elengo

Η μέρα που γράφονται αυτές οι γραμμές είναι των Φώτων, η ημέρα που για πολλά χρόνια τηλεφωνούσα στον καθηγητή μου, αλλά και φίλο Φώτη Καφάτο να του ευχηθώ, όπου και να βρισκόταν, Ηράκλειο, Χαϊδελβέργη, Λονδίνο, Κέμπριτζ της Μασαχουσέτης. Ακόμα και όταν αποκαλύφθηκε η ασθένεια του, η πιο άδικη για αυτόν τον άνθρωπο, το Alzheimer, με επιμονή της συντρόφου του Σάρας, του μίλησα, δεν θα μάθω ποτέ αν αντιλήφθηκε πόσο τρομοκρατημένη ήμουν.
Για την επιστημονική του αξία γράψανε πολλοί, ανάμεσα σε αυτούς και ο υπουργός Παιδείας Κ. Γαβρόγλου. Αλλά για μένα αυτό που ξεχωρίζει στον Φώτη, που δεν το έχω διακρίνει σε κανένα άλλο, είναι η σχέση του με την ανθρώπινη διάσταση της επιστήμης του και της ιδιαίτερης και αξιοπρόσεκτης προσωπικότητας του. Θα αναφερθώ σε δύο από αυτές τις διαστάσεις. Είναι καθηγητής Βιολογίας, στα υπόγεια της Νομικής τα τελευταία χρόνια της Χούντας. Τον γνωρίζω μέσω ενός φοιτητή του και νεανικού μου φίλου, θα αναφερθώ παρακάτω σε αυτόν. Μου πρότεινε μια θέση βοηθού και να γυρίσω από το Εδιμβούργο όπου σπούδαζα εκείνη την εποχή. Οι φωνές των φοιτητών από πάνω και το κλίμα που άλλαζε, αποφάσισε για μένα και γύρισα. Αμέσως μου ανάθεσε, παράλληλα με το καθαρά επιστημονικό μου έργο, να κάνω μάθημα που έχει σχέση με Βιολογία-Γενετική και την κοινωνία. Μου έφερνε βιβλιογραφία από το Χάρβαρντ και αργότερα που γνώρισα τον Ρ. Λεβόντιν (άρθρο του έχει δημοσιευτεί στην «Εποχή», με τίτλο «(δεν) γεννηθήκαμε έτσι»). Έτσι μέσα στην χούντα διδάξαμε Ευγονική, Λισένκο, δείκτη νοημοσύνης και άλλα.
Αυτή τη διάσταση της επιστήμης με κοινωνικά θέματα συνέχισε να τον απασχολεί και όταν τον συνάντησα διευθυντή στο ευρωπαϊκό εργαστήριο μοριακής βιολογίας (EMBL) μου έδειξε πόσο είχε προχωρήσει σε αυτόν τον τομέα: ειδικά μαθήματα σε καθηγητές και σχολεία που αφορούν τη μοριακή γενετική, το ερευνητικό πρόγραμμα της ελονοσίας που δούλευαν τότε, και διαλέξεις για το ευρύ κοινό. Ποτέ δεν είχε το ύφος του εμείς οι επιστήμονες προχωρούμε και το κοινό ας ακολουθεί, πίστευε ότι το κοινό πρέπει να είναι ενήμερο για τους δρόμους που επιλέγουν οι ερευνητές.
Την ημέρα της κηδείας πήγα με τον τότε φοιτητή και φίλο μου Μ. Τσάφαρη, από τα Χανιά στο Ηράκλειο. Ο Μ. Τσάφαρης, που ήταν στο συντονιστικό στη εξέγερση του Πολυτεχνείου, και που αργότερα είχε συλληφθεί και, να το διατυπώσω ελαφρά, φάει το ξύλο της αρκούδας, μου διηγήθηκε τα εξής: Μια μέρα μπόρεσε η μαμά του να πάει να το δει στο ΕΑΤ ΕΣΑ, αυτός ήταν καθιστός (προφανώς δεν μπορούσε να σταθεί όρθιος), σκύβει η μαμά του τον αγκαλιάζει και του ψιθυρίζει, έχεις χαιρετισμούς από τον Φώτη. Είχε πάει στα Χανιά για να μάθει νέα του! Αργότερα όταν τον είχαν αφήσει αλλά κρυβόταν, τον επισκέφθηκε στην κρυψώνα του.
Όταν έπεσε η χούντα, οι φοιτητές και ειδικά μια παράταξη, τον ετοιμάζανε για αποχουντοποίηση. Ευτυχώς που όταν τους βρήκα και εξήγησα για τι άνθρωπο μιλάμε, κατάλαβαν και απέσυραν την πρόταση τους. Ήταν το ελάχιστο που μπορούσα να κάνω εκείνη την εποχή για να σώσω την αξιοπρέπεια του κινήματος της αποχουντοποίησης.
Αυτός ήταν ο Φώτης, επιστήμονας, σημαντικός ερευνητής και δάσκαλος, αλλά και σε επαφή με την κοινωνία και πραγματικά φιλικός υποστηρικτικός και ανθρώπινος με τους δικούς του.

Ελέγκω Μανουσάκη
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet