tobazos

Του Σταύρου Τομπάζου

Το αποτέλεσμα των τουρκοκυπριακών βουλευτικών εκλογών της 7ης Ιανουαρίου 2018 στην κατεχόμενη Κύπρο αντανακλά σε μεγάλο βαθμό την απογοήτευση της τουρκοκυπριακής κοινότητας ως προς την προοπτική επίλυσης του κυπριακού προβλήματος. Κάθε φορά που κλείνει χωρίς επιτυχία ένας κύκλος συνομιλιών, ενισχύονται οι δυνάμεις της τουρκοκυπριακής δεξιάς.
Το Κόμμα Εθνικής Ενότητας (UBS), με πέραν του 32% των ψήφων και 21 έδρες (από τις 50) κέρδισε τις εκλογές, χωρίς όμως να εξασφαλίσει τον απαιτούμενο αριθμό εδρών  για να μπορεί να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση.  Το ρεπουμπλικανικό κόμμα (CTP), το μεγαλύτερο αριστερό κόμμα στην κατεχόμενη Κύπρο, περιορίστηκε σε ένα ποσοστό λίγο χαμηλότερο του 22% και στις 12 έδρες, χάνοντας πέραν των 16 ποσοστιαίων μονάδων σε σχέση με τις προηγούμενες βουλευτικές εκλογές.  Το Κόμμα του Λαού με 17,5% εξασφάλισε 12 έδρες. Το Κόμμα Δικοινοτικής Συνεργασίας (TDP) του «προέδρου» Μ. Ακιντζί της λεγόμενης Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου εξασφάλισε 8,5%   και 3 έδρες,  όσο και το Δημοκρατικό Κόμμα  (DP) του Σ. Ντενκτάς. Για πρώτη φορά μπήκε στη βουλή και το Κόμμα Αναγέννησης των Εποίκων (YDP) με 6% και 2 έδρες.
Ωστόσο, τα μικρότερα κόμματα της δεξιάς, και συγκεκριμένα το Κόμμα του Λαού και το  Δημοκρατικό Κόμμα  αρνήθηκαν να συνεργαστούν με το Κόμμα Εθνικής Ενότητας, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατός ο σχηματισμός «κυβέρνησης». Η εντολή θα περάσει στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, που ενδέχεται να σχηματίσει «κυβέρνηση» με όλους τους άλλους, πλην του Κόμματος Εθνικής Ενότητας και του Κόμματος Αναγέννησης των Εποίκων. Βέβαια, ένα τέτοιο κυβερνητικό σχήμα θα ήταν εκ φύσεως ασταθές και πολύ πιθανόν βραχείας διάρκειας.
Όπως και να έχουν τα πράγματα, οι τουρκοκυπριακές πολιτικές δυνάμεις που είναι υπέρ μα συμβιβαστικής λύσης του κυπριακού προβλήματος, βγαίνουν αποδυναμωμένες από την εκλογική διαδικασία.

Ο διεθνής παράγοντας

Επιπλέον, η εισβολή της Τουρκίας στη Συρία και η ένταση που δημιούργησε στην κατεχόμενη Κύπρο, μειώνουν την πιθανότητα σύντομης επανέναρξης των συνομιλιών, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα των προεδρικών εκλογών στην Κυπριακή Δημοκρατία, προγραμματισμένες για σήμερα, Κυριακή (πρώτος γύρος) και την Κυριακή 4/01/1018 (δεύτερος γύρος).  Ο χαρακτηρισμός της Τουρκίας από την τουρκοκυπριακή εφημερίδα «Άφρικα» (πρώην «Γιουρόπα», δηλαδή «Ευρώπη») ως κατοχική δύναμη, τόσο στη Συρία όσο και στην Κύπρο, πυροδότησε εθνικιστικές εκδηλώσεις διαμαρτυρίας ενάντια στην εφημερίδα και βίαια επεισόδια έξω από τα γραφεία της. Μέσα σ’ αυτό το συγκείμενο, ο Ακιντζί υποχρεώθηκε να χαρακτηρίσει την εισβολή στην Κύπρο «ειρηνευτική επιχείρηση»,  πολύ πιθανόν μετά και από ρητή εντολή του Ερντογάν, που είναι έξαλλος με τους Τουρκοκύπριους «προδότες», οι οποίοι «υιοθετούν την ελληνοκυπριακή προπαγάνδα».
Αυτές οι εξελίξεις ευνοούν τα κόμματα της ελληνοκυπριακής δεξιάς, που ρητά ή υπόρρητα απορρίπτουν το συμφωνημένο πλαίσιο λύσης του Κυπριακού, δηλαδή τη Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία. Ωστόσο, η προσωπική μου εκτίμηση είναι ότι Σταύρος Μαλάς, ο υποψήφιος που υποστηρίζει το ΑΚΕΛ, θα καταφέρει να περάσει στο δεύτερο γύρο των εκλογών, έστω και με μικρή διαφορά απέναντι στον πρόεδρο του ΔΗΚΟ και υποψήφιο Νικόλα Παπαδόπουλο, που είναι υποστηρικτής της «σκληρής» γραμμής στο κυπριακό πρόβλημα, μιας γραμμής που οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στην εδραίωση των τετελεσμένων της εισβολής του 1974.
Ο νυν πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης θα περάσει βέβαια στο δεύτερο γύρο των εκλογών με μεγάλη άνεση απέναντι στους δύο κύριους ανθυποψήφιούς του, Σταύρο Μαλά και Νικόλα Παπαδόπουλο.
Όλες οι δημοσκοπήσεις δείχνουν το Νίκο Αναστασιάδη να κερδίζει με μεγάλη διαφορά το δεύτερο γύρο των εκλογών, ανεξάρτητα από το ποιος θα είναι ο ανθυποψήφιός του στο δεύτερο γύρο.
Είναι αλήθεια ότι ο Σταύρος Μαλάς δεν κατάφερε να αποδομήσει το «σαξές στόρυ» του Νίκου Αναστασιάδη σχετικά με τη διαχείριση της οικονομίας. Στην Κύπρο, η κυβέρνηση Αναστασιάδη κατάφερε κάτι που δεν κατάφερε καμία μνημονιακή κυβέρνηση στην Ελλάδα: με τη συμβολή όλων των κομμάτων, πλην του ΑΚΕΛ, φόρτωσε το κόστος της οικονομικής κρίσης αποκλειστικά στη μισθωτή εργασία, διαφυλάσσοντας τα κέρδη. Ενώ οι μισθοί κατέρρευσαν στον ιδιωτικό και το δημόσιο τομέα και η ανεργία έφτασε σε πρωτοφανή επίπεδα για την Κύπρο, το λειτουργικό πλεόνασμα των επιχειρήσεων παρέμεινε σταθερό όλα αυτά τα χρόνια της κρίσης.

Ο ρόλος της οικονομίας στις προεδρικές εκλογές

Ωστόσο, ο ΔΗΣΥ, το κόμμα του Νίκου Αναστασιάδη, κατάφερε να παρουσιάσει τη σχετική ανάκαμψη της οικονομίας ως μεγάλη επιτυχία της δικής του κυβέρνησης.  Στην πραγματικότητα, η ανάκαμψη οφείλεται σε συγκυριακούς παράγοντες, όπως η αύξηση του αριθμού των περιηγητών λόγω του πολέμου στην Συρία, την ισλαμική τρομοκρατία και την πολιτική κατάσταση στην Τουρκία, ή η μαζική εμπορία υπηκοοτήτων, που η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα ανεχθεί για πολύ ακόμη. Οφείλεται επίσης και σε μια συστηματική υπονόμευση των μελλοντικών προοπτικών της κυπριακής οικονομίας, η οποία όμως δημιουργεί κάποιο πρόσκαιρο εισόδημα. Δύο περιστατικά είναι χαρακτηριστικά αυτής της κοντόφθαλμης οικονομικής λογικής. Η Κύπρος είναι ίσως η μόνη χώρα στην Ευρώπη στην οποία επιτράπηκε σε ξενοδόχο να ισοπεδώσει με μπουλντόζες δημόσια παραλία και να κτίσει εξέδρα σε περιοχή οικολογικά ευαίσθητη και προστατευόμενη, προκείμενου να πραγματοποιηθεί γαμήλια δεξίωση ρώσου μεγιστάνα. Με απόφαση υπουργικού συμβουλίου, επιτράπηκε σε πολυμήχανο επιχειρηματία ακροδεξιών αντιλήψεων, που τυγχάνει να είναι και αρχιεπίσκοπος, να κτίσει πολυώροφο ξενοδοχείο σε αρχαιολογικό χώρο.
Τα δομικά προβλήματα της κυπριακή οικονομίας παραμένουν βέβαια επίκαιρα. Η Κύπρος συνεχίζει να κατέχει την πρωτιά του ιδιωτικού δανεισμού στην ΕΕ, που αντιστοιχεί στο 350% του ΑΕΠ, ενώ τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια είναι γύρω στο 45% του συνόλου των δανείων. Αυτή τη στιγμή οι  καταθέτες της Συνεργατικής Τράπεζας, μετά από κάποιες ατυχείς δηλώσεις του προέδρου, που είχαν στόχο να διαψεύσουν κάποιες διαδόσεις περί επικείμενου «κουρέματος» των καταθέσεων τους, αποσύρουν τα χρήματά τους από την εν λόγω τράπεζα.
Όσον αφορά στην οικονομική πτυχή της διακυβέρνησης, ο Νικόλας Παπαδόπουλος και το κόμμα του στήριξαν όλα τα αντιλαϊκά και μνημονιακά μέτρα της κυβέρνησης Αναστασιάδη. Το οικονομικό του πρόγραμμα συνοψίζεται σε μια σειρά υποσχέσεις, που δύσκολα μπορεί να πάρει κανείς στα σοβαρά αφού περιλαμβάνει και «αποζημίωση» των κουρεμένων καταθετών και των κατόχων τραπεζικών χρεογράφων. Η εκλογική του δύναμη στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά στο γεγονός ότι είναι ο μόνος «απορριπτικός» υποψήφιος, με κάποια πιθανότητα να περάσει στο δεύτερο γύρο.

Η υποψηφιότητα Μαλά

Ο Σταύρος Μαλάς, όσον αφορά στο Κυπριακό, κατάφερε με την καθαρή του γλώσσα να συσπειρώσει όλους τους υποστηρικτές της επανένωσης της Κύπρου στο πλαίσιο της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας, εξαιρουμένων βέβαια των παραδοσιακών ψηφοφόρων του ΔΗΣΥ. Περιορίστηκε σε μια ήπια κριτική της κυβέρνησης Αναστασιάδη και σε μια «χλιαρή» στήριξη των καλώς νοούμενων συμφερόντων των εργαζομένων. Με κεντρικό άξονα της προεκλογικής του εκστρατείας την «αξιοπιστία», την «καινοτομία» και την «ανάπτυξη για όλους», δηλαδή με ένα πολιτικό λόγο που στόχευε στο να μην «τρομάξει» την οικονομικά κυρίαρχη τάξη, δεν ήταν δυνατό να δημιουργήσει ένα ισχυρό κοινωνικό ρεύμα, όμοιο με αυτό που δημιούργησε η προεκλογική εκστρατεία του Τζέρεμι Κόρμπιν.  Όπως δείχνουν και οι δημοσκοπήσεις, δεν κατάφερε να ανατρέψει τους εκλογικούς συσχετισμούς δυνάμεων για να έχει σοβαρές πιθανότητες επιτυχίας και στο δεύτερο γύρο.
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2022 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet