο ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου, που είναι πιο λαϊκό και πιο αριστερά, και στο ΠΑΣΟΚ του Κώστα Σημίτη, που κινείται προς το κέντρο και απευθύνεται κυρίως στα αστικά στρώματα. Το δεύτερο είναι πως ο χώρος έχει να διαχειριστεί το παρελθόν του κόμματος, απαντώντας στο ερώτημα «πώς φτάσαμε ως εδώ». Το σημιτικό ΠΑΣΟΚ και ένα μέρος της ΔΗΜΑΡ φαίνεται να αποδέχεται το επιχείρημα της Νέας Δημοκρατίας πως για όλα έφταιξε ο λαϊκισμός του παπανδρεϊκού ΠΑΣΟΚ. Το άλλο κομμάτι, αποδίδει την κρίση στην περίοδο του Κ. Καραμανλή, αποσιωπώντας τις δικές του ευθύνες. Το τρίτο ζήτημα είναι ηθικό, η ευθύνη του χώρου για τα σκάνδαλα και τη διαφθορά. Και εδώ υπάρχει διαφορετική διαχείριση. Το σημερινό ΠΑΣΟΚ αποδίδει την ευθύνη σε πρόσωπα. Σε πρόσωπα, μάλιστα, που προσχώρησαν στον ΣΥΡΙΖΑ. Αποσιωπούν τις αλλαγές στη δομή και τη νομή της εξουσίας που έγιναν επί των ημερών τους, ιδιαίτερα την περίοδο διακυβέρνησης Σημίτη. Γι’ αυτό και νιώθουν πολύ άβολα όταν ακούγεται ότι κάποιο σημερινό στέλεχός τους μπορεί να εμπλέκεται σε κάποιο σκάνδαλο. Το τέταρτο και σημαντικότερο, κατά τη γνώμη μου, ζήτημα είναι η έντονη εσωτερική διαφοροποίηση του χώρου αυτού όσον αφορά την εκλογική του βάση. Παρά τα περιορισμένα εκλογικά του ποσοστά, δείχνει μία αξιοθαύμαστη αντοχή στην εκπροσώπησή του σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης και συνδικάτων. Αυτό έχει να κάνει με την αυτονόμηση των ομάδων αυτών από το κόμμα, κυρίως όμως αντανακλά τη διαίρεση, θα έλεγα αντίθεση, ανάμεσα σε μερίδες αστικών στρωμάτων που συνεχίζουν να το στηρίζουν και σε μία λαϊκή βάση που στηρίζει τους πρώην εκπροσώπους τους, αλλά έχει στραφεί στην Αριστερά, κυρίως στον ΣΥΡΙΖΑ. Αυτή η παράδοξη κατάσταση έχει διασώσει το χώρο του ΠΑΣΟΚ από την πλήρη κατάρρευση, αλλά ταυτόχρονα καθιστά το ζήτημα της αναζήτησης ταυτότητάς του ακόμη πιο δυσχερή. Θα έλεγα εδώ φαίνεται πιο ανάγλυφα η ύπαρξη των δύο ΠΑΣΟΚ και η δυσκολία κοινού βηματισμού.

Αυτό το πρόβλημα, όμως, πρέπει σύντομα να λυθεί, καθώς σε ενδεχόμενο εκλογών θα πρέπει να έχει χτίσει συμμαχίες και να έχει καταλήξει σε συνεργασίες.
Αυτό είναι δύσκολο να συμβεί, διότι οι εσωτερικές διαφοροποιήσεις του χώρου είναι ισχυρές και δύσκολα επιλύονται. Επιπλέον, ο χώρος έχει κρατήσει στάση αναμονής για καιρό, προσδοκώντας σε μια δυναμική που θα έκρυβε τα προβλήματα που αντιμετωπίζει. Αυτή η δυναμική δεν διαφαίνεται. Αντίθετα, έχουμε να κάνουμε με μια δημοσκοπική στασιμότητα που επιτείνει τα προβλήματα και μεγαλώνει τις γκρίνιες. Την ίδια στιγμή, ο χώρος ανάμενε, και πιθανόν να αναμένει, την εκλογική κατάρρευση του ΣΥΡΙΖΑ, που θα του επέτρεπε να εμφανιστεί πάλι ως η απαραίτητη, αν όχι κυρίαρχη στο χώρο, πολιτική δύναμη. Οι προσδοκίες αυτές του χώρου της «κεντροαριστεράς», ή όπως αλλιώς θέλει να αυτοπροσδιορίζεται, δεν έχουν επαληθευτεί, το αντίθετο θα έλεγα, παρά τη δημοσκοπική φθορά του ΣΥΡΙΖΑ. Θα πρόσθετα ότι όσο δεν αντιμετωπίζει τα προβλήματα που έφθασαν το χώρο ως εδώ, τόσο δυσκολότερα θα μπορέσει να ανακάμψει και να βαρύνει στην πολιτική σκηνή.

 

Ψηφοφόροι εν αναμονή

kyprianos-4

Αναφέρθηκες στις δημοσκοπήσεις. Πώς τις ερμηνεύεις;
Οι περισσότερες αποτυπώνουν αυτό που ούτως ή άλλως είναι ορατό στην κοινωνία. Από τη μια, καταγράφεται στασιμότητα κυρίως της Νέας Δημοκρατίας και δευτερευόντως του ΠΑΣΟΚ και, από την άλλη, αποδυνάμωση του ΣΥΡΙΖΑ. Λίγοι από τους απογοητευμένους ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ πάνε σε άλλα κόμματα, οι περισσότεροι οδηγούνται στην αποστασιοποίηση, την απογοήτευση. Και αυτή η τάση είναι άγνωστο πώς θα αποτυπωθεί στην κάλπη. Πρόκειται για ψηφοφόρους εν αναμονή και εδώ είναι και η ευκαιρία για τον ΣΥΡΙΖΑ να ανατρέψει τα δεδομένα.

Η Νέα Δημοκρατία γιατί δεν έχει μεγάλη συσπείρωση;
Νομίζω ότι έχει απωλέσει τη δυναμική της σε μεγάλες ομάδες του πληθυσμού, όπως οι δημόσιοι υπάλληλοι. Από την άλλη, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, λόγω λόγου και προφίλ, δεν έχει μεγάλη διεισδυτικότητα στα λαϊκά στρώματα.

Και τέλος, σταθερά ένα πλειοψηφικό κομμάτι δηλώνει πως δεν θέλει να γίνουν εκλογές. Γιατί υπάρχει αυτή η στάση;
Είναι ένα στοιχείο που επιβεβαιώνει πως μεγάλο τμήμα του εκλογικού σώματος είναι εν αναμονή. Οι συμπολίτες μας δεν είναι ευχαριστημένοι. Ταυτόχρονα, όμως, δεν πιστεύουν σε θαύματα και σε θαυματοποιούς. Δεν πιστεύουν ότι οι εκλογές θα αλλάξουν τα πράγματα. Αυτό μπορεί να εκληφθεί, μεταξύ άλλων, και ως μία ένδειξη ωρίμανσης του πολιτικού μας συστήματος. Η βελτίωση της ζωής μας, με δύο λόγια, δεν είναι ζήτημα μόνο λόγων, αλλά και καθημερινής πράξης.
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet