ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΣΛΟΒΑΚΟ ΝΕΟΜΑΡΞΙΣΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΟ, ΛΟΥΜΠΟΣ ΜΠΛΑΧΑ

Το μόνο μας μέλλον είναι μια καλύτερη Ευρώπη

Η «Εποχή» συνομιλεί για τις εξελίξεις στη Σλοβακία και την Ευρώπη με τον Λούμπος Μπλάχα, πρόεδρο της Επιτροπής του Εθνικού Συμβουλίου της Σλοβακικής Δημοκρατίας για τις Ευρωπαϊκές Υποθέσεις, καθηγητή στο Ινστιτούτο Πολιτικής Επιστήμης της Σλοβακικής Ακαδημίας Επιστημών και στη Σχολή Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Τρνάβα.

givisis-loubos

Τη συνέντευξη πήρε ο Δημήτρης Γκιβίσης

 

Πώς βλέπεις τις εξελίξεις στην Ευρώπη;

Η ΕΕ βρίσκεται σε πολλαπλή κρίση. Η νεοφιλελεύθερη πολιτική της λιτότητας δημιούργησε τις κοινωνικές κρίσεις, και όλο και περισσότεροι άνθρωποι αντιτίθενται στην παγκοσμιοποίηση και το κατεστημένο. Για αυτό ψηφίζουν αριστερά αντισυστημικά κόμματα, όπως τον ΣΥΡΙΖΑ, που τον στήριξα πολύ στην πατρίδα μου, ή ακροδεξιά κόμματα, αν είναι απογοητευμένοι από τον αριστερό φιλελευθερισμό ή τον οπορτουνισμό. Το θέμα είναι ότι οι εργατικές τάξεις αισθάνονται απομονωμένες από την Ευρωπαϊκή Ένωση και αυτό σημαίνει ότι η ΕΕ με την σημερινή νεοφιλελεύθερη μορφή δεν έχει κανένα μέλλον. Δεν μπορούμε να έχουμε πολιτική ολοκλήρωση χωρίς τους εργαζόμενους, οι μεσαίες τάξεις μόνες τους και οι πάμπλουτοι δεν μπορούν να δημιουργήσουν τίποτα βιώσιμο για πολύ καιρό. Αυτή είναι η πρώτη κρίση που απορρέει από τις κοινωνικο-οικονομικές αποτυχίες των ευρωπαίων ηγετών. Η δεύτερη είναι πολιτιστική.

 

Πώς εκφράζεται αυτή;

Οι άνθρωποι της εργατικής τάξης δεν είναι τόσο αφοσιωμένοι στις φιλελεύθερες παγκοσμιοποιημένες ιδέες, όπως οι μορφωμένες μεσαίες τάξεις στις πλούσιες δυτικές κοινωνίες. Ο φιλελευθερισμός αρχίζει να αμφισβητείται. Αυτό ισχύει όχι μόνο για την Κεντρική Ευρώπη, αλλά και για τις αγροτικές περιοχές των δυτικών χωρών. Τα αριστερά κόμματα που άρχισαν να είναι πιο φιλελεύθερα από τα σοσιαλιστικά, βλέπουμε ότι χάνουν τους ψηφοφόρους της εργατικής τάξης, και πρώην ψηφοφόροι της Αριστεράς οδηγούνται σε μια συντηρητική ριζοσπαστικοποίηση. Αυτό δημιουργεί μια νέα ατζέντα για την ακροδεξιά, και έτσι δημιουργούνται οι πολιτιστικές κρίσεις στην ΕΕ. Σήμερα έχουμε δύο κύριους διαχωρισμούς: ο πρώτος είναι κοινωνικο-οικονομικός, μεταξύ της λιτότητας του Νότου και του περισσότερο κοινωνικού Βορρά, και ο δεύτερος είναι πολιτιστικός, μεταξύ της πιο φιλελεύθερης Δύσης και της πιο παραδοσιακής Ανατολής. Εάν η ΕΕ δεν μπορέσει να βρει ένα συμβιβασμό, φοβάμαι ότι αυτό μπορεί να είναι η αρχή του τέλους.

 

Η Αριστερά να επιστρέψει στις μαρξιστικές ρίζες

Μέσα στο σημερινό ζοφερό τοπίο μπορούμε να υπερασπιστούμε μια ενωμένη και δημοκρατική Ευρώπη; Και αν ναι, πώς;

Δυστυχώς, σήμερα η Αριστερά δεν είναι ο πραγματικός πολιτικός παίκτης. Σε πολλές χώρες οι ψηφοφόροι της έχουν πάει σε φιλελεύθερους παγκοσμιοποιητές, όπως ο Μακρόν, ή σε ακροδεξιούς αντιπαγκοσμιοποιητές, όπως η Λεπέν. Η Αριστερά έχει σταματήσει να προσφέρει την πραγματική εναλλακτική λύση και ένα μέρος της έγινε κοινωνικά φιλελεύθερο και ένα δεύτερο κοινωνικά συντηρητικό. Για αυτό πρέπει να επιστρέψει στις μαρξιστικές ρίζες της και να προωθήσει την κλασική σοσιαλιστική ατζέντα, με έμφαση στα συμφέροντα της εργατικής τάξης και στην καταπολέμηση της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης και της εκμετάλλευσης από τις διεθνικές εταιρείες. Κάποιοι αριστεροί φιλελεύθεροι απομακρύνθηκαν πλήρως από τους ανθρώπους της εργατικής τάξης, και το μόνο που κάνουν είναι να τους επικρίνουν ότι δεν είναι τόσο φιλελεύθεροι, όπως νομίζουν ότι πρέπει να είναι. Αυτός δεν είναι ο τρόπος για να κάνεις πολιτική, είναι ο τρόπος για να κάνεις τον ακτιβισμό των ΜΚΟ. Ο στόχος μας πρέπει να είναι η καταπολέμηση του κεφαλαίου, και όχι των εργαζομένων. Οι προτεραιότητές μας πρέπει να είναι σε μια σοσιαλιστική κατεύθυνση. Χρειαζόμαστε μια διεθνιστική ενωμένη Ευρώπη, και όχι το όραμα των φιλελευθέρων για ένα χωνευτήρι των λαών. Χρειαζόμαστε μια Ευρώπη με έμφαση στην οικονομική και εργατική δημοκρατία, και όχι την κοινωνικο-φιλελεύθερη Ευρώπη με την κυριαρχία του κεφαλαίου και τα λίγα ψίχουλα για τους εργαζόμενους. Πρέπει να καταλάβουμε ότι πολλοί εργαζόμενοι φοβούνται την παγκοσμιοποίηση. Για αυτό πρέπει να είμαστε πιο ριζοσπαστικοί στην οικονομία, όχι στον πολιτισμό. Διαφορετικά, οι εργαζόμενοι θα στραφούν στην ακροδεξιά, και αυτό θα ήταν μια καταστροφή για την Ευρώπη.

Πώς θα περιέγραφες τη σημερινή κατάσταση στη Σλοβακία;

Έχουμε μια σταθερή σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση και καλά οικονομικά στοιχεία, οπότε η πολιτική κατάσταση είναι αρκετά καλή. Όμως τα ακροδεξιά κόμματα βρίσκονται σε άνοδο, όπως και ο ευρωσκεπτικισμός. Η σλοβακική κοινωνία είναι πιο συντηρητική από τις βόρειες, τις δυτικές ή τις νότιες κοινωνίες, μοιάζει περισσότερο με την πολωνική και την ουγγρική. Υπάρχει λιγότερος ατομικισμός και περισσότερος κοινοτισμός, πράγμα που σημαίνει ότι η παράδοση της σοσιαλιστικής Αριστεράς εδώ δεν έχει καμία σχέση με το φιλελευθερισμό. Υπάρχει, επίσης, λιγότερη πολυπολιτισμικότητα, εν μέρει επειδή έχουμε μια ιστορική εμπειρία χωρίς κανένα σημαντικό ίχνος αφρικανικών ή ασιατικών πολιτισμών και χωρίς κανένα σημάδι αποικιοκρατίας και ιμπεριαλισμού, και εν μέρει επειδή βρισκόμαστε στην ιστορική φάση της οικοδόμησης του έθνους. Στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, όπου οι συλλογικές ταυτότητες είναι όλο και πιο ρευστές, βλέπουμε ότι οι φόβοι των ανθρώπων αυξάνονται, και για αυτό ακόμα και σε αναπτυγμένες οικονομικά κοινωνίες η αντιπαγκοσμιοποίηση αυξάνεται. Αυτή είναι η πρόκληση για όλες τις ευρωπαϊκές χώρες. Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι η Αριστερά εξακολουθεί να μην προσφέρει μια προοδευτική σοσιαλιστική αντιπαγκοσμιοποιημένη ατζέντα, και έτσι οι εργαζόμενοι που απογοητεύονται από την παγκοσμιοποίηση είναι εύκολος στόχος για την ακροδεξιά. Μου αρέσουν οι τάσεις για αποπαγκοσμιοποίηση του Κόρμπιν και οι αριστερές επικρίσεις της ΕΕ του Μελανσόν. Θεωρώ ότι ο μόνος τρόπος για την Αριστερά στο μέλλον είναι ο δρόμος της σοσιαλιστικής αντιπαγκοσμιοποίησης. Ακολουθώ αυτή την ιδέα στο νέο μου βιβλίο που ονομάζεται «The Antiglobalist».

 

Για μια πιο ανοιχτή σλοβακική κοινωνία

 

Με τις πολιτικές της λιτότητας να συνεχίζονται, πώς βλέπεις το μέλλον της Σλοβακίας μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση; Τι περιθώρια υπάρχουν για τη χώρα σου;

Η Σλοβακία είναι μια χώρα της ημιπεριφέρειας, δομικά παρόμοια με την Ελλάδα από την οπτική της παγκόσμιας οικονομίας. Είμαστε διαρθρωτικά εξαρτημένοι από το κέντρο, ιδιαίτερα από τη Γερμανία και τις άλλες ευρωπαϊκές δυνάμεις. Δεν μπορούμε, όμως, να μην είμαστε μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αυτό θα ήταν μια οικονομική αυτοκτονία. Το μόνο μας μέλλον είναι μια καλύτερη Ευρώπη, όχι νεοφιλελεύθερη και πολιτιστικά ιμπεριαλιστική. Θα υποστηρίξουμε την ολοκλήρωση με έμφαση στη σοσιαλιστική οικονομική ατζέντα. Στους τομείς της οικονομίας και των κοινωνικών υποθέσεων υπερασπιζόμαστε την υπερεθνική ολοκλήρωση, αλλά στη γεωπολιτική και στον πολιτισμό προτιμούμε τη συνεργασία μεταξύ των κυβερνήσεων. Ξέρουμε ότι δεν είμαστε οι καθοριστικοί παίκτες, αλλά πρέπει να είμαστε σεβαστοί. Μπορούμε να οικοδομήσουμε τη νέα Ευρώπη μόνο μαζί.

 

Ποια είναι σήμερα η κατάσταση των προσφύγων στη Σλοβακία;

Για τους πρόσφυγες είμαστε μόνο μια χώρα διέλευσης. Έχουμε δεχτεί εκατοντάδες αιτούντες άσυλο από την Αυστρία και όλοι έχουν μείνει τώρα. Ο προορισμός τους είναι κυρίως η Γερμανία και η Βρετανία, δεν θέλουν να ζήσουν εδώ. Οι λόγοι δεν είναι μόνο οικονομικοί, ναι, είμαστε ακόμα πολύ φτωχότερη χώρα από τις δυτικές χώρες, αλλά και πολιτιστικοί, αφού δεν υπάρχουν οικογενειακές ή θρησκευτικές υποδομές για τους μουσουλμάνους, όπως στη Δύση. Οι κάτοικοι της Σλοβακίας είναι αντίθετοι με την ιδέα της ΕΕ για την υποχρεωτική ποσόστωση των μεταναστών. Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, αντιτίθενται περισσότεροι από το 90%. Ωστόσο, η υστερία των προηγούμενων χρόνων ελπίζουμε ότι θα τελειώσει. Πρέπει να προσπαθήσουμε για να γίνει πιο ανοιχτή η σλοβακική κοινωνία, αλλά χρειάζεται χρόνος. Στην εποχή του τζιχαντισμού δεν είναι τόσο εύκολο. Επιπλέον, βρισκόμαστε σε διαφορετική ιστορική και πολιτιστική θέση από άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Οι χώρες της Κεντρικής Ευρώπης είναι από αυτήν την άποψη πολύ παρόμοιες. Όσον αφορά τους μη μουσουλμάνους μετανάστες, είναι αρκετοί από άλλες χώρες (π.χ. Ουκρανία, Σερβία) αυτοί που εργάζονται στη Σλοβακία. Δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα με αυτό. Το ζήτημα της μετανάστευσης δεν είναι πια τόσο ισχυρό όσο ήταν πριν, αλλά μπορεί εύκολα να χρησιμοποιηθεί από την ακροδεξιά. Πρέπει να είμαστε πολύ ευαίσθητοι και προσεκτικοί με αυτό το ζήτημα και να μην είμαστε Δον Κιχώτες. Η Αριστερά της Κεντρικής Ευρώπης δεν έχει άλλη εναλλακτική λύση, αν θέλει να είναι ρεαλιστική, και όχι απλά να βοηθήσει την ακροδεξιά για να κερδίσει όλες τις πολιτικές μάχες.

 

 

 

 

 

 

 
Πρόσφατα άρθρα ( Διεθνή )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2024 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet