giourgos

Ηταν σχεδόν αναμενόμενο να συμβεί, οδεύοντας προς την ολοκλήρωση του τρίτου ελληνικού προγράμματος και την έξοδο της χώρας από την μνημονιακή επιτροπεία. Απλά αγνοούνταν το πρόσχημα που θα επικαλούνταν αυτή τη φορά το Βερολίνο για να βάλει προσκόμματα στην Ελλάδα. Δεν το είχε υποψιαστεί ούτε καν ο Δημοσιογραφικός Οργανισμός Μαρινάκη…
Ποιο ήταν αυτή τη φορά το πρόσχημα; Η απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης να παραταθεί η ισχύς του μειωμένου ΦΠΑ σε πέντε νησιά του Αιγαίου που δοκιμάζονται από την προσφυγική κρίση.
Παρά το ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε εγκαίρως ενημερωθεί για την πρόθεση της κυβέρνησης να κρατήσει «παγωμένο» τον ΦΠΑ σε αυτά τα νησιά, το Eurogroup της περασμένης Πέμπτης, αποδεχόμενο τις επιφυλάξεις που διατύπωσε η Γερμανία, υποχρέωσε την Ελλάδα να παρουσιάσει ισοδύναμα μέτρα 28 εκατ. ευρώ, όσο, δηλαδή, το ποσό που υπολογίζεται ότι θα απέδιδε η εφαρμογή του μέτρου.
Θα μένει αναπάντητο το ερώτημα αν το Βερολίνο εξεπλάγη από την ετοιμότητα με την οποία ο Ευκλείδης Τσακαλώτος παρουσίασε, ως αντιστάθμισμα στην απώλεια εσόδων ύψους 28 εκατ. ευρώ από την παράταση του μειωμένου ΦΠΑ, το ισόποσο περικοπών στις αμυντικές δαπάνες. Και θα μένει αναπάντητο διότι η Γερμανία ήταν, όπως αποδεικνύεται τώρα, αποφασισμένη –με το επιχείρημα ότι το «πάγωμα» του ΦΠΑ συνιστά παρέκκλιση από τους όρους συμμόρφωσης της Ελλάδας προκειμένου να κλείσει το τρίτο μνημόνιο— να εκμαιεύσει, όπως και έκανε, από το Eurogroup την απόφαση να μετατεθεί για τον Αύγουστο, στην εκπνοή του τελευταίου προγράμματος, η εκταμίευση των 15 δισ. ευρώ της τελευταίας δόσης προς την Ελλάδα.
Δεν είναι η πρώτη φορά που η Γερμανία, με διάφορες προφάσεις, επιμένει να δυσκολεύει την προσπάθεια της Ελλάδας να απαλλαγεί από το βρόγχο της επιτήρησης. Ήταν ο κανόνας και δεν θα έπρεπε να προκαλεί έκπληξη.
Προκαλεί ωστόσο. Διότι, αν τις προηγούμενες φορές τα γερμανικά εμπόδια μπορούσαν να έχουν μια στοιχειώδη αιτιολόγηση, καθώς η χώρα βρισκόταν υπό μνημονιακή επιτροπεία που δεν επέτρεπε παρεκκλίσεις, αυτή τη φορά το ζήτημα μοιάζει με μπαγιάτικο αστείο, καθώς το «έλλειμμα» από τη μη αύξηση του ΦΠΑ στα πέντε ελληνικά νησιά δεν ξεπερνά τα 28 εκατ., ποσό ασήμαντο μπροστά σε μιαν αντίδραση ύψους 15 δισ. ευρώ.
Προς τι, λοιπόν, αυτή η αντίδραση του Βερολίνου;
Το γερμανικό πολιτικό κατεστημένο μόνο εν μέρει φαίνεται να θέλει απρόσκοπτη έξοδο της Ελλάδας από τα μνημονιακά παρελκόμενα. Υπάρχει μια ισχυρή μερίδα που θα επιδιώξει τη συνέχιση και στο μέλλον της αντιμετώπισης της Ελλάδας ως εξαρτημένης χώρας. Το ότι δεν θα μπορούν, μετά τον Αύγουστο, να υπαγορεύουν στη χώρα πολιτικές ανάλογες με εκείνες των χρόνων της μνημονιακής επιτροπείας, δεν σημαίνει παραίτηση από άλλους τρόπους άσκησης πίεσης. Η Γερμανία, όπως εξάλλου κάθε μεγάλη δύναμη (που θεωρεί ότι βρίσκεται) στην ακμή της ισχύος της, ποτέ δεν δίνει χωρίς να περιμένει τουλάχιστον ισοδύναμο αντάλλαγμα. Το αντίθετο θα εκλαμβανόταν ως ένδειξη αδυναμίας. Πρόκειται για το σύνδρομο ισχύος που κατατρύχει κάθε μεγάλη δύναμη –και για έναν από τους λόγους που συντείνουν στην πάντα επερχόμενη πτώση…
Σε ποιο αντάλλαγμα προσβλέπει αυτή τη φορά η Γερμανία;
Εκτιμάται ότι ο διάδοχος του κ. Σόιμπλε στο γερμανικό υπουργείο Οικονομικών κ. Σολτς επικαλέστηκε το «πάγωμα» του ΦΠΑ στα νησιά για να προκαλέσει, όλο κι όλο, μια ολιγοήμερη καθυστέρηση της δόσης των 15 δισ. το έκανε για να υπενθυμίσει ποιος είναι ο ισχυρός στη διμερή συμφωνία Μέρκελ-Τσίπρα για το προσφυγικό, η οποία, ως γνωστόν, προβλέπει οικονομική συνδρομή προς την Ελλάδα προκειμένου να αντιμετωπίσει τα βάρη από τις επαναπροωθήσεις.
Θα χρησιμοποιήσει η Γερμανία αυτή την οικονομική στήριξη σαν εργαλείο συμμόρφωσης της Ελλάδας σε επιλογές του Βερολίνου που ενδεχομένως θα υπάρξουν παράπλευρα; Η ελληνική πλευρά θα πρέπει να είναι προετοιμασμένη. Για έναν επιπλέον λόγο: η συμφωνία για τις επαναπροωθήσεις προσφύγων από τη Γερμανία στην Ελλάδα είναι διμερής συμφωνία, δεν εμπλέκονται κοινοτικοί θεσμοί, όπως, π.χ., η Κομισιόν, στους οποίους να μπορεί το ασθενέστερο μέρος να καταθέτει τις ενστάσεις του.
Οι διμερείς συμφωνίες, ούτως ή άλλως, συνιστούν ανορθογραφία σε μια Ενωμένη Ευρώπη που πρέπει —αν θέλει να έχει μέλλον— να μην παρεκκλίνει από την επιδίωξη της ολοκλήρωσής της. Και δεν είναι αυτή η μόνη ευρωπαϊκή ανορθογραφία. Ανορθογραφία συνιστά και το ότι η Γερμανία, όταν δρα από θέση ισχύος το κάνει με τρόπο αυταρχικό και τιμωρητικό. Το ότι αυτό την καθιστά διαχρονικά αντιπαθή θα μπορούσε είναι απλώς δικό της πρόβλημα, αν δεν επηρέαζε αρνητικά την αλληλοκατανόηση που χρειάζεται ώστε η Ευρώπη να υπάρξει ενωμένη –ακόμη και η Ευρώπη με τα στενά κριτήρια των αναγκών της Γερμανίας: ως η ενδοχώρα στην οποία στηρίζεται για να αντεπεξέλθει στον ανταγωνισμό με τις ΗΠΑ και την Κίνα.
Το προσφυγικό είναι πολύ μεγάλη πρόκληση για να μπορεί να απαντηθεί με διμερείς συμφωνίες. Πολύ περισσότερο με διμερείς συμφωνίες στις οποίες υπάρχουν ενδείξεις ότι το ισχυρό μέρος προσέρχεται με δυναστικές διαθέσεις. Είναι πρόβλημα συνολικά ευρωπαϊκό, ξεπερνά τις εθνικές προσηλώσεις. Η εισροή πολιτικών και οικονομικών προσφύγων από την Ασία και την Αφρική και οι συνέπειες που έχει ήδη αρχίσει να επιφέρει με εντεινόμενους ρυθμούς στη διαμόρφωση του πολιτικού χάρτη στο εσωτερικό των ευρωπαϊκών κοινωνιών είναι δύο αλληλένδετα μεγέθη ιστορικών διαστάσεων. Θα αποδειχθεί —στις υπό διαμόρφωση μετα-εθνικές συνθήκες που κυοφορούνται στην παγκοσμιοποίηση— ότι πρόκειται για την αφύπνιση σε υπερ-εθνική κλίμακα των ταξικών αντιπαραθέσεων τις οποίες είχε κατευνάσει το μεταπολεμικό κεϋνσιανό κοινωνικό μοντέλο.
Η αποδόμηση εκείνου ακριβώς του μοντέλου κοινωνικής πολιτικής, αποδόμηση την οποία προωθούν τις τελευταίες δεκαετίες στα ευρωπαϊκά κράτη οι κυρίαρχες νεοφιλελεύθερες ελίτ, είναι η άλλη ανορθογραφία. Αυτή που υπερ-καθορίζει όλες τις υπόλοιπες. Αυτή που θα αποδειχθεί μοιραία για την Ενωμένη Ευρώπη.

Κωστής Γιούργος
Πρόσφατα άρθρα ( Πολιτική )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet