Επιστρέφει η ελπίδα στο εργασιακό τοπίο

 

nefeloudis

Τη συνέντευξη πήραν ο Κωστής Γιούργος και ο Μπάμπης Κοβάνης

Μεθαύριο, οι εργαζόμενοι σε όλο τον κόσμο θα γιορτάσουν την Εργατική Πρωτομαγιά, πάντα με την ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο. Οι εργαζόμενοι της χώρας μας μπορούν να αισιοδοξούν για το μέλλον;
Όταν το 1920 θεσμοθετήθηκε για πρώτη φορά το 8ωρο στην Ελλάδα (μόνο στις βιομηχανίες, ενώ επεκτάθηκε σε όλες τις επιχειρήσεις το 1932), κανείς τότε δε φανταζόταν ότι το 2019 (100 χρόνια μετά) το 8ωρο θα ήταν και πάλι αντικείμενο διεκδίκησης. Θεσμοθετημένο μεν, αλλά απολύτως παραβιασμένο από την ευελιξία και την απασχολησιμότητα της Σημιτικής περιόδου και από τη μνημονιακή παραβατικότητα και αποδιάρθρωση της Σαμαροβενιζελικής περιόδου.
Μέχρι το 2015 και την έλευση της αριστεράς στη διακυβέρνηση της χώρας, «ανθούσε» στην αγορά εργασίας η «μαύρη εργασία», η τήρηση αξιοπρεπών συνθηκών εργασίας ήταν σπάνιο φαινόμενο, οργίαζε η απλήρωτη εργασία και η απόλυτη εργοδοτική αυθαιρεσία. Το υπουργείο Εργασίας ήταν στην κυριολεξία κλειστό για την εργασία, ήταν ο διεκπεραιωτής των ομαδικών και άλλων απολύσεων, ο εκφραστής της απόλυτης απορρύθμισης, του κατώτατου στα 586, του υποκατώτατου που εγκαινίασε τους μισθούς των 360-400 ευρώ, της έκρηξης της εκ περιτροπής εργασίας. Και όλα αυτά στο όνομα της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας.
Δεν έχει καταγραφεί ποτέ και πουθενά τέτοιο πλήγμα κατά της ζωής (ιδεολογικής και πολιτικής) από τη νεοφιλελεύθερη ιδεολογία από αυτήν που συνέβη στην Ελλάδα. Η εφαρμογή αυτής της πολιτικής έφτασε τους ανέργους στο 1,5 εκατ. και τη «μαύρη εργασία» στο 28%, έθεσε το 55% του οικονομικά ενεργού πληθυσμού εκτός του συστήματος της καταβολής εισφορών για το ασφαλιστικό σύστημα, έριξε την «ανταγωνιστικότητα» στο ναδίρ. Σήμερα, την Πρωτομαγιά του 2018, οι εργαζόμενοι έχουν απτά παραδείγματα ότι έχει ανατείλει η ελπίδα της επαναφοράς της κανονικότητας στην αγορά εργασίας, ότι υπάρχει σοβαρή ασπίδα προστασίας για αυτούς.
Το υπουργείο Εργασίας είναι ανοιχτό πλέον στους εργαζόμενους, αρωγός στους αγώνες τους για την αξιοπρεπή εργασία, για την αντιμετώπιση κάθε μορφής αυθαιρεσίας. Ιδιαίτερα αυτή την περίοδο βρισκόμαστε σε αναμονή της επαναφοράς των συλλογικών διαπραγματεύσεων, της επεκτασιμότητας, της υποχρεωτικότητας και της επικυριαρχίας των κλαδικών έναντι των επιχειρησιακών συλλογικών συμβάσεων. Ζούμε μια ριζική ανατροπή, την «επανάσταση» των συλλογικών συμβάσεων, όπου για πρώτη φορά μετά από τόσα χρόνια, σε πολλούς κλάδους και επιχειρήσεις τα 586 ευρώ του κ. Βρούτση είναι ένα ζοφερό και μακρινό παρελθόν. Στόχος μας, ουσιαστικά αλλά και συμβολικά, είναι η νομοθέτηση της αύξησης του κατώτατου μισθού, ώστε να ενισχυθεί η διαπραγματευτική θέση της εργασίας στη συλλογική διαδικασία. Αυτό κατά τη γνώμη μου είναι το μήνυμα, μαζί και η δέσμευση της ελπίδας της φετινής Πρωτομαγιάς.

Η καταπολέμηση της μαύρης εργασίας

Με όσα προανέφερες, εκτιμάς ότι τα τελευταία χρόνια –παρά τα περιοριστικά σκληρά μέτρα- σημειώθηκε πρόοδος σε ό, τι αφορά στην απασχόληση, τις εργασιακές σχέσεις, την κοινωνική ασφάλιση, το σεβασμό των εργασιακών δικαιωμάτων;
Ήμασταν πάντα εκεί που έπρεπε στην προστασία της εργασίας. Οι περίπου 500 τριμερείς συναντήσεις συμφιλίωσης που έγιναν στο υπουργείο Εργασίας σε διάστημα 2,5 χρόνων ήταν μια σημαντική κίνηση αντιμετώπισης της εργοδοτικής αυθαιρεσίας. Αντίστοιχα, η επίλυση του προβλήματος των σούπερ-μάρκετ «Μαρινόπουλος» και η συμφωνία με την εταιρεία «Σκλαβενίτης», η επαναπρόσληψη των 180 απολυμένων από τα Λιπάσματα μαζί με την επιστροφή –εκεί– στην κανονικότητα, η υποστήριξη των εγκλωβισμένων εργαζομένων του χώρου του Τύπου με το έκτακτο βοήθημα από τον ΟΑΕΔ, ο σχεδιασμός και η ανακοίνωση υλοποίησης σε σύντομο χρονικό διάστημα του προγράμματος για την υποστήριξη των εγκλωβισμένων εργαζόμενων.
Παράλληλα με αυτές, τις δικές μας πρακτικές, καταφέραμε να μειώσουμε σοβαρά τη «μαύρη εργασία». Αναδιαρθρώνουμε τώρα την πολιτική των προστίμων που επιβάλλει το ΣΕΠΕ, συνδυάζοντάς τα με την απασχόληση ως κίνητρο μείωσης, και τέλος επανασχεδιάζουμε το πλαίσιο των αναγκαίων ενεργητικών πολιτικών απασχόλησης, με στόχο την ακόμα πιο σοβαρή και δραστική μείωση της ανεργίας.

Κοινωνικά βιώσιμος ο ΕΦΚΑ

Ειδικότερα για το ασφαλιστικό, που είναι και το μεγάλο στοίχημα για την κυβέρνηση, από συνδικάτα και από μερίδα του Τύπου, αλλά και από την αντιπολίτευση, προβάλλονται έντονες αμφισβητήσεις για την πορεία του ΕΦΚΑ…
Αν δούμε το εύρος των κατηγοριών του πληθυσμού που αποτελούν τα πεδία αρμοδιότητας του υπουργείου Εργασίας, θα φανεί ότι το υπουργείο πρέπει να εξυπηρετεί –με συνέπεια και σοβαρότητα– το 80% περίπου του πληθυσμού. Εργαζόμενοι, άνεργοι, συνταξιούχοι όλων των κατηγοριών, δικαιούχοι κάθε μορφής πρόνοιας και κοινωνικής αλληλεγγύης, ειδικές κατηγορίες πληθυσμού. Σε αυτό το ευρύτατο πεδίο, έπρεπε να βάλουμε πλαίσιο, κανόνες και αρχές, σε ένα απόλυτα απορρυθμισμένο ή μη ρυθμισμένο (ποτέ δεν επιχειρήθηκε) περιβάλλον. Η εμπειρία που αποκτήσαμε αυτά τα χρόνια από την άσκηση πολιτικών -με κόστος και προσωπικό, αλλά και πάντα με το όραμα να ανταποκριθούμε στις λαϊκές ανάγκες- μας γεννά ένα αυτονόητο ερώτημα: «Μα, οι άλλοι κυβερνούσαν;» Η απάντηση είναι σαφώς όχι. Δεν ρύθμιζαν, απλώς ροκάνιζαν το δημόσιο χρήμα, όποτε σχεδίαζαν, σχεδίαζαν πελατειακά, με μόνο κριτήριο την ικανοποίηση των οικονομικών τους συμφερόντων και την ενίσχυση της διαπλοκής με πρόθυμους υπηρέτες.
Πιστεύει κανείς ότι αν ήταν στη διακυβέρνηση ο κ. Μητσοτάκης, θα είχε λυθεί προς όφελος της οικονομίας και των εργαζομένων η υπόθεση του Μαρινόπουλου; Όχι βέβαια. Θα είχαν οδηγηθεί 15.000 εργαζόμενοι στον Καιάδα της ανεργίας, όπως είχε κάνει ως κυβέρνηση η Νέα Δημοκρατία στην Καβάλα, με τις απολύσεις στα Λιπάσματα, όπου «τζόγαρε» πελατειακά στην αντικατάστασή τους με όρους διαπλοκής. Ένα από αυτά τα πεδία άσκησης πολιτικής που είχαν αφεθεί στο έλεος της διαπλοκής, ήταν το ασφαλιστικό σύστημα. Παρηκμασμένο, πελατειακό, άνισο, άδικο, ρημαγμένο και αυτό από το PSI του Βενιζέλου. Βάλαμε κανόνες ενιαίους εδώ, το χτίζουμε από την αρχή, με λάθη, με αδυναμίες και καθυστερήσεις ίσως, αλλά σαφώς βελτιωμένο -και πάνω από όλα κοινωνικό και βιώσιμο, όπως αποδεικνύεται από την καλή πορεία του ΕΦΚΑ. Όμως, έχουμε πάρα πολλά να κάνουμε ακόμη για να αποκαταστήσουμε τις αδικίες και τις περικοπές των Σαμαροβενιζέλων με καθεστώς ισονομίας.

Οι εργαζόμενοι να σπάσουν το φόβο

Πολλοί εργαζόμενοι υποχρεώνονται να δουλεύουν σε δύσκολες συνθήκες, χωρίς να πληρώνονται κανονικά, χωρίς ασφάλιση ή χωρίς να καταβάλλονται οι ασφαλιστικές εισφορές τους. Η εισφοροαποφυγή καλά κρατεί. Πώς αντιμετωπίζεται αυτή η ανοικτή πληγή;
Αποκαθιστώντας το ομαλό εργασιακό περιβάλλον, το σύστημα της νομιμότητας, της αμειβόμενης εργασίας, μειώνοντας την ανεργία και κυνηγώντας την παραβατικότητα και την εισφοροδιαφυγή, βοηθάμε στη διεύρυνση των εσόδων στο ασφαλιστικό σύστημα. Πώς να μιλήσεις για συντάξεις, όταν μερίδα άθλιας επιχειρηματικότητας (π.χ. Καρυπίδης) χρωστάει δεκάδες εκατομμύρια στα ασφαλιστικά ταμεία; Μόνο αυτός και η ΕΛΠΑ φτάνουν τα 100 εκατομμύρια σε χρέη. Γι’ αυτό η αντιμετώπιση της εισφοροδιαφυγής και της παραβατικότητας πρέπει να είναι -και είναι- πολύ σκληρή. Διότι η κλοπή των χρημάτων του ασφαλιστικού συστήματος είναι έγκλημα. Εργαλεία μας είναι το ΣΕΠΕ και οι ελεγκτικοί μηχανισμοί του ΕΦΚΑ, σε άμεση συνεργασία με κατασταλτικούς ελεγκτικούς μηχανισμούς (οικονομική αστυνομία κ.λπ.).
Οι εργαζόμενοι, από την άλλη, πρέπει να σπάσουν το φόβο, να μιλήσουν, να καταγγείλουν –έστω και ανώνυμα στο 15512-, να οργανωθούν, να αγωνιστούν. Κι εμείς θα είμαστε εκεί όπου πρέπει, με τα στελέχη μας, με τα πληροφοριακά συστήματα, με την προσήλωσή μας στο δίκαιο της εργασίας.

Και με τις απολύσεις, το κλείσιμο των επιχειρήσεων με χρεοκοπία, πραγματική ή εικονική, τι γίνεται; Είχες και προσωπική εμπλοκή σε ορισμένες περιπτώσεις, ποια είναι τα αποτελέσματα και οι εμπειρίες σου; Μπορεί να μπει φραγμός σ’ αυτές τις απαράδεκτες καταστάσεις;
Πρέπει να σημειώσω, και είναι κάτι που μου έχει κάνει εντύπωση, ότι καμία από τις περίπου 500 περιπτώσεις τριμερών που έχω χειριστεί δεν αφορούσε σε ομαδικές απολύσεις. Μία περίπτωση είχαμε, που όμως ήταν τέτοια λόγω κλεισίματος της μονάδας. Μιλώ για τη Softex, που θα μπορούσε όμως να είχε και άλλη –αυτοδιαχειριστική– εξέλιξη, αν συμφωνούσαν με την πρόταση μας και οι εργαζόμενοι. Η εμπειρία από αυτές τις τριμερείς είναι ότι μπορείς να λύσεις –στη μεγαλύτερη πλειοψηφία– τα προβλήματα που χειρίζεσαι. Η αποτυχία στην περίπτωση αυτή είναι η εξαίρεση και έχει να κάνει με την ποιότητα του ανθρώπου (των εργοδοτών) και το βάθος της διαπλοκής που πρέπει να ξεριζώσεις. Πεποίθησή μου είναι ότι ακόμα και αυτές οι «βαριές» περιπτώσεις, θα λυθούν αποφασιστικά, με επιμονή και υπομονή, σταθερότητα και προσήλωση.

Με την περίπτωση Καρυπίδη τι συνέβη;
Το βρώμικο καθεστώς της ΕΛΠΑ θα συντριβεί, ο κάθε παραβάτης Καρυπίδης θα τιμωρηθεί. Γιατί δεν μπορεί να κυκλοφορεί χωρίς κόστος, όταν μέχρι τώρα έχει 200 μηνύσεις σε βάρος του, 40 εκ. χρέη στον ΕΦΚΑ, 12 εκ. χρέη σε εργαζόμενους και την ίδια ώρα θρασύτατα επενδύει –με τι χρήματα άραγε;- σε άλλες επιχειρηματικές δραστηριότητες. Αυτό με μας δεν περνά, και δεν θα περάσει...

Όπως όλα δείχνουν, θα βρεθούμε σαν χώρα, κυβέρνηση και αριστερά, μπροστά σε νέες προκλήσεις, αλλά και δυσκολίες. Από τη θέση όπου βρίσκεσαι, θεωρείς ότι το υπουργείο είναι σε θέση να απαντήσει στις νέες απαιτήσεις;
Πράγματι βλέπουμε μπροστά μας μια σειρά από προκλήσεις. Δεν αντιμετωπίζονται παρά μόνο με τη σταθερή προσήλωση στα ιδεολογικά και πολιτικά προτάγματα της ταξικής μεροληψίας για την προστασία της εργασίας αφενός, αλλά και, αφετέρου, στην ενίσχυση της επιχειρηματικότητας με γνώμονα το ανθρώπινο δυναμικό και με κανόνες που θα επενδύουν στο ανθρώπινο δυναμικό. Εμβάθυνση στον κοινωνικό χαρακτήρα του ασφαλιστικού συστήματος, αναδιάρθρωση και ενίσχυση της εργασίας και της επιχειρηματικότητας, ενίσχυση των ενεργητικών πολιτικών απασχόλησης, μείωση του ποσοστού ανεργίας, εισαγωγή παντού -και εφαρμογή στο δημόσιο αλλά και τον ιδιωτικό τομέα— κανόνων Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία, αύξηση του κατώτατου μισθού, ενίσχυση της συλλογικής διαπραγμάτευσης και αυτονομίας, δημιουργία του φορέα ασφάλισης επαγγελματικού κινδύνου και ενίσχυση του συνδικαλιστικού κινήματος.

Τα νέα συλλογικά μορφώματα

Θεωρείς ότι έγιναν αλλαγές σε σχέση με ό, τι βρήκατε… Θα υπάρξουν περιθώρια, μετά και την έξοδο από τη μνημονιακή επιτροπεία, για ουσιαστικές, ριζικές τομές στο εργασιακό τοπίο;
Νομίζω πως είμαστε έτοιμοι να εξετάσουμε με δημιουργικό πνεύμα νέα φαινόμενα, με νέες πολιτικές. Η εμπειρία που αποκτήσαμε από την επίλυση με μαζικό τρόπο των στεγαστικών και δανειακών προβλημάτων του τ. ΟΕΚ, από την οποία ωφελήθηκαν 200.000 οικογένειες, επιτάσσει να ξαναβρούμε το νήμα για την άσκηση μιας νέας στεγαστικής πολιτικής. Εργαζόμαστε γι’ αυτό.

Από τα συνδικάτα τι προσδοκά η κυβέρνηση. Σ’ αυτή τη γενική προσπάθεια, έχουν ρόλο; Θα αρκεστούν να διαμαρτύρονται; Θα παρακολουθούν απαθώς το έργο της κυβέρνησης; Βλέπεις ο συνδικαλισμός να σχεδιάζει ένα άλλο μέλλον για τον εαυτό του; Αναρωτιέμαι, σας έχουν κατατεθεί εκ μέρους τους συγκροτημένες, καινοτόμες προτάσεις για την αντιμετώπιση της ανεργίας, της υποαμειβόμενης εργασίας κ.λπ.
Πρέπει να δούμε με ενδιαφέρον τα νέα συλλογικά μορφώματα και τις αντίστοιχες πρακτικές που έχουν εμφανιστεί ως νέες μορφές συλλογικής οργάνωσης (π.χ. συνελεύσεις βάσης και άλλες, παρόμοιες εκδοχές) σε απάντηση στην κάθε μορφή συνδικαλιστικής καθυστέρησης.
Σε μια κοινωνία που ολοένα και εντείνεται η αντίθεση κεφαλαίου και εργασίας, το Υπουργείο Εργασίας παίρνει θέση σε αυτή τη μάχη και δεν παραπέμπει τα επίδικα στα δικαστήρια, δημιουργεί τα πλαίσια για την λύση στην προστασία της εργασίας. Οι εργαζόμενοι και οι συλλογικές εκφράσεις τους –τα συνδικάτα— έχουν το δικό τους ρόλο, να οργανωθούν, να αγωνιστούν, να καταγγείλουν και, αν και εμείς καθυστερούμε, να καταγγείλουν και εμάς, θα έχουν δίκιο.
Το στοίχημα θα το κερδίσουμε, θα το κερδίσουν οι εργαζόμενοι, θα δικαιώσουμε τους αγώνες χρόνων, θα δικαιώσουμε αυτούς που πριν από 100 χρόνια κατοχύρωσαν το 8ωρο. Θα δικαιώσουμε τις ιστορικές στιγμές που ζούμε και είμαστε περήφανοι που τις ζούμε.

 
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2020 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet