Μετά και το άτυπο Eurogroup της Σόφιας και τις δηλώσεις ελλήνων και ευρωπαίων αξιωματούχων, πριν και μετά απ’ αυτό, ξεκαθαρίζει περισσότερο το τοπίο που θα διαμορφωθεί μετά το τέλος του προγράμματος για να κινηθεί η χώρα. Προκύπτει  ότι απομακρύνεται η επιτροπεία, τα προγράμματα προσαρμογής και η προληπτική γραμμή στήριξης, αλλά θα κινούμαστε σε ένα πλαίσιο επιτήρησης– παρακολούθησης από τους δανειστές υπό την άγρυπνη αστυνόμευση των αγορών. Τοπίο που διαμορφώνει ταυτόχρονα και το έδαφος πάνω στο οποίο θα συντελεσθεί και η πολιτική αντιπαράθεση στο εσωτερικό, όπου όλα δείχνουν ότι θα μετασχηματισθεί σε σύγκρουση.

Μεταμνημονιακή παρακολούθηση χωρίς γραμμή στήριξης

Ας δούμε, όμως, το ξεκαθάρισμα πιο συγκεκριμένα. Πρώτον, ως προς τα χαρακτηριστικά επιτήρησης-παρακολούθησης της μεταμνημονιακής περιόδου. Από τις δηλώσεις του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα και του προέδρου της Κομισιόν, Ζ. Κ. Γιουνκέρ, το βάρος πέφτει στη μη ύπαρξη όρων που υπήρχαν κατά τη διάρκεια των μνημονίων και επιπλέον ότι δεν θα υπάρξει, όπως επιθυμούσαν πολλοί, γραμμή στήριξης, άρα νέο πρόγραμμα. Έξω από το Μαξίμου, ο κ. Γιουνκέρ τόνισε ότι «δεν θα υπάρξει προληπτική γραμμή, διότι εμείς θέλουμε να κάνουμε τα πάντα, έτσι ώστε η έξοδος της Ελλάδας από το πρόγραμμα να είναι η πιο σαφής και η πιο καθαρή». «Το τέλος του τρίτου προγράμματος τον Αύγουστο, συνοδεύεται εκ νέου από δικαιώματα και υποχρεώσεις ενός κυρίαρχου κράτους στην ευρωζώνη», πρόσθεσε. Δεν απομακρύνθηκε απ’ αυτό και ο πρωθυπουργός: «Είμαστε πολύ κοντά να πετύχουμε και θα πετύχουμε αυτό που εμείς ονομάζουμε μια καθαρή έξοδο από τα μνημόνια. Δηλαδή, μια έξοδο απ΄ τα προγράμματα στήριξης χωρίς την ανάγκη μιας πιστοληπτικής γραμμής στήριξης, όπως άλλωστε συνέβη και με άλλες χώρες που ήταν σε προγράμματα και που τα ολοκλήρωσαν επιτυχώς».
Παρά την κερδοσκοπία για διαφοροποίηση του Ευκλείδη Τσακαλώτου στους Financial Times, κύκλοι του Υπουργείου, στο ίδιο μήκος κύματος σχολίαζαν: «Είναι πάμπολλες οι φορές που ο υπουργός έχει πει δημοσίως ότι δεν πρόκειται να υπάρξει προληπτική γραμμή στήριξης, πράγμα το οποίο προσδιορίζει μία καθαρή έξοδο και άλλες τόσες ότι θα υπάρχει μετα-προγραμματική παρακολούθηση, όπως εκείνη που είχαν και εξακολουθούν να έχουν η Πορτογαλία, η Ιρλανδία και η Κύπρος “συν κάτι ακόμη”. Το “συν κάτι ακόμη” ενδεχομένως να αφορά μία επιπλέον επίσκεψη ανά εξάμηνο», αναφέρουν χαρακτηριστικά.

Αυστηροί στις συμφωνημένες υποχρεώσεις

Δεύτερον, διευκρινίστηκε ότι οι δανειστές, όλοι, είναι πολύ αυστηροί στο θέμα της τήρησης όλων των συμφωνημένων υποχρεώσεων. Ο κ. Γιουνκέρ επισήμανε ότι η 20ή Αυγούστου «σηματοδοτεί την έναρξη της νέας εποχής με όλες τις υποχρεώσεις που ένα κυρίαρχο κράτος έχει απέναντι στις ευρωζώνη», επισημαίνοντας συγχρόνως ότι «θα πρέπει να υλοποιηθούν όλες οι μεταρρυθμίσεις που αποφασίστηκαν». «Ο μηχανισμός (ελάφρυνσης) θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί και να διατηρηθεί μόνο εάν η Ελλάδα, επί τη βάσει μίας τακτικής αξιολόγησης, εκπληρώνει τις υποχρεώσεις της μετά τη λήξη του προγράμματος, όπως αυτές προκύπτουν από την τήρηση των ευρωπαϊκών κανόνων δημοσιονομικής σταθερότητας», αναφέρει σε έγγραφό το γερμανικό ΥΠΟΙΚ κατά την Handelsblatt. «Εάν η Ελλάδα επιθυμεί πρόσθετη ελάφρυνση του χρέους τότε αυτή η επιτήρηση θα είναι ενισχυμένη. Θα είναι μάλλον λίγο πιο σφιχτή και πιο περιεκτική από αυτή που εφαρμόζουμε σε άλλες χώρες», σημείωσε ο κ. Ρέγκλινγκ. «Πρέπει να προετοιμάσουμε το κατάλληλο σχέδιο για την μετά το πρόγραμμα εποπτεία, που να δείχνει ασφαλώς ότι οι μεταρρυθμίσεις είναι σε καλό δρόμο, έχουν διάρκεια, αλλά δεν θα μοιάζει, δεν θα πρέπει να μοιάζει, με ένα τέταρτο πρόγραμμα», σημείωσε και ο κ. Μοσκοβισί.
Διατυπώσεις πιο σαφείς από άλλες φορές, καθώς το θέμα συνδέεται με την ανοιχτή και δύσκολη διαπραγμάτευση για την ελάφρυνση του χρέους επέλεξε και ο Α. Τσίπρας. «Δεν σημαίνει σε καμιά περίπτωση ότι επανερχόμαστε στο παρελθόν», είπε, και διαβεβαίωσε, επιλέγοντας ευνοϊκές περιοχές, ότι «οι δομικές μεταρρυθμίσεις στο δημόσιο τομέα, στη Δικαιοσύνη, στις φορολογικές αρχές και σε πολλούς άλλους τομείς, όχι μόνο δεν πρέπει να ανατραπούν, αλλά πρέπει να βαθύνουν».

Βραδεία αποσαφήνιση για το χρέος

Τρίτον, γίνεται πιο καθαρό ότι το βασικό επιχείρημα στις διαπραγματεύσεις είναι οι καλές δημοσιονομικές επιδόσεις. Καταρχάς, αποκρούονται οι πιέσεις του ΔΝΤ για επίσπευση των μέτρων του 2020. «Φέτος είχαμε το υψηλότερο πρωτογενές πλεόνασμα στην Ευρώπη. Πράγμα που, επαναλαμβάνω, αποκαθιστά την αξιοπιστία, αλλά και προδικάζει με ασφάλεια την επίτευξη των στόχων του προγράμματος για τα επόμενα χρόνια και κυρίως για 2018 και 2019. Πράγμα που ουδείς καλόπιστος μπορεί να αμφισβητήσει», τόνισε ο πρωθυπουργός. Ο Μ. Σεντένο, προσερχόμενος στο Eurogroup της Σόφιας, αφού μίλησε για «καλά σημάδια στο δημοσιονομικό μέτωπο» σημείωσε ότι «το πρωτογενές πλεόνασμα είναι 2,5 φορές πάνω από το στόχο του προγράμματος». Βαρύς, πάντα, ο γερμανός υπουργός Οικονομικών κ. Ο. Σολτς δήλωσε ότι «μπορεί να υπάρξει μια πολύ πιο αισιόδοξη άποψη για την Ελλάδα σήμερα από ό,τι πριν λίγα χρόνια».
Τέταρτον, αποσαφηνίζεται, δύσκολα και βραδέως, το πλαίσιο ελάφρυνσης του χρέους. Είναι γνωστή η διαφωνία μεταξύ Γερμανίας και ΔΝΤ, αλλά και Γαλλίας, ΕΚΤ και Κομισιόν με τη Γερμανία. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι από μια, τελικά, συμφωνία σε βάρος της Ελλάδας έως την αποχώρηση του ΔΝΤ από το πρόγραμμα. Τα όσα ακούμε για μία ημιαυτόματη σύνδεση των μέτρων ελάφρυνσης με την υλοποίηση όρων από την ελληνική πλευρά, όπως και για συχνότερες επισκέψεις, συμβαίνουν μέσα σ’ αυτό το κλίμα και επιδιώκουν ένα συμβιβασμό όλων των μερών. Ο κ. Γιουνκέρ, φοβούμενος δυσμενείς αποφάσεις, κάλεσε «όλα τα κράτη να σεβασθούν τις υποχρεώσεις που έχουν αναλάβει» για το χρέος, ενώ ο γάλλος υπουργός Οικονομικών Λεμέρ δήλωσε ότι «το πλαίσιο πρέπει να είναι σαφές, ολοκληρωμένο και αξιόπιστο για τις αγορές. Είμαι βέβαιος ότι θα είμαστε σε θέση να βρούμε μια συμφωνία τις επόμενες εβδομάδες».

Ευκταία αποχώρηση του ΔΝΤ

Πέμπτον, εμμέσως και με μέγιστη προσοχή τέθηκαν και πλευρές της οικονομικής πολιτικής που μπορεί να ασκηθεί την περίοδο «μετά». «Αυτό που χρειάζεται πλέον η ελληνική οικονομία είναι όχι να προστεθούν νέα μέτρα λιτότητας, αλλά, ενδεχομένως, να αφαιρεθούν κάποια, ούτως ώστε να δοθεί μεγαλύτερη ορμή στην ανάπτυξη», σημείωσε ο Α. Τσίπρας.
Αυτό το περιθώριο είναι που κάνει την ελληνική πλευρά να εύχεται και την αποχώρηση του ΔΝΤ από το πρόγραμμα παρά την —προς το παρόν— θετική του στάση στην έκταση της ελάφρυνσης. Δύο κρίσιμα βάρη που υποχρεώθηκε να δεχθεί η κυβέρνηση —περικοπές αφορολόγητου και συντάξεων— ήταν απαιτήσεις του ΔΝΤ. Προφανώς θα είναι πιο εύκολο, χωρίς τη συμμετοχή του ΔΝΤ, να τεθεί ζήτημα μη υλοποίησης ή τροποποίησής τους.

ΑΤΥΠΟ EUROGROUP: Πρόοδος με βάση το χρονοδιάγραμμα,σοβαρές εκκρεμότητες

142142ae2402d3ad6ad771b774e70cb3_xl

Αυτό που επιβεβαιώθηκε στο –άτυπο– Eurogroup της Σόφιας, πρωτίστως, είναι ότι η πορεία προς το τέλος του προγράμματος στις 20 του Αυγούστου προχωράει κανονικά με βάση τα χρονοδιαγράμματα μαζί, βέβαια, με σοβαρές εκκρεμότητες, όπως η τελική απόφαση για το χρέος, το ακριβές περιεχόμενο της ενισχυμένης παρακολούθησης, η συμμετοχή ή όχι του ΔΝΤ. Απ΄ αυτή την άποψη είναι αληθές αυτό που εκτίμησε ο Ευκλείδης Τσακαλώτος ότι η ελληνική πλευρά είναι «πολύ ικανοποιημένη από το Eurogroup». Ο ορισμός ημερομηνιών για δυο κρίσιμα ραντεβού αποκαλύπτει ακριβώς ότι υπήρξε ομοφωνία ότι οι εργασίες προς την έξοδο από το πρόγραμμα προχωρούν κανονικά (η ανάλυση του Γιάννη Αγγέλη στη σελ. 10 σχολιάζει τις εξελίξεις) και είναι εφικτό ως το τέλος της λήξης του προγράμματος να ολοκληρωθούν.
Η δήλωση του Ευ. Τσακαλώτου αμέσως μετά την συνεδρίαση αποδίδει αυτό το κλίμα: «Υπογραμμίστηκε ότι όλα θα τελειώσουν στις 21 Ιουνίου, που είναι αυτό που θέλαμε, υπογραμμίστηκε ότι θα έρθουν οι θεσμοί στις 14 Μαΐου στην Αθήνα για να λήξει μέχρι το Eurogroup του Μαΐου η τεχνική συμφωνία, υπογραμμίστηκε ότι θα έχουμε μία ενισχυμένη παρακολούθηση, που ουδεμία σχέση έχει με πιστοληπτική γραμμή, πόσο μάλλον με αξιολογήσεις, που έχουν και προαπαιτούμενα, δεν θα υπάρξουν αξιολογήσεις, άρα καμία σχέση δεν έχει η παρακολούθηση με την αξιολόγηση».
Επίσης πρόσθεσε ότι έγινε αποδεκτή και η αναπτυξιακή στρατηγική της κυβέρνησης: «Έγινε αρκετή κουβέντα για αυτό και πήραμε πολλούς επαίνους για το ότι κάνουμε κάτι που θα έχει αξιοπιστία όχι μόνο στις αγορές, αλλά και στην ελληνική κοινωνία με το μείγμα των μέτρων και των παρεμβάσεων που θα κάνουμε».
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν και οι δηλώσεις αξιωματούχων. «Ο μηχανισμός δεν πρέπει και δεν θα μοιάζει με πρόγραμμα ή επέκταση του προγράμματος», ανέφερε ο κ. Μοσκοβισί, ενώ για το χρέος είπε ότι «δεν έγινε συζήτηση γιατί χρειάζεται ακόμα εργασία και το Eurogroup θα επανέλθει». Ο πρόεδρος του Eurogroup κ. Σεντένο δήλωσε ότι «θα υπάρξει συνολική συμφωνία για την έξοδο από το πρόγραμμα στο Eurogroup του Ιουνίου» και πρόσθεσε «ότι σήμερα οι θεσμοί έδωσαν “θετική” ψήφο για τη μέχρι στιγμής εφαρμογή των προαπαιτούμενων». Διευκρίνισε, δε, ότι οι συζητήσεις αυτές θα συμπεριλάβουν και την ελάφρυνση του χρέους, προκειμένου «να καταστεί δυνατή η συνολική συμφωνία για την έξοδο της Ελλάδας από το πρόγραμμα στο Eurogroup του Ιουνίου».




Παύλος Κλαυδιανός
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet