zahari

Υπάρχει ένα πολύ μπερδεμένο κουβάρι στο οποίο εμπλέκονται η ελληνική κυβέρνηση, η ΕΕ, η Τράπεζα Πειραιώς και διατροφικοί κολοσσοί. Το κουβάρι είναι μια ξεχωριστή εταιρεία με δική της διοίκηση και όλο αυτό επηρεάζει πολλές αγροτικές κοινωνίες οι οποίες είχαν και έχουν εξάρτηση από αυτό και έτσι δικαίως ανησυχούν και κινητοποιούνται. Μιλάμε λοιπόν για την Εθνική Βιομηχανία Ζάχαρης (ΕΒΖ).

Η ζάχαρη διεθνώς παράγεται από ζαχαροκάλαμα ή από ζαχαρότευτλα, με τα τελευταία να ευδοκιμούν στις ευρωπαϊκές κλιματικές συνθήκες. Η ΕΒΖ ιδρύθηκε το 1960 και σταδιακά λειτούργησαν 5 εργοστάσια σε Λάρισα, Πλατύ Ημαθίας, Σέρρες, Ξάνθη και Ορεστιάδα. Τη διετία 2002-2003 εξαγοράστηκαν 2 εργοστάσια στη Σερβία. Το 2006 ξεκινάει η μεταρρύθμιση του χώρου της ζάχαρης (οι ποσοστώσεις της τελευταίας ΚΑΠ) και η Ελλάδα πρέπει να μειώσει την παραγωγή της στο μισό, έτσι έκλεισαν τα εργοστάσια σε Ξάνθη και Λάρισα. Το ποσοστό που αναλογεί στην παραγωγή της Ελλάδας αντιστοιχεί σε παραγωγή περίπου 150.000-180.000 τόνους και υπολείπεται κατά πολύ των διατροφικών αναγκών της χώρας. Βέβαια, προτιμήθηκε, αντί να εξαντλείται το ποσοστό, να πωλούνται δικαιώματα σε άλλες χώρες! Το 2012, με την πώληση της ΑΤΕ στην Τράπεζα Πειραιώς, η ΕΒΖ περνάει στην «κακή» ΑΤΕ και τα δάνειά της στην Πειραιώς. Ενδεικτικά αξίζει να αναφερθεί ότι στη χρήση της περιόδου 2013-2014 υπήρξε μείωση του κύκλου εργασιών κατά 37% και σημειώθηκαν ζημιές περίπου 50 εκ. ευρώ. Αυτή τη στιγμή υπάρχει δίωξη για πέντε πρώην προέδρους, δύο εμπορικούς διευθυντές και τρεις προέδρους συνεργαζόμενων εταιρειών από εισαγγελέα Εφετών, αρμόδιο για υποθέσεις διαφθοράς για πράξεις που αφορούν την περίοδο 2007-2015 με την οικονομική βλάβη της εταιρεία να ξεπερνά τα 50 εκατομμύρια ευρώ.

Δυνητικά κερδοφόρα

Το 2015 ξεκινάει η προσπάθεια κατάστρωσης ενός σχεδίου επανεκκίνησης της ΕΒΖ. Το πρώτο επεισόδιο ήταν μια Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου με την οποία ενισχύονταν η ΕΒΖ με 30 εκ ευρώ. Οι αντιδράσεις τότε ήταν λυσσαλέες από την αντιπολίτευση, καθώς η ΕΒΖ είχε ήδη μεθοδευμένα καταγραφεί στο δημόσιο διάλογο ως ζημιογόνα και οικονομικά ασύμφορη, και η υπόθεση παραπέμφθηκε στην Επιτροπή Ανταγωνισμού της ΕΕ, που εν τέλει χαρακτήρισε την ενίσχυση νόμιμη.
Ενδιαφέρον είχαν τα απαξιωτικά άρθρα που γράφτηκαν τότε για το ξεπερασμένο προϊόν της ζάχαρης σε αντίθεση με την ανερχόμενη στέβια (sic), μαζί με το κλασσικό επιχείρημα των de facto «κακών» κρατικών επιχειρήσεων. Στην πραγματικότητα η ΕΒΖ θα μπορούσε να είναι μια κερδοφόρα επιχείρηση και η καλλιέργεια των ζαχαρότευτλων μια πολύ σημαντική καλλιέργεια για τους αγρότες της Βόρειας Ελλάδας, για να αποτιμηθεί μόνο με όρους κερδοφορίας. Για παράδειγμα, το ύψος της συνδεδεμένη ενίσχυσης των σακχαρότευτλων ανήλθε πρόσφατα σε 73 από 53 ευρώ το στρέμμα. Επίσης, η ΕΒΖ έχει δική της παραγωγή σπόρων με πολύ ανταγωνιστικό κόστος, που θεωρητικά της επιτρέπει και εξαγωγές, ενώ θα μπορούσε να παράγει και σπόρους άλλων μονοετών φυτών π.χ. ηλίανθων. Επίσης, υπάρχουν δυνατότητες εκσυγχρονισμού της παραγωγής, οργάνωσης των καλλιεργητών σε ομάδες παραγωγών.
Τα 3 εναπομείναντα εργοστάσια σε Πλατύ, Ορεστιάδα και Σέρρες μαζί με τα 2 της Σερβίας αποτελούν από μόνα τους τεράστιο κεφάλαιο (το κόστος δημιουργίας ενός εργοστασίου σήμερα είναι περίπου 150 εκ ευρώ), ενώ δεν έχουν αξιοποιηθεί ποτέ οι δυνατότητες παραγωγής άλλων προϊόντων (προϊόντα επεξεργασμένης ζάχαρης, επεξεργασία στέβιας, παραγωγή αλκοόλης) ακόμα και ηλεκτροπαραγωγής. Στα παλιότερα δελτία των διοικήσεων, εντελώς αόριστα, αναφερόταν για το εργοστάσιο της Λάρισας ότι ναι μεν σταματάει την παραγωγή ζάχαρης αλλά μπορεί να αξιοποιηθεί για άλλες χρήσεις. Απαιτείται, επίσης, εκσυγχρονισμός του τρόπου εμπορίας και διανομής. Για παράδειγμα, οι αποθηκευτικοί χώροι της ΕΒΖ είναι ένα αναξιοποίητο κεφάλαιο, καθώς τα σιλό είναι τεραστίων διαστάσεων και αυτό αποτελεί μεγάλο πλεονέκτημα στον τρόπο διαχείρισης του προϊόντος απέναντι στη διακύμανση των τιμών.
Ακόμη, ο προβληματικός τρόπος λειτουργίας της ίδιας της εταιρείας αποτελεί τροχοπέδη. Ο κανονισμός και το οργανόγραμμα της εταιρείας είναι από εποχής ιδρύσεώς της, ενώ χρειάζεται και νέο εξειδικευμένο προσωπικό. Επίσης, το ύψος των μισθών είναι υπερβολικό στο (κυρίως) μόνιμο προσωπικό (43.000 ευρώ μ.ο ετήσιων απολαβών), το οποίο, όπως προκύπτει από τις προαναφερθείσες αναξιοποίητες λειτουργίες, πρακτικά μετατρέπεται σε εποχιακό. Τέλος από τον Οκτώβριο απελευθερώνεται η ποσόστωση γεγονός που από μόνο του επανακαθορίζει τα πάντα.

Απαιτείται χρόνος

Από την καλλιεργητική περίοδο 2015-2016 ο αριθμός των καλλιεργούμενων στρεμμάτων αυξάνεται, παρά την αβεβαιότητα που ακόμα υπάρχει για το μέλλον της εταιρείας. Το υπάρχον σχέδιο, σε συνεννόηση με την πιστώτρια Τράπεζα Πειραιώς, απαιτεί την πώληση των εργοστάσιων της Σερβίας και αυτό από μόνο του είναι προβληματικό, καθώς προς το παρόν είναι τα μοναδικά κερδοφόρα. Η πώλησή τους, όμως, προσκρούει σε δύο πολύ σημαντικά προβλήματα: το μέχρι τώρα προσφερόμενο τίμημα είναι εξαιρετικά χαμηλό, καθώς δεν ξεπερνάει τα 60 εκ., όταν για την τελευταία χρήση εμφανίζουν κερδοφορία 26 εκ. Επίσης, η πλειοδότρια εταιρεία του σέρβου επιχειρηματία Μίοντραγκ Κόστιτς, μετά την αποχώρηση ιταλικής εταιρείας από τη Σερβία, γίνεται μονοπώλιο, και αναμένεται να υπάρξει θέμα με τη σέρβικη επιτροπή ανταγωνισμού. Αυτή την εβδομάδα με δηλώσεις τους στο ΑΠΕ εκπρόσωποι αμερικανοβρετανικής κοινοπραξίας εξέφρασαν ενδιαφέρον για το σύνολο της επιχείρησης με (ενδεικτικό και συζητήσιμο σύμφωνα με τους ίδιους) τίμημα τα 100 εκ ευρώ, αφήνοντας ταυτόχρονα υπαινιγμούς για απόκρυψη στοιχείων, όχι από τη μεριά της κυβέρνησης. Ότι και να σημαίνει αυτή η εξέλιξη ένα είναι σίγουρο: η ΕΒΖ αποτιμάται διαφορετικά σήμερα και δεν αποτελεί απλώς μια ζημιογόνα κρατική επιχείρηση. Η ΕΒΖ χρειάζεται χρόνο για να ξαναεμπνεύσει εμπιστοσύνη στους καλλιεργητές και για να δοθεί μια ευκαιρία στη διοίκησή της να αξιοποιήσει όλα τα σαμποταρισμένα εργαλεία της. Ήδη υπάρχουν εκτιμήσεις ότι αναμένεται στην επόμενη καλλιεργητική περίοδο αύξηση από 64.000 στρέμματα σε πάνω από 100.000.

Τάσης Αδριανός
Πρόσφατα άρθρα ( Κοινωνία )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet