tasia

 

Της Τασίας Χριστοδουλοπούλου

 

Το τελευταίο διάστημα, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξαντλεί όλα τα μέσα για να αποτρέψει την είσοδο προσφύγων και μεταναστών στο έδαφός της. Την ίδια στιγμή, απέχει χαρακτηριστικά από κάθε σοβαρό σχέδιο παρέμβασης στις αιτίες που γεννούν το προσφυγικό και μεταναστευτικό ρεύμα.

Ο επιμερισμός της ευθύνης και η αλληλεγγύη μεταξύ των χωρών της ΕΕ στην υποδοχή και στη φιλοξενία των προσφύγων, έχουν δώσει τη θέση τους στην άγρια καταδίωξή τους. Το 2015, το ιστορικό ρεύμα της μετακίνησης των προσφύγων της Συρίας, ενεργοποίησε τα ανθρωπιστικά αντανακλαστικά των ευρωπαϊκών κοινωνιών. Η έμπρακτη αλληλεγγύη της ελληνικής κοινωνίας συνιστά, νομίζω, εμβληματικό παράδειγμα. Δυστυχώς, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ακολουθούν αντίστροφο δρόμο. Οι δηλώσεις αλληλεγγύης, οι δηλώσεις εκτίμησης και η γενναία χρηματοδότηση των ΜΚΟ, στις οποίες κατέφευγαν τα κράτη και οι θεσμοί της ΕΕ, οι δημόσιες καταγγελίες κάθε παραβίασης του προσφυγικού δικαίου και των όρων διεθνούς προστασίας, αντικαταστάθηκαν σταδιακά από μια σειρά φοβικών έως και αντιδραστικών επιλογών.

 

Διευρύνεται το φρούριο

 

Ξεκίνησε η «πρωτοπορία» των χωρών του Βίζεγκραντ, με τους φράχτες και τα τείχη, με την καταδίωξη των προσφύγων, υπό την ανοχή της ηγεσίας της ΕΕ. Συνεχίστηκε τον Μάρτη του 2016, με την υπογραφή της κοινής δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας, με σκοπό να αποτραπεί το ρεύμα εισόδου προσφύγων προς την Ελλάδα και να νομιμοποιηθεί η απέλαση τους από ευρωπαϊκό έδαφος. Μετά την ανακήρυξη της Τουρκίας ως ασφαλούς χώρας, ήρθε η συνεργασία με το φύλαρχο πρωθυπουργό της Λιβύης, Αλ Σεράι, με σκοπό να χρησιμοποιεί κάθε μέσο, ακόμα και βία, σε βάρος των μεταναστών από την Αφρική, ώστε να μην αναχωρούν από τις λιβυκές ακτές για την Ιταλία και την Ευρώπη. Στη Λιβύη, λοιπόν, ανέθεσε η Ευρώπη τον αποκρουστικό ρόλο του φύλακα της Μεσογείου, σε βάρος κυρίως ανηλίκων και ασυνόδευτων παιδιών. Στην ίδια κατεύθυνση, δυστυχώς, κινούνται και οι προτάσεις της Γαλλίας για τη δημιουργία hotspots στο Νίγηρα. Ο πρόεδρος Μακρόν —λίγες μέρες πριν από την επίσκεψή του στη χώρα μας— διευρύνει γεωγραφικά και πολιτικά τον κυνισμό της Ευρώπης-φρούριο.

 

«Αμόλυντη» Ευρώπη

 

Είναι σαφές ότι οι πυλώνες της ευρωπαϊκής πολιτικής για το προσφυγικό είναι δύο: αφενός η διαρκής και ενταντικοποιημένη στρατιωτικοποίηση και αφετέρου η μετάθεση της «βρώμικης δουλειάς», δηλαδή της άνευ όρων και άνευ ορίων αποτροπής εισόδου, εκτός του ευρωπαϊκού χώρου. Με τη δημιουργία, συνεπώς, αυτής της ιδιότυπης off-shore διαχείρισης των προσφύγων και μεταναστών, η Γηραιά Ήπειρος φαντάζεται ότι μπορεί να μείνει αμόλυντη· «αμόλυντη» από τους πρόσφυγες και ανέπαφη από την πιο σοβαρή, μαζική και συστηματική παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων μεταπολεμικά. Η ΕΕ πετάει από το παράθυρο τους «ξένους» και καθίζει στο σαλόνι της την ακροδεξιά. Φαίνεται πως ενίοτε η ιστορία δεν διδάσκει τίποτα, ακόμα και σε αυτούς που καμώνονται τους καλύτερους μαθητές. Δεν υπάρχει δημοσιογράφος ή πολιτικός αναλυτής που δεν συνέδεσε τα πρόσφατα γεγονότα στην Αμερική και τη δολοφονική βία των white supremacists με την άνοδο Τραμπ και τον ακραίο δημόσιο πολιτικό του λόγο. Με τον ίδιο, συνεπώς, τρόπο, στον ευρωπαϊκό χώρο, οι διαρκείς παραβιάσεις δικαιωμάτων σε βάρος προσφύγων και μεταναστών, η συστηματική μεταχείρισή τους ως προσώπων χωρίς αξία, ως μη υποκειμένων, η αντιμετώπισή τους ως ένα περιττό βάρος που πρέπει να μείνει με κάθε κόστος μακριά για να μην μας «λερώσει», οικοδομούν συλλογικές συνειδήσεις. Δεν μπορούμε, συνεπώς, αύριο να κάνουμε τους έκπληκτους για το χέρι που σήμερα μόνοι μας οπλίζουμε.

 

Εμπιστοσύνη στις ανοιχτές κοινωνίες

 

Η μόνη ελπίδα που έχουν οι ευρωπαϊκές χώρες για να είναι ασφαλείς, είναι να αποδεχτούν το ιστορικό ρεύμα μετακίνησης προσώπων, για το οποίο δεν είναι ανεύθυνες, και να μετατρέψουν αυτό το ρεύμα σε ένα δυναμικό και δημιουργικό κομμάτι των κοινωνιών τους. Όποιος, συνεπώς, αρνείται σήμερα την ένταξη, αρνείται τη συλλογική ασφάλεια και ευημερία. Οι χιλιάδες Ισπανοί και Γάλλοι που διαδηλώνουν ότι «δεν φοβούνται» τις επιθέσεις, δεν διαδηλώνουν την εμπιστοσύνη τους στο φύλαρχο της Λιβύης που θα καταπνίξει το μεταναστευτικό ρεύμα. Διαδηλώνουν την εμπιστοσύνη τους στις ανοιχτές κοινωνίες, την ελευθερία και το κράτος δικαίου, και είναι επιτέλους καιρός να τους ακούσουμε.

Στο πλαίσιο αυτό, τοξική γίνεται η σκόπιμη και διαρκής σύνδεση της εισόδου προσφύγων και μεταναστών με την έξαρση της δράσης του ISIS στην Ευρώπη, ώστε να οικοδομηθεί συναίνεση γύρω από την πολιτική ασφάλειας και να αποδομηθεί το πλέγμα ευρωπαϊκής αλληλεγγύης προς τους πρόσφυγες. Αυτή η σύνδεση με την τρομοκρατία, όμως, υπονομεύει ευθέως τις πολιτικές ένταξης των μεταναστών και προσφύγων. Μοιάζει να βυθιζόμαστε σε μια αυτοεπιβεβαιούμενη προφητεία. Στη σύνδεση αυτή, δυστυχώς, συμμετέχουν και έλληνες βουλευτές, και μάλιστα όχι μόνο ακροδεξιοί αλλά και «Κεντροαριστεροί».

 

Σκοπιμότητα αντί νομιμότητας

 

Επιπλέον, κλιμακώνεται η καχυποψία ή και εχθρότητα προς τις ΜΚΟ, παρά την τεράστια προσφορά τους στη διαχείριση του προσφυγικού. Αυτή η εχθρότητα παρατηρείται πάντα όταν τα σχέδια για το προσφυγικό και το μεταναστευτικό υπερβαίνουν τα όρια της νομιμότητας και οι κυβερνήσεις δεν θέλουν αξιόπιστους μάρτυρες.

Έτσι παρατηρούμε την αιφνίδια εχθρότητα των αρχών της Ιταλίας προς τις ΜΚΟ που συνδράμουν τις σωστικές προσπάθειες στη Μεσόγειο. Οι κατηγορίες που εξαπέλυσε ο ιταλός υπουργός Εξωτερικών, ότι οι ΜΚΟ που δρουν στην περιοχή συνεργάζονται με διακινητές, οδήγησαν τις ΜΚΟ, για λόγους ασφαλείας, αφού τους επιβάλλεται να έχουν στα σωστικά σκάφη τους ένοπλους αστυνομικούς, να αναστείλουν τη δράση τους στη Μεσόγειο. Σημειωτέον ότι μέσα στο 2017 οι οργανώσεις αυτές έχουν περισυλλέξει ποσοστό 33% των διασωθέντων προσφύγων και μεταναστών, ενώ το 2014 ήταν μόλις 1%. Για το έγκλημα αυτό οι φωνές είναι ελάχιστες. Μόλις πρόσφατα (23.08.2017) εξέδωσε ανακοίνωση η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες και επισήμανε, χωρίς να κατονομάζει τους υπαίτιους, την επικίνδυνη κλιμάκωση που ευθέως θέτει σε κίνδυνο τις ζωές των προσφύγων στη Μεσόγειο.

Η σκοπιμότητα έχει πάρει για τα καλά τη θέση της νομιμότητας, η απέλαση τη θέση του ασύλου, οι περιορισμοί τη θέση των δικαιωμάτων, η αποτροπή τη θέση της διάσωσης, ο εθισμός τη θέση της διαμαρτυρίας, ο θάνατος τη θέση της ζωής.

Οι χώρες του Βορρά όχι μόνο αρνούνται να δεχθούν τη μετεγκατάσταση προσφύγων από Ελλάδα και Ιταλία, όπως είχε συμφωνηθεί, αλλά ενεργοποιούν και τη Συνθήκη του Δουβλίνου για να στείλουν πίσω πρόσφυγες που είχαν υποβάλει αίτημα ασύλου πρώτα σε άλλη χώρα, όπως στην Ελλάδα από Γερμανία. Η επικίνδυνη αυτή κλιμάκωση διαδραματίζεται μέσα σε μια εκκωφαντική σιωπή.
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet