ΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ ΤΟΥ

Ριζική μεταρρύθμιση στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση

paideiariziείναι αποτέλεσμα πολύμηνης επεξεργασίας από επταμελή επιτροπή του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής και στελέχη του υπουργείου Παιδείας, αναμένεται σύντομα να αποτελέσει νόμο του κράτους και θα αφορά στους μαθητές που ξεκινούν φέτος το Λύκειο, όταν εκείνοι φτάσουν στη Γ Λυκείου.

 

Οι άξονες του νέου Λυκείου

 

Η φιλοσοφία και φιλοδοξία του νομοσχεδίου είναι το Λύκειο να παρέχει εφόδια ζωής στους μαθητές, αλλά και ευκαιρίες επαγγελματικού προσανατολισμού. Όπως δήλωσε ο υπουργός Κ. Γαβρόγλου στην ΕΡΤ3 «το θέμα είναι να ξανακερδίσουμε το Λύκειο». Βασικά σημεία της μεταρρύθμισης είναι τα εξής:

  1. Υποχρεωτική εκπαίδευση έως το 18ο έτος: Από το 1976 που θεσπίστηκε η 9ετής υποχρεωτική εκπαίδευση, έως σήμερα, η φοίτηση στο σχολείο είναι υποχρεωτική για τους νέους από 5 έως 14 ετών (1 έτος νηπιαγωγείο εδώ και λίγα χρόνια, 6ετές δημοτικό και 3ετές γυμνάσιο). Από φέτος γίνεται υποχρεωτική η φοίτηση και στο επίπεδο του λυκείου (νέοι έως 18 ετών).

  2. Ενιαίο πολυκλαδικό σχολείο: Στόχος είναι να μην υπάρχουν απόφοιτοι δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης πρώτης και δεύτερης κατηγορίας, διαμέσου της σύγκλισης των προγραμμάτων των διαφορετικών τύπων λυκείων, με μακροπρόθεσμη προοπτική τη δημιουργία ενός κοινού λυκειακού «κορμού» σπουδών, με επιμέρους επιλογές. Ως πρώτο βήμα θεσμοθετείται η δυνατότητα κοινών μαθημάτων επιλογής γα μαθητές ΓΕΛ και ΕΠΑΛ, κυρίως στην Α΄ λυκείου.

  3. Η Γ’ Λυκείου ως προπαρασκευαστική τάξη για την τριτοβάθμια εκπαίδευση: Στην Α’ τάξη σχεδόν όλα τα μαθήματα είναι υποχρεωτικά για όλους/ες. Στη Β’ τάξη οι μαθητές/τριες επιλέγουν ελεύθερα και βάσει των ενδιαφερόντων τους πολλά μαθήματα, χωρίς υποχρεωτική σύνδεση με τις επιλογές της Γ’ Λυκείου. Στη Γ’ τάξη η χρονιά αφιερώνεται στην προετοιμασία για την εισαγωγή σε κάποιο είδος τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ανώτατης ή επαγγελματικής. Το πρόγραμμα σπουδών της Γ’ Λυκείου τροποποιείται δραστικά περιλαμβάνοντας μόνον τα μαθήματα που συμμετέχουν στις εξετάσεις για την εισαγωγή, καθώς και δραστηριότητες που δεν αξιολογούνται.

  4. Εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση: Ο βαθμός πρόσβασης για την τριτοβάθμια εκπαίδευση θα προκύπτει κατά 10-20% από το βαθμό του απολυτηρίου της Γ’ Λυκείου και κατά 80-90% από την επίδοση στις κεντρικά οργανωμένες εξετάσεις του Ιουνίου. Οι μαθητές/τριες περνούν από δύο κεντρικά οργανωμένες εξεταστικές διαδικασίες, μια τον Ιανουάριο και μια τον Ιούνιο. Τον Ιανουάριο δίνουν διαγωνίσματα, καθώς και μία εργασία και αν ο βαθμός που θα πετύχουν είναι υψηλότερος από το βαθμό τον εξετάσεων του Ιουνίου, τότε προσμετράται στο απολυτήριο.

  5. Έπονται αλλαγές: Θα ακολουθήσουν περαιτέρω αλλαγές στο περιεχόμενο των μαθημάτων, τα οποία θα ενημερωθούν για όσα συμβαίνουν στον κόσμο σήμερα, αλλά και με σύγχρονες θεωρίες, στις πρακτικές διδασκαλίας και αξιολόγησης, ώστε τα παιδιά να μην είναι εκκολαπτόμενοι «παπαγάλοι», αλλά δημοκρατικοί, ενεργοί, σκεπτόμενοι και δημιουργικοί πολίτες.


 

Πώς ανοίγει ο δρόμος για το πανεπιστήμιο

 

Οι αλλαγές που ανακοινώθηκαν προκάλεσαν αντιδράσεις και προβληματισμούς. Ένα σημείο που –εύλογα- μονοπώλησε τη συζήτηση είναι οι διπλές εξετάσεις στην Γ’ Λυκείου. Ας σταθούμε αρχικά στο σχεδιασμό: Το απολυτήριο της Γ’ Λυκείου προκύπτει σε ένα ποσοστό από τους βαθμούς των δύο τετραμήνων και σε ένα ποσοστό από τους βαθμούς των εξετάσεων του καλοκαιριού, στις οποίες τα γραπτά διορθώνονται ανώνυμα, όπως στις τωρινές πανελλαδικές εξετάσεις. Στο πρώτο τετράμηνο τα παιδιά θα δίνουν ένα διαγώνισμα σε κάθε μάθημα, με τυποποιημένα θέματα που καταθέτουν σε ειδική πλατφόρμα επιτροπές έμπειρων εκπαιδευτικών από όλες τις περιφέρειες και με αυτόματη διόρθωση απαντήσεων. Επίσης, καταθέτουν μια εκτενή εργασία για κάθε μάθημα, που βαθμολογείται ανώνυμα από εξωτερικούς αξιολογητές (ειδικά επιμορφωμένους εκπαιδευτικούς από άλλη περιφέρεια / σχολείο). Οι βαθμοί των εργασιών και των διαγωνισμάτων συνδιαμορφώνουν, μαζί με τους προφορικούς βαθμούς, το βαθμό του απολυτηρίου και εάν οι βαθμοί των διαγωνισμάτων του Ιανουαρίου είναι μεγαλύτεροι από τους αντίστοιχους βαθμούς του κεντρικών εξετάσεων του Ιουνίου, βελτιώνουν το απολυτήριο. Τα παιδιά θα εξετάζονται σε τέσσερα μαθήματα:  Ένα κοινό για όλους (Νεοελληνική Γλώσσα), δύο μαθήματα εμβάθυνσης, τα οποία «ξεκλειδώνουν» επιστημονικό πεδίο και ένα τρίτο που είτε θα ανοίγει την πόρτα σε δεύτερο επιστημονικό πεδίο είτε θα δίνει πρόσβαση σε συγκεκριμένες σχολές (τα λεγόμενα «ειδικά μαθήματα» που υπάρχουν και σήμερα, όπως σχέδιο, ξένη γλώσσα ή μουσική) είτε θα είναι απλώς ένα μάθημα που τον ενδιαφέρει. Ο βαθμός πρόσβασης στην τριτοβάθμια θα προκύπτει κατά 10-20% από την επίδοση στο σχολείο (συνολική συμμετοχή στο μάθημα, διαγωνίσματα 1ου τετραμήνου και ερευνητικές-δημιουργικές εργασίες) και κατά 80-90% από τις Κεντρικά Οργανωμένες Εξετάσεις του Ιουνίου.

 

Διπλές εξετάσεις, διπλό άγχος;

 

Σύμφωνα με το υπουργείο τα διαγωνίσματα του πρώτου τετραμήνου αποτελούν «ευκαιρία για βελτίωση και επομένως ένα πολύ σημαντικό ‘μπόνους’ και ταυτόχρονα ‘αποδραματοποιούν’ τις τελικές εξετάσεις». Ακόμα «μειώνουν τις πιέσεις των γονιών προς τους/τις εκπαιδευτικούς για υψηλούς βαθμούς που δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές επιδόσεις των παιδιών τους». Όπως χαρακτηριστικά επισήμαναν κύκλοι του υπουργού Παιδείας, απέναντι σε όσους επικρίνουν το νομοσχέδιο, «αυτοί μιλάνε για εξετάσεις, εμείς μιλάμε για αλλαγές στο Λύκειο». Πράγματι, η συζήτηση θα είναι άδικο να περιοριστεί στο μοντέλο των εισαγωγικών εξετάσεων και θα πρέπει να διαπεράσει όλες τις αλλαγές στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

Από την ανάγνωση του πλάνου μεταρρυθμίσεων ανακύπτουν κάποια ερωτήματα. Άλλωστε, το παρόν κείμενο αποτελεί μια πρώτη αποτύπωση του πλάνου, καθώς η «Εποχή» ευελπιστεί πως θα φιλοξενήσει πλούσιο υλικό διαλόγου.

Οι πανελλήνιες εξετάσεις, για όσους και όσες το έχουμε περάσει, ήταν μια συναισθηματικά ψυχοφθόρα εμπειρία. Ενδεχόμενη κακή επίδοση στα διαγωνίσματα του πρώτου τετραμήνου θα επηρεάσει σαφώς τον μαθητή. Θα μπορέσει να ξεπεράσει αυτό το σκόπελο, ώστε να ανασυντάξει τις δυνάμεις του και να δώσει τις εξετάσεις λίγους μήνες μετά; Η θεσμοθέτηση δύο τύπου πανελληνίων εξετάσεων σε μία χρονιά πώς θα αντιμετωπίσουν την παραπαιδεία; Μήπως έτσι την ενισχύσουν; Η επιλογή των μαθημάτων μειώνει ή αυξάνει το πλήθος των σχολών στις οποίες θα αποκτήσει πρόσβαση ο υποψήφιος; Μήπως απαιτείται από τους εφήβους να έχουν κατασταλάξει ακριβώς στο επάγγελμα που θέλουν να ακολουθήσουν και, επομένως, μεγαλύτερη ωριμότητα από ότι μπορούν να έχουν;

Αναζητώντας απαντήσεις σε αυτά τα πρώτα ερωτήματα, γνώστες του εκπαιδευτικού συστήματος μας απάντησαν πως το νέο σύστημα δεν θα είναι πιο απαιτητικό από ότι ήταν μέχρι τώρα το Λύκειο ως προς την επιλογή που θα έχουν να κάνουν για το τι θέλουν να σπουδάσουν. Το μοντέλο κινείται στη λογική αντιμετώπισης της παραπαιδείας, καθώς αυξάνονται οι ώρες διδασκαλίας των μαθημάτων στα οποία θα εξεταστούν οι υποψήφιοι (4 εξάωρα μαθήματα εβδομαδιαίως στην Γ’ Λυκείου, χωρίς άλλα αξιολογούμενα αντικείμενα) και επομένως η προετοιμασία θα είναι επαρκέστερη. Οι εξετάσεις του Ιανουαρίου θα είναι μια ευκαιρία στα παιδιά να εξεταστούν σε λιγότερη ύλη και να δοκιμάσουν την απόδοσή τους. Το νέο Λύκειο, ουσιαστικά, δεν θα έχει πια το ρόλο της μετάβασης από τη σχολική ζωή στη φοιτητική ζωή, αλλά θα επενδύει στα ενδιαφέροντα των μαθητών και τις επιλογές τους, θα δίνει ευκαιρία στην ουσιαστική εκπαίδευση. Οι τάξεις θα είναι ολιγομελείς –επειδή τα μαθήματα επιλογής θα είναι πολλά- και επομένως θα δίνεται χρόνος στον καθηγητή να σκύψει εξατομικευμένα πάνω στον κάθε μαθητή του και να τον διδάξει.

Ήδη έχουν γραφτεί αρκετά άρθρα που ασκούν κριτική –εποικοδομητική ή ισοπεδωτική- στη μεταρρύθμιση. Η συζήτηση που ξεκινά θα έχει σίγουρα πολύ ενδιαφέρον. Το ζήτημα, όμως, είναι το κείμενο που θα αποτελέσει νόμο του κράτους να μην προσπαθεί να κρατήσει ισορροπίες μεταξύ συνδικαλιστικών αιτημάτων, αιτημάτων των πανεπιστημίων ή απαιτήσεων της αγοράς εργασίας, αλλά να υπηρετήσει αυτό που διακηρύσσει, να παραδίδει, δηλαδή, στην κοινωνία νέους πολίτες δημιουργικούς, ενεργούς, δημοκρατικούς.

 

Δανάη Ψωμοπούλου

 

 

Αντιδράσεις κομμάτων

 

* Νέα Δημοκρατία: «Από την κατάργηση των πανελληνίων στις διπλές εξετάσεις… Αξιολόγηση παντού απαραίτητη προϋπόθεση για να αλλάξει το σύστημα εισαγωγής» (τουίτ του Κυριάκου Μητσοτάκη) «Τελικά η κυβέρνηση, όχι μόνο δεν καταργεί τις Πανελλαδικές Εξετάσεις, αλλά τις διπλασιάζει, βαφτίζοντάς τες “κεντρικά οργανωμένες εξετάσεις”. Η κυβέρνηση, με αυτόν τον τρόπο προσθέτει νέα βάρη σε μαθητές και γονείς, παίζοντας με την αγωνία τους, χωρίς να απαντά στις σύγχρονες ανάγκες για το Λύκειο του 21ου αιώνα.» (απόσπασμα από δηλώσεις της τομεάρχη Παιδείας, Νίκης Κεραμέως)

* ΠΑΣΟΚ: Οι χθεσινές περιγραφές του Υπουργού Παιδείας για το Λύκειο και την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια εκπαίδευση απέχουν έτη φωτός από όσα χρειάζεται η νέα γενιά της πατρίδας μας , από όσα ο ΣΥΡΙΖΑ έχει κατά καιρούς υποσχεθεί, από όσα ο ίδιος ο Πρωθυπουργός έχει εξαγγείλει. Ο αρμόδιος Υπουργός τον έχει αναιρέσει και συνεχίζει να τον αναιρεί. Έτσι λοιπόν το δήθεν όραμα για άλλο λύκειο, η αυτονομία του Λυκείου και η εισαγωγή σε ΑΕΙ δίχως εξετάσεις ακολούθησαν το φαντασιακό δρόμο όλων των υπόλοιπων συριζαϊκών και πρωθυπουργικών εξαγγελιών. (Απόσπασμα της ανακοίνωσης του τομέα Παιδείας του ΠΑΣΟΚ)

* Ποτάμι: «Τελικά τι ισχύει; Δευτέρα – Τετάρτη – Παρασκευή το Υπουργείο Παιδείας (αλλά και ο κ. Τσίπρας) μιλούν για κατάργηση των Πανελλαδικών εξετάσεων, και Τρίτη – Πέμπτη – Σάββατο τις επαναφέρει και μάλιστα διπλές. Κάποια στιγμή θα πρέπει με σοβαρότητα να αποφασίσει η Κυβέρνηση τι τελικά "σχεδιάζει", τόσο για το Λύκειο όσο και για την πρόσβαση στα Α.Ε.Ι. (…)»

* ΚΚΕ: «Η κυβέρνηση συνεχίζει τον εμπαιγμό, παίζοντας με την αγωνία και υποτιμώντας τη νοημοσύνη των λαϊκών οικογενειών και των παιδιών της, που ζουν από πρώτο χέρι τις συνέπειες και της εκπαιδευτικής της πολιτικής» αναφέρει ανακοίνωση του ΚΚΕ, για τις εξαγγελίες της κυβέρνησης για το Λύκειο, στο υπουργικό συμβούλιο (…) Η ουσία είναι ότι το Λύκειο που οραματίζεται η κυβέρνηση θα είναι ακόμα πιο ταξικό, ένα Λύκειο-φροντιστήριο και με τη “βούλα”, όπου θα γενικευτεί ένας ατελείωτος εξεταστικός μαραθώνιος και η όποια γενική μόρφωση θα σταματάει στην Α΄ Λυκείου»

 

 
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet