ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΜΠΕΡΤΡΑΝΤ ΜΠΑΝΤΙΕ*, ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΣΤΟ ΠΑΡΙΣΙ

Εισερχόμαστε σε μια περίοδο στασιμότητας

givisis-1

 

Τη συνέντευξη πήρε ο Δημήτρης Γκιβίσης

 

Παρακολουθώντας τις εξελίξεις, δημιουργείται η αίσθηση ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε μια κατάσταση ακινησίας. Ποια είναι η δική σας οπτική;

Οι συζητήσεις στην Ευρώπη έχουν προς το παρόν μπλοκαριστεί και οι Ευρωπαίοι παραμένουν σε μεγάλο βαθμό εγκλωβισμένοι σε έντονες εθνικιστικές και ευρωσκεπτικιστικές στάσεις. Από την άλλη πλευρά, εκείνοι που δεν τοποθετούνται στον ευρωσκεπτικισμό, τείνουν να είναι ικανοποιημένοι με το σημερινό στάτους κβο και δεν φαίνονται έτοιμοι να αναλάβουν το ρίσκο των μεταρρυθμίσεων, οι οποίες προς το παρόν δεν υποστηρίζονται από την πλειοψηφία της κοινής γνώμης. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στη Γερμανία, όπου η πολιτική εξουσία έχει αποδυναμωθεί από τη μεγάλη κυβερνητική κρίση, και εκτίθεται στον εκβιασμό μιας ακροδεξιάς εχθρικής προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και σε ένα πλειοψηφικό εκλογικό σώμα, που φοβάται ότι οι μεταρρυθμίσεις θα προκαλέσουν στη Γερμανία την απώλεια της κυρίαρχης θέσης που έχει σήμερα. Στην πραγματικότητα, βλέπουμε μια κοινή στάση στις τρέχουσες συμμαχίες των ευρωπαϊκών χωρών: προτιμάται το σημερινό στάτους κβο και ο καλύτερος τρόπος για να διαιωνιστεί αυτό, είναι η ακινησία.

 

Αλληλεξάρτηση και ένταξη

 

Απέναντι στις δυνάμεις που επιδιώκουν τη συνέχεια της νεοφιλελεύθερης πολιτικής, από τη μια πλευρά, και στην άνοδο των ακροδεξιών και λαϊκίστικων φωνών, από την άλλη, η προσπάθεια που κάνουν οι προοδευτικές δυνάμεις της Ευρώπης για την αλλαγή των πολιτικών συσχετισμών σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο είναι προφανές ότι γίνεται όλο και πιο δύσκολη. Ποιες είναι οι σκέψεις σας;

Το πρόβλημα είναι αυτό: η σκληρή δεξιά δεν θέλει την Ευρώπη, και παρόλο που σήμερα δεν απαιτεί ανοιχτά την επιστροφή των εθνών εξ ονόματος της ταυτότητας, η καθιέρωση του εθνικού εγκλεισμού και η αξιοποίηση του εθνικισμού επιτρέπουν, και τα δύο μαζί, σε μια αφηρημένη σύλληψη μιας παγκοσμιοποίησης που είναι τρομακτική και φοβίζει. Οι νεοφιλελεύθεροι δεν αμφισβητούν την παγκοσμιοποίηση, αλλά στην προσπάθειά τους να ευνοήσουν την αγορά, έχουν μια συνειρμική σύλληψη της Ευρώπης, στην οποία τα τρέχοντα ζητήματα απαιτούν μια αλληλέγγυα δομή. Και αυτή η δομή, είναι για μένα το σημείο που θα πρέπει να επιβεβαιωθεί από τις προοδευτικές δυνάμεις. Η ένωση λειτουργούσε μετά το 1945 για να αποφευχθεί ένας περαιτέρω ενδοευρωπαϊκός πόλεμος και για να ανοικοδομηθούν οι οικονομίες που καταστράφηκαν. Από αυτή την άποψη, ήταν μεγάλη επιτυχία. Τώρα όμως τα επίδικα έχουν αλλάξει: για να αντιμετωπίσουμε την παγκοσμιοποίηση και τις αυξανόμενες ανισότητες, πρέπει να καλλιεργήσουμε τις αρετές της αλληλεξάρτησης και της ένταξης. Η αλληλεγγύη είναι μια ασφάλεια που εγγυάται τη συλλογική επιβίωση και την αποφυγή μιας σοβαρής κρίσης, στην οποία η νότια Ευρώπη είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένη. Η προτεραιότητα, λοιπόν, πρέπει να δοθεί στην προσπάθεια ενδυνάμωσης των αδύναμων οικονομικά χωρών της Ευρώπης, όσο τουλάχιστον αληθεύει ότι στις μέρες μας η ισχύς του ενός εξαρτάται από την ικανότητα των πιο αδύναμων να επιβιώνουν. Με άλλα λόγια, το μέλλον της γερμανικής οικονομίας εξαρτάται επίσης από το μέλλον της ελληνικής, της ιταλικής ή της γαλλικής οικονομίας.

 

Με την εμπειρία σας στις διεθνείς σχέσεις, να σας ρωτήσω αν εκτιμάτε ότι υπάρχουν δυνάμεις εντός της γερμανικής κυβέρνησης που θα μπορούσαν να προωθήσουν ένα πολιτικό σχέδιο ευρωπαϊκού προσανατολισμού.

Όχι, δεν θεωρώ ότι η Γερμανία, έτσι όπως προέκυψε από τις τελευταίες εκλογές, διαθέτει αρκετές πολιτικές δυνάμεις για να αλλάξει την πολιτική της. Το CSU προσλαμβάνει το νέο κυβερνητικό συνασπισμό ως προδοσία, και πολλοί από τους βουλευτές του δεν ψήφισαν για τη Μέρκελ. Παράλληλα, το SPD είναι πολύ αδύναμο για να αποτελέσει την κινητήρια δύναμη αυτής της αλλαγής, και τα πιο δραστήρια στελέχη του αναγκάστηκαν να αποσυρθούν από την σκηνή. Εισερχόμαστε σε μια περίοδο στασιμότητας.

 

Αίτημα χωρίς ανταπόκριση

 

Πώς βλέπετε να εξελίσσεται η σχέση της Γαλλίας με τη Γερμανία, η οποία παραδοσιακά παίζει έναν πολύ σημαντικό ρόλο για τις εξελίξεις στην Ευρώπη;

Πράγματι, δεν είναι δυνατή σήμερα καμία μεταρρύθμιση της Ευρώπης χωρίς την επανενεργοποίηση του γαλλογερμανικού διδύμου. Αν και η εμπιστοσύνη μεταξύ της Μέρκελ και του Μακρόν είναι αρκετά ισχυρή, φαίνεται ότι το πολιτικό σύστημα, ο Τύπος, και η κοινή γνώμη είναι καχύποπτοι, ακόμη και δύσπιστοι, απέναντι στις γαλλικές προτάσεις για μεταρρυθμίσεις. Η γαλλική πρόταση για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού ταμείου για την πρόληψη κάθε κινδύνου νέας κρίσης αποτελεί ένα μικρό βήμα προς αυτή την αλληλεγγύη που προανέφερα. Εντούτοις, στη Γερμανία ερμηνεύεται ως κίνδυνος αποσταθεροποίησης. Σε πιο πολιτικό επίπεδο, θεωρώ ότι το αίτημα για μια δημοκρατική ενίσχυση της Ευρώπης δεν βρίσκει ανταπόκριση. Ωστόσο, είναι ένα σημαντικό πεδίο στο οποίο η ευρωπαϊκή Αριστερά θα πρέπει να ασχοληθεί για να το κερδίσει.

 

 

 

 

* Ο Μπέρτραντ Μπαντιέ είναι καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού (Sciences Po) και στο Κέντρο Διεθνών Σπουδών και Έρευνας (CERI), και θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους γάλλους ειδικούς στις διεθνείς σχέσεις.

 

 
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2022 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet