Ο τυφώνας που είχαμε υπαινιχθεί στην κατακλείδα του σημειώματός μας στην «Εποχή» της περασμένης Κυριακής, έκανε τελικά την εμφάνισή του στoυς βαρομετρικούς χάρτες της εγχώριας πολιτικής –η άκρη του, έστω. Και πολύ νωρίτερα του αναμενόμενου. Δεν προέκυψε, όπως είχαμε υποθέσει, από την κατάληξη των ζυμώσεων στο κοινοβούλιο των Σκοπίων αναφορικά με τις αλλαγές στο Σύνταγμα της γείτονος.
Στα Σκόπια το καταληκτικό χρονικό όριο των αναζητήσεων για τη προσέλκυση των ψήφων που θα δώσουν θετική απάντηση στις προτεινόμενες αλλαγές στο Σύνταγμα είχε, θυμίζουμε, μετατεθεί από την Παρασκευή, προχθές, στη Δευτέρα, αύριο, για να δοθεί στο κοινοβούλιο μια ακόμη ευκαιρία εξεύρεσης λύσης, πριν η χώρα οδηγηθεί σε εκλογές. Το γεγονός ότι, σύμφωνα με πληροφορίες που είδαν το φως όσο γράφονταν αυτές οι γραμμές, κυριολεκτικά «επί του πιεστηρίου», ότι δηλαδή ο κ. Ζάεφ φέρεται να έχει εξασφαλίσει πλειοψηφία δύο τρίτων, προκειμένου η διαδικασία τροποποίησης του Συντάγματος να προχωρήσει στα επόμενα στάδια, και ότι, συνακόλουθα, η συνεδρίαση της βουλής επιστρέφει, επανατοποθετούμενη αργά το απόγευμα της Παρασκευής, επιβεβαιώνει τη διαπίστωση ότι τα Σκόπια επέδειξαν αυτοσυγκράτηση, επιλέγοντας να δώσουν ικανό χρόνο στην αναζήτηση λύσης.
Στην Αθήνα, κάποιοι από τους πρωταγωνιστές του «μακεδονικού δράματος», στην καθ’ ημάς έκφανσή του, ήταν λιγότερο συγκρατημένοι. Με αποτέλεσμα ο τυφώνας –η άκρη του, έστω— να είναι παρών. Και με όνομα. Απρόβλεπτο όνομα, ομολογουμένως: «Νίκος» —Νίκος Κοτζιάς, συγκεκριμένα. Άγνωστες παραμένουν, μέχρι στιγμής, η ένταση και η διάρκεια του φαινομένου.
Αναμφίβολα, η παραίτηση Κοτζιά δεν συνιστά θετική εξέλιξη για την κυβέρνηση. Όχι επειδή «ρίχνει νερό στο μύλο» του αφηγήματος της αντιπολίτευσης ότι «ο Τσίπρας είναι όμηρος του Καμμένου». Αυτό θα αποδειχθεί παροδικό. Διαρκέστερες και δυσχερέστερες στην επούλωσή τους συνέπειες θα έχει η παραίτηση στη συγκεκριμένη συγκυρία –με το Μακεδονικό σε εκκρεμότητα, με τις σχέσεις με τη Ρωσία ανοιχτές, με την αναζωπύρωση της τουρκικής προκλητικότητας στο Ανατολικό Αιγαίο και την κυπριακή ΑΟΖ, με την επείγουσα ανάγκη ο ΣΥΡΙΖΑ, και κατ’ επέκταση η χώρα, να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στην προσπάθεια συγκρότησης του μετώπου των προοδευτικών δυνάμεων που απαιτούν οι καιροί για να αναχαιτιστεί η άνοδος της ακροδεξιάς στην Ευρώπη.
Καταγράφονται αυτά, καταλογίζονται ήδη στον Νίκο Κοτζιά –αρκετά πριν απαντηθεί επαρκώς το ερώτημα αν αποχώρησε όπως επέλεξε να το κάνει, έχοντας προηγουμένως ζυγίσει προσεκτικά τα δεδομένα, εντός και εκτός της χώρας. Διότι εν γνώσει του ή —πράγμα χειρότερο— παρορμητικά, ο τρόπος που παραιτήθηκε, έθεσε, ενδεχομένως άδικα αλλά όμως αντικειμενικά, υπό αμφισβήτηση τα μέχρι προχθές πεπραγμένα του ως επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας.
Αναγνωρίζονται στο Νίκο Κοτζιά στέρεα γνώση του αντικειμένου της ευθύνης του, εργατικότητα, επιμονή, αποτελεσματικότητα. Και ξεχωριστό διπλωματικό ταλέντο. Δεν το εμπιστεύτηκε αυτή τη φορά. Υπό το κράτος της έντασης στις σχέσεις του με τον υπουργό Άμυνας αμέλησε να εμπιστευτεί αυτό που φαίνεται να κατέχει καλά, το κατεξοχήν χαρακτηριστικό της τέχνης της διπλωματίας: την αυτοσυγκράτηση εν αναμονή προσφορότερων συνθηκών. Τώρα μοιάζει σαν να αποφάσισε, παραιτούμενος, να «απαλλαγεί» όχι από ένα συνάδελφό του υπουργό, αλλά από ένα «βουνό» εκκρεμοτήτων της χώρας, πράγμα που τον αδικεί καταφανώς.
Ο ανεπίκαιρος χρόνος και ο διλημματικός τρόπος που έθεσε στη διάθεση του Αλέξη Τσίπρα την παραίτησή του, αναπόφευκτα έβαλε σε δοκιμασία την εμπιστοσύνη του πρωθυπουργού στο πρόσωπό του. Απεμπόλησε, έτσι, τα πλεονεκτήματα της θέσης τού επικεφαλής ενός κατεξοχήν νευραλγικού κυβερνητικού τομέα, με αποτέλεσμα να δυσκολευτεί τώρα να υπερασπιστεί τον εαυτό του απέναντι σε όσα του καταλόγιζαν, όπως λέγεται, ακόμη και κυβερνητικά στελέχη για εξαιρετικά συγκεντρωτική έως και αυτόνομη αντίληψη στους χειρισμούς –αλλά όχι στην ουσία— της εξωτερικής πολιτικής. Θα δυσκολευτεί να εξηγήσει τους λόγους που του υπαγόρευσαν την πρόσκληση στον πρόεδρο Ερντογάν να επισκεφθεί την Αθήνα χωρίς επαρκή προσυνεννόηση με το Μαξίμου, να εξηγήσει τους χειρισμούς που οδήγησαν σε όξυνση τις ελληνορωσικές σχέσεις εξαιτίας της απέλασης των ρώσων διπλωματών.
Αναφορικά με το τελευταίο, στον πρώην υπουργό Εξωτερικών καταλογίζεται ότι υπερέβη τα όρια του ρόλου του. Και επισημαίνεται σχετικά το γεγονός ότι, διόλου τυχαία ο Νίκος Κοτζιάς δεν είχε καμιά εμπλοκή στις προσπάθειες που καταβάλει το τελευταίο διάστημα η Αθήνα για εκτόνωση της έντασης με τη Μόσχα, προσπάθειες που τελούν υπό την απόλυτη και αποκλειστική εποπτεία του πρωθυπουργικού γραφείου. Αυτό, όπως είναι φανερό, υποχρεώνει όσους αναζητούν να εντοπίσουν τον κύριο λόγο της παραίτησης του Νίκου Κοτζιά από το υπουργείο Εξωτερικών να στρέψουν την προσοχή τους σε άλλη κατεύθυνση, διαφορετική από την αντιπαράθεσή του με τον υπουργό Άμυνας, που παραμένει σημαντικός μεν, αλλά, κατά φαινόμενα, δευτερεύων λόγος.
Μετά ταύτα, η αντιπολίτευση μπορεί να αρχίσει να αναζητά τρόπους απαλλαγής από το αφήγημα «ο Τσίπρας είναι όμηρος του Καμμένου». Και να αποχαιρετά την ελπίδα ότι η παραίτηση Κοτζιά θα απειλήσει τη μακροημέρευση της κυβέρνησης. Η δήλωση του πρώην υπουργού Εξωτερικών, μετά το πέρας της συνεδρίασης του κινήματος «Πράττω», δεν αφήνει περιθώρια. «Εμείς είμαστε κομμάτι αυτού του λαϊκού κινήματος που σήμερα κυβερνά, δεν θεωρούμε όμως ότι είμαστε κομμάτι άλλων», ήταν η απάντηση του Νίκου Κοτζιά στην ερώτηση αν θα συνεχιστεί η συμπόρευση με τον ΣΥΡΙΖΑ.
Απομακρύνεται, λοιπόν, ο τυφώνας; Ο πρωθυπουργός, όπως γνωστοποίησε κατά τη συνέντευξη Τύπου που παρέθεσε μετά τη Σύνοδο Κορυφής, θα έχει προσωπική συνάντηση με τον Νίκο Κοτζιά μετά την επιστροφή του από τις Βρυξέλλες. Προσθέτοντας με νόημα ότι ο πρώην υπουργός παραμένει γι’ αυτόν ένα ανοιχτό βιβλίο στα θέματα εξωτερικής πολιτικής, που θα έχει τη δυνατότητα να το συμβουλεύεται τακτικά στα κρίσιμα θέματα που αφορούν στην εξωτερική πολιτική, η οποία, όπως τόνισε, «βρίσκεται πλέον αποκλειστικά στα δικά μου χέρια».

Κωστής Γιούργος
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2024 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet