Της Βάσως Βασίλα*

Οποιος ή όποιοι (με σύγχρονα επιστημονικά, βασισμένα σε ευρωπαϊκά πρότυπα, κριτήρια, με περισσότερο ή λιγότερο διάλογο, με συμμετοχή ή όχι συνδικαλιστικών οργανώσεων, παρατάξεων, κομμάτων) αποπειράται εδώ και χρόνια αλλαγές στην εκπαίδευση, πολύ περισσότερο αξιολόγηση στελεχών, όπως των διευθυντών των σχολικών μονάδων, είναι βέβαιο ότι θα κριθεί –το απολύτως θεμιτό–, θα λοιδορηθεί και θα καταδείξει το ανικανοποίητο, το υπερβολικό έως ακραίο, το κακοπροαίρετο από μια μεγάλη πλειοψηφία εκπαιδευτικών, καθώς τους αφορά άμεσα, αλλά και παρατάξεων μεγάλων και μικρών σε ισχύ, κομμάτων, ομάδων, ατόμων του κοινωνικού γίγνεσθαι.
Η πείρα πολλών χρόνων έχει δείξει πως δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε, γιατί δεν θέλουμε. Μας βολεύει το τίποτα, αν όχι όλους, τους περισσότερους για διαφορετικούς λόγους!

Για την πρακτική της πιλοτικής εφαρμογής

Δυστυχώς, ως «πολιτικό σύστημα», αλλά και ως «άτομα», δεν έχουμε συνηθίσει να αξιολογούμε το προϋπάρχον, να διαπιστώνουμε αδυναμίες, παραλείψεις, κακώς κείμενα, να κρατάμε τυχόν «καλά». Αντίθετα, βιαστικά προχωράμε άρδην σε απόρριψη όλων, θετικών και αρνητικών, και ξεκινάμε σαν tabula rasa, καθώς μας είναι «άγνωστη» ως πρακτική μια πιλοτική έστω μικρή εφαρμογή, που θα βοηθούσε να εξαλειφθούν αντιδράσεις, κυρίως όμως να δούμε στην πράξη την επιτυχία ή μη της εφαρμογής τους. Kαι αυτό το έχουμε διαπιστώσει όχι μόνο με αλλαγές κυβερνήσεων, που θεωρείται κατ’ ανάγκη αυτονόητη πρακτική, αλλά και με απλή αντικατάσταση υπουργών Παιδείας των ίδιων κυβερνήσεων.
Αυτή η πρακτική έχει τραυματίσει ανεπανόρθωτα το χώρο της Παιδείας, έχει αποδιοργανώσει την εκπαίδευση όλων των βαθμίδων και συγχρόνως έχει απογοητεύσει σε μεγάλο βαθμό τους εκπαιδευτικούς και την κοινωνία.

Για την αξιολόγηση

Όλοι ακόμα κουβαλάμε τα σύνδρομα, δικαιολογημένα ή μη της αξιολόγησης, (επιθεωρητές που δεν ζήσαμε, ακούσαμε και διαβάσαμε ίσως), με την οποία λεκτικά δεν είμαστε αντίθετοι, αρκεί να είναι αντικειμενική, αδιάβλητη, αξιοκρατική, διαφανής…. Αρνούμαστε πεισματικά, και αυτό έχει συμβεί ως σήμερα, να σκεφτούμε ποιοι, πώς και γιατί χρειάζεται να αξιολογηθούμε; Γιατί όλες οι χώρες έχουν καταφέρει να βρουν ένα σύστημα αξιολόγησης, εδώ και πολλά χρόνια, στα μέτρα και τις ανάγκες τους, με αποτελέσματα που κρίνονται από όλους, και εμείς να είμαστε οι ανίκανοι, οι μη διαθέτοντες ανάλογα προσόντα, οι κομματικοί και οι παρατρεχάμενοι, οι ευνοημένοι και οι αδικημένοι, οι αρνητές σε όλα και οι συμμορφούμενοι;
Και όσα χρόνια κι αν περάσουν, όσοι δημόσιοι διάλογοι και συζητήσεις να γίνουν, είναι βέβαιο ότι δεν θα μπορέσουμε να βρούμε ένα τρόπο για την πραγμάτωση αυτού του στόχου. Οι λόγοι είναι πολλοί, πολυπαραγοντικοί, σύνθετοι, κυρίως όμως γνωστοί στον καθένα και στην καθεμιά εκπαιδευτικό που μας αφορά. Άλλο δεν βοηθά να κρυβόμαστε πίσω από το δάκτυλο μας!

Για τη συναδελφική «αλληλεγγύη»

Με όλα αυτά τα δεδομένα, ασκούνται πιέσεις κάθε φορά στην οποιαδήποτε κυβέρνηση σε τέτοιο βαθμό, που δυστυχώς όλες αρχίζουν και κάνουν εκπτώσεις, αποδυναμώνουν τα σχέδια νόμων που ετοιμάζουν επιστημονικές επιτροπές, που τις πληρώνουν και αδρά, και καταλήγουν όλα σε πάγωμα, με αλαλαγμούς ικανοποίησης από πολλούς ή λιγότερους κάθε φορά συναδέλφους, παρατάξεις και κόμματα!
Δεν έχει γίνει αντιληπτό ότι όλο αυτό έχει τίμημα, που θα το πληρώσουν οι γενιές των αναπληρωτών -ήδη έχουν αρχίσει να ξεπληρώνουν ακριβά τα δικά μας «δικαιώματα και κατακτήσεις»- και δυστυχώς πολλοί από εμάς θεωρούμε ότι ούτε μας νοιάζει, ούτε μας αφορά, ούτε συναδελφική αλληλεγγύη επιδεικνύουμε, και ας διατυμπανίζουμε το αντίθετο. Όσο για τους συνδικαλιστές όλων των παρατάξεων που δεν μπήκαν ποτέ ή ελάχιστα στη σχολική τάξη, οι βολεμένοι, περισσεύει η υποκρισία και τα κροκοδείλια δάκρυα μέσω των ηλεκτρονικών τους σελίδων, facebook και μηνυμάτων μέσω κινητών !
Και στο σημείο αυτό είμαι απόλυτη, ας με συγχωρήσουν οι συνάδελφοι της πράξης, γιατί εκεί μόνο έχουν απομείνει αγνοί και ανιδιοτελείς με ιδανικά και οράματα, που αντιστέκονται με τίμημα μεγάλο, γιατί τους νοιάζει το σχολείο, το σύγχρονο, ανοιχτό, δημιουργικό σχολείο, που δουλεύουν σκληρά, πέρα από υποχρεωτικά ωράρια, με κατάθεση ψυχής, που δεν φοβούνται καμία αξιολόγηση, που δεν προσδοκούν καμία καλυτέρευση σε κανένα πεδίο. Συνεχίζουν να χαμογελούν και να αγκαλιάζουν τα παιδιά, να συμμετέχουν σε κάθε καινοτομία, να επιμορφώνονται, να αναζητούν συνεχώς καινούργια εκπαιδευτικά προγράμματα! Να είναι παρόντες, όρθιοι, δυναμικοί, αισιόδοξοι και να δοκιμάζουν, να πειραματίζονται σε κάθε νέο επιστημονικό, παιδαγωγικό, ερευνητικό δεδομένο.
Αυτούς τους εκπαιδευτικούς –που σημειωτέον δεν είναι λίγοι– έρχονται δυστυχώς πολλές φορές να τους βάλουν εμπόδια με πολλούς τρόπους οι διευθυντές των σχολείων, που επιλέγονται κάθε φορά με κριτήρια «κομματικά», όσο και αν δεν θέλουμε να το αποδεχθούμε.
Αν, λοιπόν, δεν ξεφύγουμε τόσο από αυτή τη λογική και φιλοσοφία, που ευτυχώς συμφωνούμε ότι μας έχει βλάψει, τότε δεν θα μπορέσουμε να φτιάξουμε κανένα νόμο που να έχει αυτά τα εχέγγυα. Άρα το αποτέλεσμα –οι νόμοι κι η εφαρμογή τους– δεν είναι το ζητούμενο, αλλά το τι και το πώς και κυρίως το γιατί και αν θα υπηρετούν το καλό του σχολείου. Eίναι άραγε το ίδιο καλό και για τους εκπαιδευτικούς, είναι καλό για την ίδια την κοινωνία, που διαπαιδαγωγείται μέσα από τους θεσμούς, είναι καλό τέλος για την δημοκρατία που όλοι διεκδικούμε ότι είμαστε υπέρμαχοι μας;

Για τον τελευταίο νόμο

Ο τελευταίος νόμος για την αξιολόγηση των διευθυντών των σχολικών μονάδων έγινε εξ ανάγκης, γιατί το ΣτΕ τον έκρινε αντισυνταγματικό και οδήγησε στην πτώση των προηγούμενων πινάκων των διευθυντών. Άρα έγινε κατόπιν πίεσης, πρόχειρα και γρήγορα, με μεγάλη επιρροή συνδικαλιστικών παρατάξεων προσκείμενων στη σημερινή κυβέρνηση. Να το πρώτο έλλειμμα, ή ίδια πρακτική με τους προηγούμενους! Κάποιοι «αριστεροί» δυστυχώς βγάζουν ακόμα σπυριά ακούγοντας τη λέξη αξιολόγηση, και συγχωρήστε μου το ύφος, γι’ αυτό με ευκολία ισοπέδωσαν τα μετρήσιμα κριτήρια, δεύτερο έλλειμμα.
Ποιος εμπόδιζε να υπάρχει η συνάφεια των τίτλων σπουδών –διδακτορικού και μεταπτυχιακού τίτλου– εν προκειμένω στη διοίκηση και οργάνωση της εκπαίδευσης με μοριοδότηση μεγαλύτερη και μικρότερη για άλλα αντικείμενα και ποιος ορίζει ότι το δεύτερο διδακτορικό ή μεταπτυχιακό δεν πρέπει να προσμετράται καθόλου, σε αντίθεση με το δεύτερο πτυχίο από όποια σχολή, ή η δεύτερη ξένη γλώσσα, ή χειρότερα η συμμετοχή σε υπηρεσιακά συμβούλια, που όλοι γνωρίζουν πώς προκύπτει;
Δεν έπρεπε το Πιστοποιητικό στις Νέες Τεχνολογίες να είναι προαπαιτούμενο, όταν όλα σήμερα γίνονται ηλεκτρονικά, αλλά υπάρχουν οι πληροφορικοί ή νέοι αναπληρωτές για αυτή τη δουλειά – αγγαρεία, που ωστόσο οι δεύτεροι δεν μπορούν να ψηφίζουν και να συμμετέχουν στη διαδικασία, θεωρούμενοι β΄ κατηγορίας εκπαιδευτικοί ;
Η εμπειρία είναι πολύ σημαντικό στοιχείο, όχι όμως το μόνο και σε τέτοιο βαθμό, αν δεν συνδέεται και με τα υπόλοιπα κριτήρια.
Όσον αφορά τη γνώμη του Συλλόγου Διδασκόντων είναι πράγματι δημοκρατικό, συλλογικό, συνεργατικό, δικαίωμα με υψηλό αίσθημα ευθύνης, (εξαιρούνται οι αναπληρωτές, γιατί άραγε;) που προάγει ή θα πρέπει να προάγει την ποιότητα του έργου της σχολικής μονάδας, ώστε να αναβαθμίζει το σχολείο και ο κάθε σύλλογος διδασκόντων να γνωμοδοτεί -στην περίοδο που διανύουμε, γιατί αποδείχθηκε, ότι δεν είμαστε έτοιμοι να επιλέξουμε με βάση ποιοτικά κριτήρια, αλλά τελείως επιφανειακά, όσο κι αν δεν το παραδεχόμαστε και μας πικραίνει. Και εδώ να σημειώσουμε πόσο θα βοηθούσε η αυτοααξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου της σχολικής μονάδας, με βελτιώσεις φυσικά, αλλά ακόμα μερικοί αναθεματίζουν και αισθάνονται περήφανοι γιατί την πολέμησαν!

Τα σύνδρομα του παρελθόντος

Συμπερασματικά, πάλι σε μικρό χρονικό διάστημα θα ψάχνουμε νέο νόμο αξιολόγησης στελεχών, αναλόγως των πολιτικών συνθηκών και αλλαγών και πάλι απογοήτευση, πάλι αναξιοκρατία, πάλι μια από τα ίδια. Είμαι πεισμένη ότι μπορούμε, γιατί και εξαιρετικούς επιστήμονες έχουμε, και άξιους εκπαιδευτικούς, αλλά δεν θέλουμε, γιατί μας καταδιώκουν τα σύνδρομα του παρελθόντος, οι αγκυλώσεις και οι επιρροές ανθρώπων, που κακώς νοούμενα, νοιάζονται δήθεν για τους εκπαιδευτικούς και το καλό τους και εμείς ως αφελείς τους εμπιστευόμαστε… αφηνόμαστε να βουλιάζουμε στο τίποτα, στο ίδιο με το χθες (βλ. στάση μας ΔΟΕ)!
Γιατί οι πραγματικές αλλαγές θέλουν ρήξεις, αντιπαραθέσεις με το κατεστημένο αριστερό και δεξιό, και ακόμα μάλλον δεν είμαστε έτοιμοι για μια τέτοια πάλη. Ωστόσο, δεν μας φταίνε μόνο οι Άλλοι, αλλά έχουμε ευθύνη και χρέος ο καθένας και η κάθε μια εκπαιδευτικός ξεχωριστά και έχουμε όπλα για να αγωνιστούμε για το σχολείο που ονειρευόμαστε! Στο χέρι μας είναι αν το όνειρο θα το κάνουμε πράξη! Το βέβαιο είναι ότι μπορούμε, αρκεί να το πιστέψουμε και να το θελήσουμε όλοι μαζί, χωρίς τεχνητούς διαχωρισμούς και εμπόδια, με τη νέα αδικημένη γενιά των αναπληρωτών μαζί μας και υπάρχει ελπίδα, γιατί κάποιοι εκπαιδευτικοί, παλιοί και νέοι, και κάποια σχολεία αντιστέκονται και το βλέπουμε στην πράξη καθημερινά!

*Η Βάσω Βασίλα είναι π. σχολική σύμβουλος Προσχολικής Αγωγής.
Πρόσφατα άρθρα ( Κοινωνία )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet