ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟ ΚΩΣΤΑ ΜΕΛΑ
Φανερή αφερεγγυότητα των εταίρων


*Το κατά λάθος επιστραφέν ποσό του 1,2 δισ. από το ΤΧΣ στο ESM ξαναμπαίνει στην πολιτική διαπραγμάτευση 

Στην κατεύθυνση περαιτέρω ασφυκτικής πίεσης στην ελληνική κυβέρνηση μέσω της χρηματοδότησης, την προηγούμενη εβδομάδα είχαμε δυο αυστηρότατες ή και νομικά αστήρικτες αποφάσεις από ευρωπαϊκούς θεσμούς. Την ίδια ώρα που οι συναντήσεις στο Βερολίνο και στις Βρυξέλλες φαίνεται να ξεμπλοκάρισαν τις εξελίξεις και ετοιμάζονται οι ελληνικές προτάσεις, με το «άλλο χέρι» ασκείται αφόρητη πίεση. Ο συνεργάτης μας Κώστας Μελάς μας εξηγεί τι σημαίνουν όλα αυτά.

Tη συνέντευξη πήρε ο Παύλος Κλαυδιανός

Στις πηγές στις οποίες η κυβέρνηση προσδοκά να εξασφαλίσει ρευστότητα προστέθηκε μια ακόμη: το 1,2 δισ. ευρώ που επέστρεψε «κατά λάθος» στο ESM/EFSF (Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας) το ελληνικό ΤΧΣ (Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας). Πώς προέκυψε αυτό; 
Η Ελλάδα είχε δανειστεί από το EFSF 48,2 δισ. σε δικά του ομόλογα και 1,5 δισ. ευρώ μετρητά, σύνολο 49,7 δισ. με σκοπό την ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών. Απ’ αυτά χρησιμοποιήθηκαν τα 40 δισ. άρα έπρεπε να επιστραφούν 9,7 δισ. Το ΤΧΣ επέστρεψε στο EFSF/ESM (Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας), όμως, 10,9 δισ., δηλαδή 1,2 δισ. παραπάνω. Γιατί έγινε αυτό; Διότι το ΤΧΣ χρησιμοποίησε πρώτα το 1,2 δισ. από το 1,5 δισ. των μετρητών και μετά τα ομόλογα, άρα έπρεπε να επιστρέψει τα 9,7 δισ. Άρα η ελληνική κυβέρνηση θεωρεί ότι πρέπει να πάρει πίσω αυτά το 1,2 δισ. ευρώ.

Πώς και από ποιον έγινε το λάθος;
Αυτό θα το βρουν οι αρμόδιοι στο ΤΧΣ, δηλαδή το θεσμό από τον οποίο προέκυψε τα λάθος. Πώς ανευρέθηκε αυτό; Η κυβέρνηση έψαχνε παντού για ρευστά, πηγαίνοντας σ’ όλους τους δημόσιους φορείς. Στο ΤΧΣ βρήκαν ότι έπρεπε να έχει επιπλέον αυτά χρήματα, αλλά δεν τα είχε. Και η κυβέρνηση ψαχτά πήγαινε. Η κυβέρνηση το έθεσε αμέσως στο Euroworking Group και ζήτησε αυτά να μας επιστραφούν. Ο ίδιος ο Ντάισελμπλουμ, μάλιστα ζήτησε να ξεκαθαριστεί το θέμα. Η απόφαση, τελικά, ήταν αρνητική διότι υπάρχουν νομικά προβλήματα αυτή τη στιγμή όπως ειπώθηκε. Δηλαδή, να υπάρξει ομόφωνη απόφαση του Eurogroup και ενώ από μερικούς τέθηκε ότι απαιτείται και απόφαση των δικών τους κοινοβουλίων.

Διότι θεωρείται νέος δανεισμός αυτό;
Ναι, τον θεωρούν ένα είδος δανεισμού. Άρα, τα πράγματα έμπλεξαν αρκετά σοβαρά. Δεν μπορούμε να το λύσουμε τώρα θα το λύσουμε εν καιρώ, είπαν.

Αν είναι άδικο το αίτημα της Ελλάδας αυτό δεν θα αλλάξει εν καιρώ.
Ο εκπρόσωπος της Γερμανίας μετά το Euroworking Group δήλωσε αμέσως ότι δεν χρειάζεται να επιστραφούν. Πώς θα λυθεί το πρόβλημα; Κατά την άποψή μου, απάντησε, θα λυθεί εφόσον προχωρήσει… το πρόγραμμα.

Άρα, μπαίνει και αυτό στην (πολιτική) διαπραγμάτευση.
Ναι, από ένα λάθος «κάποιου» ή «κάποιων» παραγόντων αντί να μας επιστραφεί μπαίνει και το 1,2 δισ. σε διαπραγμάτευση.

Υπάρχει αντίφαση, υπάρχει μια φανερή αφερεγγυότητα εδώ.
Έτσι είναι. Το νομικό επιχείρημα είναι σαν να ξανά-δανείζουν άρα χρειάζονται έγκριση. Αλλά επί της ουσίας αυτό μπαίνει στα θέματα της πολιτικής διαπραγμάτευσης.

Αυτό πότε συνέβη, δηλαδή πότε επιστράφηκε ενώ δεν έπρεπε;
Με την απόφαση της 20ής Φεβρουαρίου που υπογράφηκε από τον κ. Βαρουφάκη έπρεπε να επιστραφούν τα υπόλοιπα κεφάλαια από το ΤΧΣ στο ESM. Σ’ αυτό το σημείο έγινε το λάθος, δηλαδή δεν έπρεπε να επιστραφούν. 

Δεν θα έπρεπε τουλάχιστον να ενημερώσει η ηγεσία του TXΣ τον αρμόδιο υπουργό, την κυβέρνηση;
Σαφέστατα έπρεπε. Τώρα προβάλλεται σαν λάθος. Το τι λάθος είναι αυτό είναι θέμα της έρευνας να το προσδιορίσει.

Την τελευταία φορά η ΕΚΤ όρισε αυξημένα ποσά για ELA, ύψους 1,2 δισ.
Η αυξημένη ενίσχυση εδώ δεν συγκρίνεται με τις προηγούμενες ενισχύσεις αλλά με τις εκτιμήσεις που κάνει η ΕΚΤ και ο SEM, δηλαδή ο ελεγκτικόs οργανισμός που δημιουργήθηκε από τον Νοέμβριο και αρμοδιότητά του είναι να ελέγχει τις τράπεζες για τις ανάγκες που υπάρχουν στο τραπεζικό σύστημα. Δηλαδή δόθηκε για το χρηματοδοτικό κενό που δημιουργήθηκε στις τράπεζες. Αυτοί παρακολουθούν πόσες είναι οι καταθέσεις, πόσα είναι τα δάνεια, πόσες είναι οι ανάγκες και αναλόγως κρίνουν. 

Σημαίνει ότι υπήρχε αυξημένη εκροή καταθέσεων;
Είχαμε λίγο μεγαλύτερη εκροή καταθέσεων. Παρακολουθούν, λοιπόν, τις εξελίξεις στις τράπεζες ώστε να μην παρουσιάζουν προβλήματα όσον αφορά το χρηματοδοτικό τους κενό. Ως συνέπεια περιορίζουν τις κινήσεις τους. Η πιστωτική επέκταση συνεχίζει να είναι αρνητική, συνεπώς δεν αφήνουν το τραπεζικό σύστημα να αναπνεύσει. Του δίνουν μόνο τόσα όσα για να επιζεί σε μια κατάσταση ζόμπι. 
Ως προς το κράτος, η απόφαση της ΕΚΤ δεν είναι απλώς περιορισμός αλλά απαγόρευση.
Ναι, έχουμε μία απαγόρευση η οποία παίρνει πια και νομική μορφή, κανονιστική όπως λέμε στη γλώσσα της τραπεζικής. Δηλαδή, απαγορεύει στις τράπεζες να αυξήσουν τη δια-κράτηση των εντόκων γραμματίων του ελληνικού Δημοσίου, πάνω απ’ αυτά που κατείχαν τον Φεβρουάριο. Δηλαδή απαγορεύει να αγοράσουν έντοκα γραμμάτια του Δημοσίου, απαγορεύεται ρητά. Άρα πάει και αυτή η πηγή χρηματοδότησης του κράτους.

Αυτό είναι κάτι που έχει ξαναγίνει;
Δεν νομίζω. Είναι μέτρο αυστηρότατο. Εδώ κεντρικές τράπεζες αγοράζουν το χρέος των χωρών τους μέσω της ποσοτικής χαλάρωσης που αποφάσισε ο κ. Ντράγκι. Επί της ουσίας κάνουν αυτό το οποίο απαγορεύουν να γίνει στην Ελλάδα. Η ΕΚΤ αγοράζει το χρέος των χωρών μέσω των εθνικών κεντρικών τραπεζών.

Προφανώς όλα αυτά έχουν πολιτική διάσταση, είναι πολιτική στάση έναντι της Ελλάδας. Οι δηλώσεις Ντράγκι εξακολουθούν να είναι πάντα σκληρές.
Ναι, τις επανέλαβε μιλώντας στο ιταλικό κοινοβούλιο πρόσφατα. Επικαλέστηκε πάλι τους ίδιους λόγους, ότι η Ελλάδα δεν είναι σε πρόγραμμα, ότι έχει πολύ χαμηλή διαβάθμιση πιστοληπτικής ικανότητας σε ομόλογα, επομένως πρέπει να είναι σε πρόγραμμα και δεν μπορούν να χρηματοδοτούν την Ελλάδα έτσι ώστε να καταστεί η ΕΚΤ ο μεγαλύτερος πιστωτής της χώρας. Ήδη έχουμε δανείσει, είπε, στην Ελλάδα 104 δισ. Πρόκειται για μια πολύ – πολύ σκληρή στάση έναντι της Ελλάδας σε μια περίοδο όπου όλες οι άλλες χώρες επωφελούνται της ποσοτικής χαλάρωσης και αυτός που έχει τις μεγαλύτερες ανάγκες και χρειάζεται να βοηθηθεί δεν μπορεί να το κάνει. Είναι μια μορφή πίεσης να υποχρεωθεί η Ελλάδα να συμφωνήσει με τους εταίρους σε πρόγραμμα.

Στην Ελλάδα εν τω μεταξύ, συγκροτούνται ήδη προτάσεις, είναι διαδικασία σε εξέλιξη και θα μπορούσε να μην τίθενται εμπόδια στη διευκόλυνση της ρευστότητας.
Θα μπορούσε, αλλά δυστυχώς δεν έγινε. Είναι αυτό που ονομάζουμε πρόγραμμα εν εξελίξει, σ’ αυτό βρίσκεται η Ελλάδα. Ο Ντράγκι, επί της ουσίας, κάνει μια αξιολόγηση και είναι σαν να λέει ότι, ναι μεν είμαστε σε ένα πρόγραμμα, με τεσσάρων μηνών παράταση του προηγούμενου προγράμματος, αλλά δεν έχουμε ακόμη νέο. Έχουμε ανατρέψει το παλιό και επί της ουσίας δεν έχουμε συμφωνήσει νέο.

Από άλλους θεσμούς, ωστόσο, παρακολουθούνται οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών, με θετική προσδοκία και εκτίμηση.
Ναι, ο κ. Γιούνκερ, π.χ., έκανε δηλώσεις την Πέμπτη και είπε ότι ήταν αρκετά απαισιόδοξος τις προηγούμενες μέρες, τώρα όμως νομίζει ότι είμαστε σε καλύτερη κλίμακα. Και ο εκπρόσωπος της Κομισιόν, την Πέμπτη επίσης, σημείωνε ότι έχουμε ελπίδες πως την επόμενη εβδομάδα θα κλείσει το ζήτημα. Να σημειωθεί ότι, λόγω του Πάσχα των Καθολικών, η 30ή Μαρτίου είναι η τελευταία μέρα. Άρα αν υπάρχει απόφαση για χρηματοδότηση πρέπει να γίνει ως τις 30 Μαρτίου. Διαφορετικά θα πάμε μετά το Πάσχα. 

Πώς θα συνοψίζαμε, λοιπόν, την κατάσταση;
Βρισκόμαστε στο εξής σημείο. Δεν έχουμε τη χαλάρωση αγοράς εντόκων γραμματίων από τις τράπεζες. Δεν επιστράφηκε το 1,2 δισ. από την EFS. Το 1,9 δισ. από την επιστροφή των κερδών του ευρωσυστήματος είναι πιθανό να επιστραφεί αν καταλήξουμε σε συμφωνία. Πιθανόν, επίσης, είναι να δοθεί από την ευρωζώνη η δόση των 1,8 δισ. που είχε απομείνει από το 2014. Άρα, το συμπέρασμα είναι ότι η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να επιταχύνει τις διαδικασίες κατάθεσης των προτάσεών της, διότι δεν έχουμε πολλά χρονικά περιθώρια.
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet