ΑΝΑΒΡΑΣΜΟΣ ΜΕ ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ ΤΟ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

Γαλαζοκίτρινη Ιταλία

Αυτό που είναι σίγουρο είναι ότι η Αριστερά, όπως την γνωρίζαμε, δεν θα πρωταγωνιστήσει στην επόμενη φάση

A pedestrian passes in front of election hoardings in Milan on March 1, 2018, prior to the Italian presidential elections. Growth up, deficit down: Italian Prime Minister Paolo Gentiloni's centre-left government got a boost  from new data ahead of a weekend election in which the state of the economy is a key issue. Growth in the eurozone's third largest economy last year was revised up to 1.5 percent compared to a previous estimate of 1.4 percent, according to figures from the official data agency Istat published just four days before voting on March 4.  / AFP PHOTO / MIGUEL MEDINA        (Photo credit should read MIGUEL MEDINA/AFP/Getty Images)

 

Παρατηρώντας τον εκλογικό χάρτη της Ιταλίας, αισθάνεται κανείς ένα ρίγος στη σπονδυλική στήλη, καθώς βλέπει σχεδόν ολόκληρο το βορρά να βάφεται γαλάζιος, στο χρώμα της Δεξιάς. Και το ρίγος μεγαλώνει βλέποντας ορισμένες περιοχές της Λομβαρδίας, στις οποίες η Δεξιά συγκεντρώνει μέχρι και 57%.

Ο μεγάλος νικητής του βορρά, αλλά και ενός τμήματος της κεντρικής Ιταλίας, είναι ο Ματέο Σαλβίνι της Λέγκα, η οποία τετραπλασίασε τις ψήφους της από τις προηγούμενες εκλογές, φθάνοντας στο 19% και αφήνοντας πίσω τον Μπερλουσκόνι (14%), που προσπάθησε για τελευταία φορά να ηγηθεί του κεντροδεξιού συνασπισμού, ο οποίος συγκεντρώνει το 37%.

Ο νότος της Ιταλίας, από την άλλη, είναι σχεδόν εξ ολοκλήρου βαμμένος κίτρινος, στο χρώμα του Κινήματος Πέντε Αστέρων, του άλλου μεγάλου νικητή των εκλογών, που συγκέντρωσε 32,68% στη Βουλή και 32,22% στη Γερουσία.

Η κεντρική Ιταλία είναι μοιρασμένη μεταξύ του γαλάζιου χρώματος της Δεξιάς, του κίτρινου των Πέντε Αστέρων και του κόκκινου της Αριστεράς και κεντροαριστεράς. Για πρώτη φορά το Δημοκρατικό Κόμμα χάνει και στο σκληρό πυρήνα της εκλογικής του επιρροής. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το Δημοκρατικό Κόμμα είναι ο μεγάλος χαμένος των εκλογών και η συντριπτική του ήττα οφείλεται κατά κύριο λόγο στον Ματέο Ρέντσι και στο περιβάλλον του. Μεγάλα ονόματα του Δημοκρατικού Κόμματος εκλέχθηκαν σε δεύτερη φάση με την απλή αναλογική, όπως ο Ντάριο Φραντσεσκίνι, ο Ματέο Ορφίνι και ο υπουργός Εσωτερικών Μάρκο Μινίτι.

Ηττημένος και ο πρώην πρωθυπουργός Μάσιμο Νταλέμα, που συμμετείχε στους Ελεύθερους και Ίσους και φθάνει τελευταίος και καταϊδρωμένος στο Ναρντό, στην Απουλία.

Το Μιλάνο είναι σε αντίθετη γραμμή σε σχέση με την υπόλοιπη Λομβαρδία και με τα δεδομένα ολόκληρης της χώρας. Εκεί το Δημοκρατικό Κόμμα είναι πρώτο με 26,96%, ενώ η +Ευρώπη υπερβαίνει το 8% και το Κίνημα Πέντε Αστέρων σταματά στο 17,84%, η Λέγκα είναι στο 16,7% και η Forza Italia στο 15,6%, με την κεντροδεξιά στο 37,5% και την κεντροαριστερά στο 36,56%. Αυτό έχει την εξήγησή του στο γεγονός ότι το Μιλάνο, με τις τράπεζες και τις επιχειρήσεις του, βλέπει προς την Ευρώπη και η πλούσια μεσαία - ανώτερη τάξη φροντίζει τα συμφέροντά της, που το Δημοκρατικό Κόμμα υπερασπίστηκε ίσως καλύτερα και από την κεντροδεξιά.

Σε αντίθετη γραμμή είναι και τα αποτελέσματα των Ιταλών του εξωτερικού. Στην Ευρώπη δίνουν την πρωτιά στο Δημοκρατικό Κόμμα με 31,68% και 5,6% στους Ελεύθερους και Ίσους, ενώ οι Ιταλοί της Ελλάδας δίνουν στους Ελεύθερους και Ίσους ποσοστό 9,58%.

Γιατί συνέβη η, αναμενόμενη, ανατροπή

Γιατί όμως συνέβη αυτή η ανατροπή, η κατά τα άλλα αναμενόμενη, όπως είπε και ο πρώην πρόεδρος της Δημοκρατίας Τζόρτζιο Ναπολιτάνο; Οι περισσότεροι πολιτικοί αναλυτές, όπως ο φιλόσοφος Μάσιμο Κατσάρι και ο διευθυντής της εφημερίδας «Il fatto quotidiano», Μάρκο Τραβάλιο, συμφωνούν στο γεγονός ότι οι εγκαταλειμμένες περιοχές της χώρας και τα χαμηλότερα και μεσαία στρώματα, που σήκωσαν όλο το βάρος της κρίσης, τιμώρησαν τα κόμματα που συμμετείχαν στις κυβερνήσεις που διαχειρίστηκαν την κρίση, δηλαδή στις κυβερνήσεις Λέτα, Ρέντσι και Μόντι, και επιβράβευσαν αυτούς που υπόσχονται ότι θα τους ξαναδώσουν φωνή, όπως οι Πέντε Αστέρες και η Λέγκα του Σαλβίνι. Κοινή η διαπίστωση ότι αν αναλάβουν τη διακυβέρνηση της χώρας και δεν τηρήσουν τις υποσχέσεις τους, θα έχουν την ίδια μοίρα με τους προκατόχους τους.

Ο Έντσο Ρίσο, από την εταιρεία δημοσκοπήσεων SWG, εξήγησε στο «Radio Popolare» με ποιον τρόπο μετακινήθηκαν οι ψηφοφόροι σε σχέση με τις ευρωεκλογές του 2013. Σύμφωνα με τον Ρίσο, οι ψήφοι των Πέντε Αστέρων προήλθαν από τα μικρομεσαία και χαμηλά στρώματα (37%). Το ποσοστό αυτό στο νότο φθάνει το 45-47%. Λιγότερες ψήφους πήραν από τα υψηλότερα στρώματα, κυρίως στο βορρά. Το Κίνημα Πέντε Αστέρων αποσπά τις περισσότερες ψήφους από το Δημοκρατικό Κόμμα, αλλά και (λιγότερες) από την παλιά κεντροδεξιά του Μπερλουσκόνι. Επίσης, φέρνει πίσω και πολλούς από την αποχή.

Ο Σαλβίνι της Λέγκα, από την πλευρά του, κατόρθωσε να συγκεντρώσει αυτό το μεγάλο ποσοστό, αφήνοντας κατά μέρος τη λογική της απόσχισης του βορρά και προβάλλοντας μια λογική περισσότερο κοντά στην πολιτική της Λεπέν. Έτσι, μεταβλήθηκε σε εθνικό κόμμα και πέτυχε να πείσει το μεγαλύτερο κομμάτι της παλιάς κεντροδεξιάς και να προσελκύσει ακόμη και το πιο δεξιό κομμάτι, που έβλεπε με καλό μάτι τους νεοφασίστες της Casa Pound και της Forza Nuova, αλλά τρομοκρατήθηκε από την ωμή φασιστική βία που εξαπολύθηκε τις τελευταίες μέρες πριν από τις εκλογές.

Αυτό που εκπλήσσει ιδιαίτερα είναι η παρουσία της Λέγκα κατά 6-7% στο νότο και ακόμη περισσότερο το 15-18% στο κέντρο, και μάλιστα στις πάλαι ποτέ «κόκκινες» περιοχές.

Απώλειες και αυτοκριτική

Το Δημοκρατικό Κόμμα περνάει από το 40,8% των ευρωεκλογών του 2014 στο 19%. Μόνο οι μισοί από τους ψηφοφόρους που το είχαν ψηφίσει τότε, το ξαναψήφισαν. Το 15% δεν ψήφισε και το 34% άλλαξε κόμμα. Οι μισοί από αυτό το 34% ψήφισαν τους Πέντε Αστέρες, το 4% ψήφισε Ελεύθερους και Ίσους και οι υπόλοιποι την κεντροδεξιά (8,4%) και το κόμμα +Ευρώπη (3%).

Συνεπώς, ο μεγαλύτερος όγκος των ψηφοφόρων που εγκατέλειψαν το Δημοκρατικό Κόμμα δεν ψήφισε την Αριστερά, προφανώς επειδή δεν εμπιστευόταν στελέχη που αποχώρησαν, όπως ο Μπερσάνι, ο Νταλέμα κ.ά., τα οποία εντάχθηκαν στους Ελεύθερους και Ίσους (3,4%), αλλά ακόμη λιγότερο εμπιστευόταν και τον άλλο αριστερό συνασπισμό, την «Εξουσία στο Λαό», που συγκέντρωσε το 1,1%.

Το 3,4% των Ελεύθερων και Ίσων ήταν πολύ κατώτερο των προσδοκιών τους, παρότι υποστηρίχθηκαν και από πολλούς βετεράνους της αριστεράς, όπως η Ροσάνα Ροσάντα και η Λουτσιάνα Καστελίνα.

Η τελευταία, σε άρθρο της στο «Manifesto», με μια διάθεση αυτοκριτικής, γράφει ότι «ζούμε σε εποχές τρομερών αλλαγών και δεν αρκεί να λέμε ότι είμαστε κατά του νεοφιλελευθερισμού και ότι πρέπει να καταπολεμήσουμε τις ανισότητες, αλλά πρέπει να κάνουμε πολύ περισσότερα, να παράγουμε με διαφορετικό τρόπο και να εισάγουμε μια διαφορετική κατανάλωση. Δηλαδή να αλλάξουμε τους ανθρώπους». Στη συνέχεια, μάς λέει ότι πίστεψε πως η εγκατάλειψη της «εταιρείας» (έτσι αποκαλεί το Δημοκρατικό Κόμμα) από ένα τμήμα της Αριστεράς θα ταρακουνούσε το παλιό σώμα που ακολουθούσε την κουλτούρα και την παράδοση του Κομμουνιστικού Κόμματος και θα το οδηγούσε σε κάποιους στοχασμούς. Και καταλήγει στην πικρή διαπίστωση: «Έκανα λάθος. Ήταν πλέον πολύ, μα πολύ αργά».

Συμμετοχή ή στήριξη στην κυβέρνηση από το ΔΚ

Με τα δεδομένα που υπάρχουν επομένως, εφόσον δεν υπάρχει απόλυτη πλειοψηφία, τι είδους κυβέρνηση μπορεί να σχηματιστεί;

Στο Δημοκρατικό Κόμμα υπάρχει μεγάλος αναβρασμός, γιατί ένα τμήμα των στελεχών (των αντι-Ρέντσι) προκρίνει τη συμμετοχή (ή την εξωτερική στήριξη) σε μια κυβέρνηση μαζί με τους Πέντε Αστέρες, χρησιμοποιώντας ως συνδετικό ιστό τους Ελεύθερους και Ίσους (πράγμα που υποστηρίζει και ο Γκράσο, επικεφαλής των Ελεύθερων και Ίσων). Σε αυτό είναι κάθετα αντίθετος ο Ματέο Ρέντσι και η ομάδα του. Ο Ρέντσι, μάλιστα, ο οποίος δεν ενδιαφέρεται για την τύχη της χώρας του και του κόμματός του, αλλά μόνο για τη δική του προσωπική επιβίωση, αφού προανάγγειλε την παραίτησή του από τη γραμματεία του κόμματος μετά την ήττα, προσπάθησε να αγκιστρωθεί και πάλι στην εξουσία και να κρατήσει όμηρο το Δημοκρατικό Κόμμα, δηλώνοντας σε συνέντευξη Τύπου, στην οποία επιδόθηκε σε ένα παραλήρημα άνευ προηγουμένου, ότι θα παραιτηθεί μετά το σχηματισμό κυβέρνησης, ρίχνοντας το φταίξιμο της συντριβής σε κάποιους από τους συντρόφους του, αλλά και στους ψηφοφόρους που δεν κατανόησαν πόσο καλό θα τους έκανε με την πολιτική του.

Ο διευθυντής της «Il fatto quotidiano», σε σχολιασμό του στο τηλεοπτικό κανάλι La7, είπε ότι, ενώ άκουγε τον Ρέντσι να μιλάει, περίμενε «να μπουν μέσα οι νοσοκόμοι με τον ζουρλομανδύα».

Τελικά, ο Ρέντσι αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την υπόθεση της «ψεύτικης παραίτησης» ή αλλιώς «παραίτησης-απάτης» και να παραιτηθεί στ’ αλήθεια. Κατά πάσα πιθανότητα, γραμματέας του κόμματος θα αναλάβει ο αναπληρωτής Μαουρίτσιο Μαρτίνα και στη συνέχεια θα αποφασιστεί αν θα συγκληθεί η Εθνική Συνέλευση που θα εκλέξει τον γραμματέα ή αν θα προχωρήσουν σε συνέδριο. Μέχρι στιγμής, εκτός από τον αναπληρωτή γραμματέα, υπάρχουν άλλα τρία ονόματα υποψηφίων, μεταξύ των οποίων και το όνομα του Νικόλα Τζινγκαρέτι, που εκλέχτηκε την περασμένη Κυριακή περιφερειάρχης Λάτσιο για δεύτερη φορά.

Η εφημερίδα «Il fatto quotidiano» ισχυρίζεται σε πρόσφατο άρθρο ότι ο Ματέο Ρέντσι εργάζεται στα παρασκήνια για μια συνεργασία με την κεντροδεξιά, από την οποία λείπουν 57 ψήφοι στη Βουλή (αναγκαία πλειοψηφία 316 έδρες) και 20 στη Γερουσία (αναγκαία πλειοψηφία 161 έδρες).

Μια συνεργασία με το Δημοκρατικό Κόμμα ή εξωτερική στήριξη από αυτό θα ήταν ίσως η καλύτερη λύση για τους Πέντε Αστέρες, γιατί, από την ομάδα υπουργών που ο Ντι Μάιο, επικεφαλής των Πέντε Αστέρων, παρουσίασε προ ημερών, υπάρχουν κάποιοι που θεωρούνται κεντροαριστεροί, όπως η Πάολα Τζανετάκις (παρά των πρωθυπουργώ), ο Λορέντσο Φιοραμόντι (Οικονομική Ανάπτυξη) και ο Σαλβατόρε Τζουλιάνο (Παιδεία).

Η Λέγκα, σε μια τέτοια περίπτωση, θα ήταν εκτός νυμφώνος, αλλά ο στόχος του Σαλβίνι είναι να παγιώσει την ηγεμονία του εντός της κεντροδεξιάς, μιας που ο Μπερλουσκόνι είναι αναγκασμένος εκ των πραγμάτων να αποσυρθεί.

Τα επόμενα βήματα

Μια λύση που δεν θα περιέχει τους Πέντε Αστέρες, όπως προκρίνει ο διευθυντής της δεξιάς εφημερίδας «Il Giornale» Αλεσάντρο Σαλούστι, θα ανεβάσει σε επόμενες εκλογές στα ύψη τα ποσοστά των Πέντε Αστέρων.

Η επόμενη φάση θα είναι πολύ ενδιαφέρουσα. Η νέα κυβέρνηση (αν υπάρξει) θα σχηματιστεί μετά το καθολικό Πάσχα (1η Απριλίου).

Το πρώτο βήμα είναι η εγγραφή των βουλευτών και των γερουσιαστών (8-9 Μαρτίου). Το δεύτερο και σημαντικότερο (23 Μαρτίου) θα είναι η πρώτη συνεδρίαση των δύο σωμάτων κατά την οποία θα γίνει η εκλογή των προέδρων της Βουλής και της Γερουσίας με μυστική ψηφοφορία. Αυτό σημαίνει ότι μέχρι εκείνη την ημερομηνία θα έχουν υπάρξει συνεννοήσεις και έντονο παρασκήνιο. Το τρίτο βήμα (25 Μαρτίου) είναι ο σχηματισμός των κοινοβουλευτικών ομάδων. Μέχρι τότε κάθε βουλευτής πρέπει να έχει ανακοινώσει την κοινοβουλευτική του ομάδα.

Την 27η Μαρτίου οι πρόεδροι της Βουλής και της Γερουσίας καλούν τις κοινοβουλευτικές ομάδες και τους ανεξάρτητους σε συνεδρίαση και οι ομάδες εκλέγουν πρόεδρο και αντιπρόεδρο. Μετά την εκλογή των προέδρων Βουλής και Γερουσίας και σχηματισμού των κοινοβουλευτικών ομάδων, ο πρωθυπουργός Πάολο Τζεντιλόνι τυπικά παραιτείται, αλλά παραμένει στην ουσία μέχρι το σχηματισμό της νέας κυβέρνησης.

Στο τέλος του μήνα αρχίζουν οι διαβουλεύσεις του Προέδρου της Δημοκρατίας με τις πολιτικές δυνάμεις, στις οποίες θα συμμετάσχουν, εκτός από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, οι πρόεδροι Βουλής και Γερουσίας και ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Τζόρτζιο Ναπολιτάνο. Έπειτα από μια πρώτη συζήτηση, ο πρόεδρος της Δημοκρατίας θα αποφασίσει αν θα δώσει και σε ποιόν διερευνητική εντολή ή αν θα δώσει εντολή σχηματισμού κυβέρνησης. Το άτομο στο οποίο θα δοθεί η εντολή θα πρέπει τυπικά να αποδεχτεί τη θέση του πρωθυπουργού, να παρουσιάσει τα ονόματα των υπουργών και να ζητήσει την εμπιστοσύνη της Βουλής και της Γερουσίας. Στο ενδιάμεσο διάστημα, θα δούμε πολλά ενδιαφέροντα και πιθανόν πρωτόγνωρα.

Αυτό που είναι σίγουρο είναι ότι η Αριστερά, όπως την γνωρίζαμε, δεν θα πρωταγωνιστήσει και ίσως, επιτέλους, να είναι καιρός κάποια απαξιωμένα στελέχη της να αποσυρθούν από την πολιτική σκηνή, αφήνοντας ελεύθερο το χώρο για κάτι νέο, πραγματικά ενωτικό και χωρίς τα βαρίδια του παρελθόντος.

Τόνια Τσίτσοβιτς
Πρόσφατα άρθρα ( Διεθνή )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2024 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet