giourgos

Δεν κρύβεται μόνο ο διάβολος στις λεπτομέρειες. Μπορεί κάλλιστα να κρύβεται εκεί και ο άγγελος. Ο άγγελος καλών ειδήσεων, π.χ..
Που σου αποκαλύπτεται καθώς σκαλίζεις, ανόρεκτα είν’ η αλήθεια –37ο βαθμοί υπό σκιά σε μιαν Αθήνα που «καίγεται» να συναντηθεί με τον Αύγουστο στις παραλίες δεν είναι κι ό, τι καλύτερο– τα αποκόμματα εφημερίδων που σώριασες «ατάκτως ερριμμένα» στο γραφείο σου, ψάχνοντας να βρεις στις «μικρές» ειδήσεις που περιφρόνησαν τα πρωτοσέλιδα την πρώτη ώθηση για ένα καλό αποχαιρετιστήριο στον Ιούλιο.
Λεπτομέρεια; Όχι ακριβώς. Μια «μικρή» είδηση, ναι, αλλά με μεγάλο «φορτίο» ενδιαφέροντος: Την Πέμπτη 12 Ιουλίου «έκλεισε» με εντυπωσιακή επιτυχία η ομολογιακή έκδοση του ΟΤΕ. Εντυπωσιακή, διότι ενώ ο ΟΤΕ βγήκε στις διεθνείς χρηματαγορές ζητώντας δάνειο 400 εκατ. ευρώ για τέσσερα χρόνια, οι αγορές προσφέρθηκαν για το πενταπλάσιο, πρόθυμες να του δανείσουν 1,8 δισ. ευρώ –με εξίσου εντυπωσιακό αποτέλεσμα να σημειωθεί το χαμη��ότερο επιτόκιο που έχει επιτύχει ο ΟΤΕ τα τελευταία δέκα χρόνια: 2,37%. Ήταν, όπως σχολίασαν τα διεθνή ειδησεογραφικά πρακτορεία, αλλά και σοβαροί εγχώριοι εκτιμητές, ψήφος εμπιστοσύνης των αγορών στις ευοίωνες προοπτικές όχι μόνο του τηλεπικοινωνιακού ομίλου, αλλά και της ίδιας της ελληνικής οικονομίας.
Κι αυτό για έναν απλό λόγο. Ο ΟΤΕ, όπως σωστά επισημάνθηκε, δεν είναι εξαγωγική επιχείρηση. Μακράν το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων του προέρχεται από την εσωτερική αγορά, από την κατανάλωση του «προϊόντος» του εγχωρίως. Κατά συνέπεια, οι επιδόσεις του παρακολουθούν την καμπύλη των επιδόσεων της οικονομίας, όπως αυτές αποτυπώνονται στην καμπύλη της συνολικής ζήτησης: ανοδικά ή καθοδικά, αναλόγως. Με άλλα λόγια, η καλή πορεία ενός ομίλου όπως ο ΟΤΕ, την οποία αναγνωρίζουν (και την «ανταμείβουν» με μεγαλύτερη προσφορά χρήματος και μικρότερα επιτόκια) οι διεθνείς αγορές, αντανακλά την καλή πορεία της χώρας –την οποία υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι οι αγορές είναι επίσης πρόθυμες να πιστέψουν.

Αναβάθμιση ομολόγων

Μιλώντας για ενδείξεις, κάτι περισσότερο από απλή ένδειξη αποτελεί η αναβάθμιση των ομολογιακών τίτλων τεσσάρων ελληνικών τραπεζών (Alpha Bank, Eurobank, Εθνική Τράπεζα, Τράπεζα Πειραιώς) στην οποία προχώρησε πρόσφατα ο γνωστός οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης Standard & Poor’s, για πρώτη φορά μετά το ξέσπασμα της κρίσης, σε συνέχεια της αναβάθμισης του αξιόχρεου του ελληνικού δημοσίου. Συνοδευόμενη, μάλιστα, από τη διαβεβαίωση προς τις αγορές ότι η απόφαση για την πιστοληπτική αναβάθμιση της Ελλάδας από «Β σε Β+» υπήρξε αποτέλεσμα «της μείωσης των κινδύνων για την εξυπηρέτηση του χρέους της χώρας» και της πρόβλεψης «ότι η επιτυχής ολοκλήρωση της τέταρτης αξιολόγησης του προγράμματος του ESM θα βοηθήσει στη βελτίωση της εμπιστοσύνης των καταθετών και επενδυτών στο τραπεζικό σύστημα» της Ελλάδας. «Η αύξηση της εμπιστοσύνης θα ανοίξει το δρόμο για μια πιο σταθερή εισροή καταθέσεων και θα βελτιώσει την πρόσβαση των τραπεζών στις αγορές κεφαλαίων», διαβεβαιώνει η S&P, βασιζόμενη στους δικούς της υπολογισμούς, σύμφωνα με τους οποίους «από τα μέσα Μαΐου 2017 έως το τέλος Μαΐου 2018 περίπου 13 δισ. ευρώ ή το 9% των καταθέσεων έχει επανέλθει στις ελληνικές τράπεζες», τάση που αναμένεται «να συνεχιστεί, βελτιώνοντας έτσι τη ρευστότητα» και άρα τη δανειοδοτική ευχέρεια «των τραπεζών».
Αρκεί η –βραδύρρυθμη έτσι κι αλλιώς– αποκατάσταση της εμπιστοσύνης του εγχώριου καταθετικού και επενδυτικού κοινού στις τράπεζες για να υπηρετηθεί το νέο οικονομικό μοντέλο που έχει ανάγκη η χώρα; Ένα μοντέλο ανάπτυξης στηριγμένο στην ανταγωνιστικότητα και την εξωστρέφεια, στη βελτίωση της παραγωγικότητας και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, στη μεγέθυνση του συνολικού, ισοκατανεμημένου διαθέσιμου εισοδήματος που θα αναζωογονεί την εγχώρια ζήτηση, σε αντίθεση με τις υφεσιακές συνέπειες του μοντέλου συμπίεσης του εργατικού κόστους;
Στο σύγχρονο κόσμο δεν υπάρχει –αν υπήρξε ποτέ– θέση για οικονομίες που αυτοαναπαράγονται και αυτοαναλώνονται αενάως. Η απάντηση βρίσκεται στην προσέλκυση ξένων επενδύσεων, μακροπρόθεσμων και σοβαρών. Που, με τη σειρά του, προϋποθέτει σοβαρότητα εκ μέρους της χώρας, αφενός, και εμπιστοσύνη στην πιστοληπτική ικανότητά της, αφετέρου. Ως προς το τελευταίο, υπάρχουν ενθαρρυντικά δείγματα, όπως τα προαναφερθέντα, ότι συμβαίνει ήδη. Όσο για τη σοβαρότητα, αυτή δεν πρέπει για κανένα λόγο να τεθεί εν αμφιβόλω, πριν, έστω, καταστεί βιώσιμο το νέο αναπτυξιακό μοντέλο που χρειάζεται η χώρα, πριν κερδηθεί το στοίχημα της μεγέθυνσης.

Απαιτείται ψυχραιμία

Εκφράζονται αμφιβολίες και δυσφορία για τους όρους με τους οποίους αποφασίστηκε η έξοδος της χώρας από την επιτροπεία και η, ομολογουμένως μακρά, μεταμνημονιακή εποχή -δικαιολογημένα, άλλωστε.
Απαιτείται ψυχραιμία. Και μεθοδικότητα. Τα πλεονάσματα που αποφασίστηκαν ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι ο ετήσιος μέσος όρος που συμφωνήθηκε συμβιβαστικά προκειμένου να κριθεί βιώσιμο το χρέος. Θα προκύπτουν συνεχώς συνθήκες υποστηρικτικές της ολίσθησής τους προς τα κάτω. Το πλεόνασμα μπορεί από 2,2% να μειώνεται σε 2% ή και λιγότερο, όσο η χώρα θα επιτυγχάνει ρυθμούς αύξησης του ΑΕΠ μεγαλύτερους από εκείνους των αρχικών παραδοχών.
Θα εξαρτάται από την αποτελεσματικότητα του νέου αναπτυξιακού προτύπου.
Η εκδίπλωσή του δεν θα συμβεί αύριο, ωστόσο η οικονομία ήδη κινείται θετικά. Το πρώτο τρίμηνο του 2018 είχαμε αύξηση του ΑΕΠ κατά 2,35%, των εξαγωγών κατά 9,5%, της μεταποιητικής παραγωγής κατά 1,7%, των τουριστικών αφίξεων κατά 12,8%, της απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα κατά 2,57%, των επενδύσεων σε σχεδόν όλους τους κλάδους της οικονομίας σε ανάλογα ποσοστά.
Μπορεί αυτά να είναι μόνο νούμερα; Μπορεί. Μπορεί όμως και να είναι οι λεπτομέρειες στις οποίες αρέσκεται να κρύβεται ο άγγελος καλών ειδήσεων –ή, αν προτιμάτε, ο κακός δαίμονας της αντιπολίτευσης.
Καλό καλοκαίρι! Με το καλό το Σεπτέμβρη!!

Κωστής Γιούργος
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet