balibaris

Ο Ετιέν Μπαλιμπάρ μιλά με τους δημοσιογράφους του «Μανιφέστο» και της «Ουμανιτέ Ντιμάνς» για το μέλλον της Ευρώπης. Αφορμή για τη συζήτηση στάθηκε το πλοίο της γαλλογερμανικής ΜΚΟ SOS Mediterranee «Aquarius», το οποίο βρέθηκε να πλέει σε διεθνή ύδατα, μεταξύ Ιταλίας και Μάλτας, καθώς καμία από τις δύο χώρες δεν του επέτρεπε να πιάσει λιμάνι. Είχε διασώσει 629 πρόσφυγες και μετανάστες από τη θάλασσα της Μεσογείου, όπου έχουν χάσει τη ζωή τους χιλιάδες άνθρωποι αναζητώντας ασφάλεια. Η Ευρώπη έδειξε ακόμα μια φορά το σκληρό της πρόσωπο. Η λύση δόθηκε όταν ο ισπανός πρωθυπουργός επέτρεψε στο πλοίο να καταπλεύσει, ενώ αυτό είχε εκπέμψει SOS, καθώς τελείωναν οι προμήθειες. Το αμείλικτο πρόσωπό της έδειξε την περασμένη εβδομάδα και η κυβέρνηση Τραμπ, που στο πλαίσιο της «πολιτικής μηδενικής ανοχής» για τους μετανάστες χώριζε τα παιδιά (από 4 ετών και άνω) από τους γονείς τους και τα έβαζε σε κλουβιά. Την παγκόσμια μέρα του πρόσφυγα (20 Ιουνίου), μετά και τη διεθνή κατακραυγή, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι πια δεν θα επιβάλλεται ο αποχωρισμός, δηλαδή ότι θα φυλακίζονται στο ίδιο κελί οι γονείς με τα παιδιά τους! Αυτός είναι ο κόσμος που θέλουμε; Αυτή την Ευρώπη χρειαζόμαστε; (Μετάφραση από τα αγγλικά: Ιωάννα Δρόσου)

Τη συνέντευξη πήραν οι Άννα Μαρία Μέρλο και Βαντίμ Καμένκα

Η ιταλική κυβέρνηση φέρνει την ΕΕ σε δύσκολη θέση, στην πραγματικότητα την εκβιάζει. Πώς αντιδρούν οι Βρυξέλλες, αν απαντούν με κάποιο τρόπο;
Μου προκάλεσε έκπληξη η δήλωση του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζαν Κλοντ Γιουνκέρ, πριν λίγες μέρες, ότι δεν πρέπει να επαναληφθεί στην Ιταλία το ίδιο λάθος που έγινε στην Ελλάδα. Πρόκειται για μια εκ των υστέρων παραδοχή ότι έγιναν λάθη στην Ελλάδα. Ποιο ήταν, όμως, αυτό το λάθος, σύμφωνα με την Κομισιόν; Πρόκειται για ουσιώδες λάθος, για παράδειγμα, η επιβολή πολιτικής λιτότητας και η καταστροφή της εθνικής οικονομίας ως μέσο επίλυσης του προβλήματος του χρέους; Ή απλώς για ένα τυπικό σφάλμα, κατά την ερμηνεία που έδωσε ο επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων, Πιερ Μοσκοβισί;
Φαίνεται πως η σκέψη είναι να μην υπάρξει σκληρή σύγκρουση με την Ιταλία, όπως έγινε με την Ελλάδα. Η ΕΕ δεν θέλει να χτυπήσει το χέρι στο τραπέζι. Ωστόσο, να σημειώσουμε ότι στην Ελλάδα υπήρχε (και υπάρχει ακόμα) μια αριστερή κυβέρνηση, ενώ στην Ιταλία η κυβέρνηση είναι λαϊκίστικη, με στραμμένο το βλέμμα στην άκρα δεξιά. Χωρίς τη διάθεση να υιοθετήσω θεωρίες συνωμοσίας, να τονίσουμε ότι η ευρωπαϊκή τεχνοκρατία, παρότι δεν ενορχηστρώνει τους λαϊκισμούς, δείχνει την αδυναμία της σε αυτούς έναντι των αριστερών δημοκρατικών δυνάμεων, και τους αντιμετωπίζει ως το μικρότερο κακό από την αυξανόμενη λαϊκή δυσαρέσκεια, παρότι αυτή η πολιτική του μικρότερου κακού είναι μια κακή επιλογή, που επιδεινώνει την ακυβερνησία, η οποία εξαπλώνεται από χώρα σε χώρα.
Σιγά σιγά, η ανησυχία που διακατέχει τις εθνικές κυβερνήσεις, αλλά και την Ευρώπη, δυναμώνει και ανοίγει έτσι ο δρόμος –με αφορμή την Ελλάδα, το Brexit ή το ψευδο-Brexit και τώρα την Ιταλία- παρότι δεν είναι προς το συμφέρον κανενός η έξοδος από την ΕΕ, προς μια εσωτερική αποσύνθεση και αμοιβαία εξουδετέρωση. Λυπάμαι, αλλά είμαι ένας πεσιμιστής ριζοσπάστης.

Η ανισότητα συνώνυμο της ανάπτυξης

Κατά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στα τέλη του Ιουνίου, θα κατατεθεί το γαλλογερμανικό σχέδιο για το μέλλον της Ευρωζώνης…
Για τι είδους σχέδιο μιλάμε; Πρόκειται για μια πολιτιστική κατασκευή, η οποία από μόνη της δεν είναι ασήμαντη, αλλά το ζήτημα είναι τι θα επιφέρει. Η καρδιά του προβλήματος είναι η χρηματοοικονομική δομή και ο προϋπολογισμός, δηλαδή μέχρι που εκτείνεται η αλληλεγγύη. Ωστόσο, οι βόρειες χώρες τρέμουν την επικείμενη μεταφορά κεφαλαίων στο Νότο και η πρόταση για έναν ενιαίο προϋπολογισμό, όπως την έχουν καταθέσει εδώ και χρόνια οι μετα-κεϋνσιανοί οικονομολόγοι, έχει ως απαραίτητη προϋπόθεση το κοινό νόμισμα. Ο Μακρόν δεν αναφέρεται ποτέ σε νούμερα και η Μέρκελ τονίζει το μικρότερο κοινό παρονομαστή: και έτσι επανερχόμαστε στο ζήτημα της διαφοροποίησης σε επίπεδο ανάπτυξης, στο διαχωρισμό της Ευρώπης σε ζώνες με διαφορετικούς οικονομικούς ρόλους, περιλαμβανομένων κέντρων προσέλκυσης κεφαλαίου και περιοχών προς ενοικίαση ή κέντρων αναψυχής για την μεσοαστική τάξη κ.λ.π. Είναι αναγκαίο να αποκαλύψουμε την υποκρισία της προπαγάνδας, που υποστηρίζει ότι κάποιοι είναι λήπτες και κάποιοι δότες (makers and takers), ένα σχήμα λόγου που μέχρι τώρα έχει επιτύχει στον Βορρά, πρώτα και κύρια στην Γερμανία, αλλά και αλλού.

Για να βρεθεί ένας τρόπος εξόδου από την κρίση, θα πρέπει το ζήτημα των ανισοτήτων, μεταξύ των κρατών αλλά και μεταξύ των πολιτών, να βρεθεί στο επίκεντρο;
Η ανισότητα είναι συνώνυμο της ανάπτυξης. Το ζήτημα είναι η αναδυόμενη ακυβερνησία, είναι αδιανόητο που αυτή δεν συζητείται στο Ευρωκοινοβούλιο. Σας είπα και προηγουμένως, είμαι πολύ απαισιόδοξος: μια τέτοια συζήτηση θα μπορούσε να μετατραπεί σε αγώνα φωνασκιών, από την πλευρά των ανερχόμενων λαϊκιστικών δυνάμεων, που χρησιμοποιούν φασιστικά επιχειρήματα. Η κρίση στην Ευρώπη είναι ταυτόχρονα κρίση της δημοκρατίας και όσο αυτή βαθαίνει, τόσο αποδυναμώνεται η ενδοευρωπαϊκή συζήτηση. Είναι αναγκαίο για όλες τις δυνάμεις που παλεύουν για την ανοικοδόμηση της Ευρώπης, με φιλοευρωπαϊκή αριστερή προοπτική, να ανοίξουν αυτή τη συζήτηση. Ωστόσο, πια και η Αριστερά έχει χάσει τη συνεκτικότητά της. Προκειμένου να ανοικοδομηθεί η Αριστερά, θα πρέπει να το κάνει από μηδενική βάση, ως ευρωπαϊκή αριστερά, προκειμένου ο πολιτικός διάλογος να φτάσει πέρα από τα σύνορα της κάθε χώρας.
Πρόκειται για μια ακούσια συνέπεια της ενδυνάμωσης της εξουσίας της τεχνοκρατίας των Βρυξελλών και της συντήρησης του μονοπωλίου στην πολιτική που διατηρούν κάποια έθνη-κράτη: οι πολίτες στρέφουν το βλέμμα τους στα εσωτερικά της χώρας τους και κάθε χώρα περιορίζει τη συζήτηση στα δικά της προβλήματα, σε τέτοιο σημείο που το μόνο που τους ενώνει πια είναι ο εθνικισμός, ο οποίος νοείται ως τα εθνικά συμφέροντα που πρέπει να υπερασπιστούμε.

Η ηθική κατάπτωση της Ευρώπης

Η δραματική ιστορία του Ακουάριους είναι το πιο πρόσφατο παράδειγμα ενσάρκωσης αυτής της σύγκρουσης;
Η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιταλία και άλλοι υιοθετούν υποκριτικές και απωθητικές πολιτικές, ενόσω κρύβονται πίσω από την κριτική που ασκεί η ομάδα Βίσεγκραντ. Η Γαλλία αποκλείει πρόσφυγες στα σύνορά της με την Ιταλία, η βία συνεχίζεται από το Καλαί έως την Βεντιμίλια, και στην Βρετανία θεσμοθετήθηκε ένα «εχθρικό περιβάλλον», ώστε να αποτρέπονται ακόμα περισσότεροι μετανάστες να ταξιδέψουν έως εκεί. Πώς μπορεί κανείς να βρει ισορροπία ανάμεσα στις δύο πτυχές αυτού του προβλήματος;
Από τη μια, υπάρχει η ορθολογική πτυχή: αν υπολογίσουμε τον αριθμό των μεταναστών, ακόμα και στο χειρότερο σενάριο, το πρόβλημα δεν είναι άλυτο, αφού υπάρχει η δυνατότητα υποδοχής τους στην Ευρώπη. Δεν πρόκειται για «εισβολή», αλλά για ένα ποσοστό αφίξεων ισοδύναμο σχεδόν με το 0,2% του πληθυσμού της Ε.Ε. Φιλοξενία σημαίνει ένταξη, και με αυτή τη σκέψη φτάνουμε στο εδαφικό ζήτημα και στις διαφορές στην ανάπτυξη.
Από την άλλη, υπάρχει η ηθική πτυχή: το πρόβλημα στη Μεσόγειο παίρνει διαστάσεις γενοκτονίας. Πώς αλλιώς θα μπορούσαμε να ονομάσουμε αυτό που συμβαίνει; Μια διαδικασία, στην οποία είμαστε όλοι συνένοχοι, εδραίωσης ενός βίαιου συστήματος φυσικής εξάλειψης, με μόνο κριτήριο τη φυλή. Πρόκειται για μια γενοκτονία εντός συνόρων. Έχουμε παραδόσεις, από τον χριστιανισμό έως το διεθνισμό, για να αντιστρέψουμε αυτή την ηθική κατάπτωση. Σειρά νομικών προτείνει τη συμπερίληψη της υποδοχής των μεταναστών στο διεθνές δίκαιο. Ακόμα πρέπει να παλέψουμε ενάντια στην νεοαποικιακή οικονομική λογική που επικρατεί, στην εκμετάλλευση, στους πολέμους που συμμετέχουμε και είναι η αιτία που ωθούνται αυτοί η άνθρωποι στην εξορία.

Πώς πρέπει να ξεκινήσουμε;
Τρία είναι τα ζητήματα που πρέπει να βρεθούν στο επίκεντρο της συζήτησης: 1) ο ρόλος της ΕΕ στην παγκοσμιοποίηση, αξιοποιώντας στο έπακρο το βάρος που φέρει η Ευρώπη προκειμένου να πάψει η τοπική εκμετάλλευση και να αντιταχθούμε στο κοινωνικό και δημοσιονομικό ντάμπινγκ, 2) μια Ευρώπη με κοινωνικό προσανατολισμό, πρέπει να διαδεχτεί των νεοφιλελεύθερων πολιτικών, 3) η δημοκρατία στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Το ζήτημα της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας δεν είναι περιθωριακό και δεν έχει ηττηθεί με κάποιο τρόπο. Κάθε χώρα σήμερα βρίσκεται αντιμέτωπη με διαταραχές πολιτικής εκπροσώπησης –αυτό που αποκαλείται «μεταδημοκρατία», και χαρακτηρίζει το χάσμα μεταξύ των πραγματικών και των ορατών δυνάμεων. Δεν πρέπει φυσικά να ξεχνάμε τα κοινωνικά κινήματα, παρότι σήμερα, δυστυχώς, βρίσκονται σε θέση άμυνας.
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet